Pencere Testleri — EN 14351-1 / EN 1026 / EN 1027 / EN 12211

Pencere Testleri Nedir?

Pencere testleri, EN 14351-1 kapsamında beyan edilecek temel karakteristiklerin ölçülmesidir. Hava geçirgenliği (EN 1026), su sızdırmazlığı (EN 1027), rüzgâr yükü direnci (EN 12211), ısı geçirgenliği (EN ISO 12567 veya hesap), ses yalıtımı ve mekanik dayanıklılık başlıca deneylerdir.

Pencere Testleri Amacı

Amaç, pencerenin cephede beklenen hava ve su sızdırmazlığını sağladığını, rüzgâr yüküne dayandığını ve enerji performansı hesabına girecek değerleri ürettiğini göstermektir.

Pencere Testleri Hangi Ürünlere Uygulanır?

PVC, ahşap ve alüminyum pencereler
Kompozit pencere sistemleri
Cephe pencereleri ve giydirme cephe elemanları
Çatı pencereleri
Balkon kapıları

Pencere Testleri Hangi Sektörlerde Kullanılır?

YapıİnşaatCamMetal

Pencere Testleri İçin İlgili Standartlar

TS EN 14351-1 (pencereler ve kapılar — ürün standardı)
TS EN 1026 / EN 12207 (hava geçirgenliği)
TS EN 1027 / EN 12208 (su sızdırmazlığı)
TS EN 12211 / EN 12210 (rüzgâr yükü direnci)
TS EN ISO 12567-1 (ısı geçirgenliği — sıcak kutu yöntemi)
TS EN ISO 10077-1/-2 (ısı geçirgenliği hesabı)
TS EN ISO 10140 serisi (ses yalıtımı)

Pencere Testleri Koşulları

Numune: Gerçek boyutta, camı ve donanımı takılı pencere
Montaj: Deney çerçevesine kullanımdaki detayı temsil eden biçimde monte edilir
Basınç kademeleri: Hava ve su deneylerinde standartta tanımlı artan basınç kademeleri
Ölçüm sırası: Rüzgâr yükü sonrası hava ve su deneyleri tekrarlanabilir

Pencere Testleri Cihazı

Hava geçirgenliği ve su sızdırmazlığı deney odası
Rüzgâr yükü basınç sistemi
Sıcak kutu (hot box) düzeneği
Akustik deney odaları
Deformasyon ölçüm sistemleri

Pencere Testleri İçin Numune Gereksinimleri

Gerçek boyutta, montajı tamamlanmış pencere
Cam tipi, profil sistemi ve donanım bilgisi bildirilmeli
Açılım tipi (kanat, vasistas, sürme) belirtilmeli
Numune üretim koşullarını temsil etmeli

Pencere Testleri Süresi

Hava, su ve rüzgâr deney serisi birkaç gün içinde tamamlanır. Isı geçirgenliği sıcak kutu ölçümü ve akustik deneyler ayrı düzenekler gerektirdiği için toplam takvimi uzatır.

Pencere Testleri Prosedürü

1Pencere deney çerçevesine monte edilir.
2Hava geçirgenliği artan basınç kademelerinde ölçülür.
3Su sızdırmazlığı deneyi uygulanır.
4Rüzgâr yükü direnci ve deformasyon ölçülür.
5Gerekiyorsa hava ve su deneyleri tekrarlanır.
6Isı geçirgenliği ve ses yalıtımı belirlenir.

Pencere Testleri Kabul Kriterleri

EN 12207, EN 12208 ve EN 12210 performans sınıflarını tanımlar; gereken sınıf binanın konumuna, yüksekliğine ve maruz kaldığı rüzgâr yüküne göre projede belirlenir. Isı geçirgenliği için asgari değerler ulusal enerji düzenlemeleriyle tanımlanır. (AB) 305/2011 kapsamında deney sonucu bir geçme/kalma kararı değil, Performans Beyanında (DoP) açıklanacak performans değeridir. Hangi performans seviyesinin yeterli olduğunu ürünün kullanılacağı yapının bulunduğu ülkenin ulusal düzenlemesi ve proje şartnamesi belirler.

Sonuçların Değerlendirilmesi

Rüzgâr yükü sonrası hava ve su deneylerinin tekrarlanması önemlidir: yük altında deforme olan bir pencere, ilk deneyde sağladığı sızdırmazlığı yitirebilir. Ayrıca laboratuvar sonuçları doğru montajı varsayar; şantiyede yanlış monte edilen bir pencere beyan edilen performansı vermez.

Pencere Testleri Raporu

Pencere tipi, boyutlar, profil ve cam sistemi
Donanım ve açılım tipi
Hava geçirgenliği sınıfı
Su sızdırmazlığı sınıfı
Rüzgâr yükü sınıfı ve deformasyon değerleri
Isı geçirgenliği ve ses yalıtımı değerleri

Akreditasyon

EUROLAB; laboratuvar deneylerinde ISO/IEC 17025, muayene ve gözetimde ISO/IEC 17020, sistem ve ürün belgelendirmesinde ISO/IEC 17021-1 ve ISO/IEC 17065 kapsamlarında, IAF ve ILAC çok taraflı tanınma anlaşmalarına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir. Bu zincir, düzenlenen rapor ve belgelerin dünya genelinde kabul görmesini sağlar.

Bu testin akredite kapsamda sunulup sunulamayacağı ürününüze ve uygulanacak standarda göre değişir; akreditasyon metot bazında olduğu için kapsam teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

Kapsam ve yetkiler

İlgili Mevzuat

(AB) 305/2011 Yapı Malzemeleri Tüzüğü
2010/31/AB Binalarda Enerji Performansı Direktifi

Yapı Malzemeleri Testleri — Bu Deney Alanı Ne Yapar?

Aşağıdaki bölüm Pencere deneyinin ait olduğu alanı anlatır; bu deneyin kendi koşulları ve kabul ölçütleri yukarıdaki bölümlerde yer alır. Ürününüze özgü kapsam teklif aşamasında yazılı olarak netleştirilir.

Yapı malzemeleri deneyleri, bir ürünün yapının içinde üstlendiği işlevi yerine getirip getirmediğini gösterir. Beton basınç dayanımından cam ısıl geçirgenliğine, agrega elek analizinden pencere su sızdırmazlığına kadar geniş bir alan bu ailede toplanır.

Bu ailenin diğerlerinden ayrılan yönü, sonucun doğrudan bir MEVZUAT BEYANINA dönüşmesidir. Yapı Malzemeleri mevzuatı kapsamındaki ürünler için performans beyanı (DoP) zorunludur ve beyandaki her temel karakteristik bir deney sonucuna dayanır. Yangına tepki sınıfı, ısıl iletkenlik, basınç dayanımı, su geçirgenliği ve tehlikeli madde salımı bu şekilde beyan edilir. Beyan, üreticinin imzasını taşıyan hukuki bir metindir; arkasındaki deney kaydı denetimde ilk istenen belgedir.

İkinci ayırt edici yön, ürünün ÖMÜR BOYU değerlendirilmesidir. Bir elektronik cihaz beş yıl çalışır; bir yapı elemanı elli yıl yerinde durur ve bu süre boyunca donma-çözülme çevrimleri, UV, nem, kimyasal etki ve yük altında kalır. Bu yüzden alanda dayanıklılık deneyleri (donma-çözülme, karbonatlaşma, alkali-silika reaksiyonu, yaşlandırma) klasik dayanım deneyleri kadar ağırlık taşır.

Deneyler malzemenin türüne göre ayrışır ve her grup kendi standart setine sahiptir: çimento ve beton, agrega, kâgir birimleri, ahşap esaslı panel, ısı yalıtımı, cam ve cam üniteleri, seramik karo, zemin kaplaması, şap, derz dolgusu ve kaplama sistemleri. Ürünün nereye monte edileceği hangi setin uygulanacağını belirler — aynı panel duvarda ve zeminde farklı standartlarla değerlendirilir.

Fabrika üretim kontrolü (FPC) alanın sürekli bileşenidir. Yapı ürününde CE işareti tek bir deneyle alınıp bırakılmaz; üreticinin üretim tutarlılığını izlediğini, düzenli numune aldığını ve sapma hâlinde müdahale ettiğini gösteren bir sistem kurması gerekir. Ürün grubuna göre bu sistemin onaylanmış kuruluş tarafından denetlenmesi istenebilir.

Şantiye deneyleri ayrı bir gövdedir. Laboratuvarda ürün onaylanır; şantiyede o ürünün gerçekten beyan edilen sınıfta olduğu ve doğru uygulandığı kontrol edilir. Taze beton çökmesi, silindir numune alma, agrega elek analizi ve saha su sızdırmazlığı deneyleri bu kapsamdadır.

Bu alanın yöntem grupları

Beton ve çimento
Taze betonda çökme, hava içeriği ve birim ağırlık; sertleşmiş betonda basınç ve eğilme dayanımı, su geçirgenliği, donma-çözülme dayanımı. Çimentoda basınç dayanımı, priz süresi ve bileşim analizi.
Agrega
Elek analizi, tane şekli, Los Angeles aşınma dayanımı, donma-çözülme, alkali reaktivite ve yoğunluk/su emme.
Isı ve enerji performansı
Isıl iletkenlik ve ısıl direnç, cam ünitelerinde ısıl geçirgenlik (U değeri) hesabı, güneş enerjisi geçirgenliği.
Cephe ve doğrama
Pencere ve kapılarda hava geçirgenliği, su sızdırmazlığı ve rüzgâr yükü dayanımı; cephe sistemlerinde yangın performansı.
Yangın performansı
Yangına tepki sınıflandırması ve yangına dayanım deneyleri; ikisi ayrı kavramdır ve ayrı standartlarla ele alınır.
Kâgir, karo ve zemin
Basınç dayanımı, su emme, aşınma direnci, kayma direnci, leke ve kimyasal dayanım.
Emisyon ve tehlikeli madde
Ahşap esaslı panellerde formaldehit salımı, yapı ürünlerinden VOC emisyonu, agrega ve atıkta liç davranışı.

Bu alanda sık karıştırılanlar

Yangına TEPKİ ile yangına DAYANIM farklı kavramlardır: biri malzemenin yangına katkısını, diğeri elemanın yangını tutma süresini anlatır.
Performans beyanı bir sertifika değildir; üreticinin beyanıdır. Onaylanmış kuruluş katılımı ürün grubuna ve değerlendirme sistemine göre değişir.
Bir deney sonucu, ürünün deney yapılan montaj düzeninde geçerlidir. Farklı alt tabaka, farklı kalınlık ya da farklı birleşim detayı yeniden değerlendirme gerektirebilir.
Şantiye numunesi ile laboratuvar numunesi aynı şey değildir. Şantiyede alınan beton silindiri, uygulama ve kür koşullarını da içerir; ürün onayı yerine geçmez.
ASTM ve EN yapı standartları benzer büyüklükleri farklı numune ve ölçeklerle ölçer; sonuçlar birebir dönüştürülemez.

Bu alandaki sonuçlar hangi kararı besler

Performans beyanı (DoP) ve CE işaretlemesi
Fabrika üretim kontrolü sisteminin kurulması ve sürdürülmesi
Şantiyede beton, agrega ve uygulama uygunluk kontrolü
Yangın ve enerji performansı gerekliliklerinin karşılanması
Proje ve ihale şartnamesindeki teknik kalemlerin doğrulanması

İlgili Testler

Pencere Testleri Hakkında Sık Sorulan Sorular

Isı geçirgenliğini hesapla mı ölçümle mi beyan etmeliyiz?

EN 14351-1 her iki yolu da kabul eder: EN ISO 10077 serisine göre hesap veya EN ISO 12567-1'e göre ölçüm. Hesap daha ekonomiktir; ölçüm ise karmaşık geometrilerde daha güvenilir sonuç verir.

Farklı boyuttaki pencereler için ayrı test gerekir mi?

EN 14351-1, deney sonuçlarının hangi boyut aralığına genişletilebileceğine dair kurallar içerir. Bu aralığın dışına çıkan boyutlar için ek deney veya hesap gerekir.