Kapı Testleri — EN 14351-1 / EN 1634 / EN 1191

Kapı Testleri Nedir?

Kapı testleri, kapının tipine göre iki grupta yürütülür. DIŞ KAPILARDA EN 14351-1 kapsamında hava geçirgenliği, su sızdırmazlığı, rüzgâr yükü direnci, ısı geçirgenliği, ses yalıtımı ve mekanik dayanıklılık ölçülür. YANGIN KAPILARINDA ise EN 1634-1'e göre yangına direnç süresi ve EN 1634-3'e göre duman sızdırmazlığı belirlenir.

Kapı Testleri Amacı

Amaç, kapının cephede beklenen performansı sağladığını ve yangın kapılarında beyan edilen direnç süresini karşıladığını göstermektir.

Kapı Testleri Hangi Ürünlere Uygulanır?

Dış kapılar ve giriş kapıları
Yangın kapıları
Duman kontrol kapıları
Endüstriyel ve garaj kapıları
Otomatik kapılar

Kapı Testleri Hangi Sektörlerde Kullanılır?

YapıİnşaatMetalKamu

Kapı Testleri İçin İlgili Standartlar

TS EN 14351-1 (pencereler ve kapılar — ürün standardı)
TS EN 1026 / EN 12207 (hava geçirgenliği deneyi ve sınıflandırma)
TS EN 1027 / EN 12208 (su sızdırmazlığı deneyi ve sınıflandırma)
TS EN 12211 / EN 12210 (rüzgâr yükü direnci)
TS EN 1191 (tekrarlı açma kapama dayanıklılığı)
TS EN 1634-1/-3 (yangına direnç ve duman kontrolü)
TS EN 16034 (yangın ve duman kontrol özellikli kapılar — ürün standardı)

Kapı Testleri Koşulları

Deney numunesi: Kapı, kasa, aksesuar ve montaj detayıyla birlikte gerçek boyutta test edilir
Montaj: Numune, kullanımdaki montaj detayını temsil edecek biçimde monte edilir
Yangın deneyi: Standart yangın sıcaklık-zaman eğrisine göre; deney tahribatlıdır
Dayanıklılık: Tanımlı sayıda açma kapama çevrimi

Kapı Testleri Cihazı

Hava geçirgenliği ve su sızdırmazlığı deney odası
Rüzgâr yükü basınç düzeneği
Yangın deney fırını
Açma kapama çevrim simülatörü
Isı geçirgenliği (hot box) düzeneği

Kapı Testleri İçin Numune Gereksinimleri

Gerçek boyutta, montajı tamamlanmış kapı ve kasa
Kullanılacak tüm aksesuarlar (kilit, menteşe, kapı kapatıcı) numuneyle birlikte
Montaj detayı ve sızdırmazlık malzemeleri belirtilmeli
Yangın deneyi tahribatlıdır; numune geri verilmez

Kapı Testleri Süresi

Hava, su ve rüzgâr deneyleri birkaç gün içinde tamamlanır. Dayanıklılık çevrimleri süreyi belirgin şekilde uzatır. Yangın deneyi tek bir gün sürer ancak numune hazırlığı ve fırın planlaması takvimi belirler.

Kapı Testleri Prosedürü

1Kapı, gerçek montaj detayıyla deney çerçevesine monte edilir.
2Hava geçirgenliği ölçülür ve sınıflandırılır.
3Su sızdırmazlığı deneyi uygulanır.
4Rüzgâr yükü direnci belirlenir.
5Tekrarlı açma kapama dayanıklılığı yürütülür.
6Yangın kapılarında EN 1634-1 deneyi uygulanır.

Kapı Testleri Kabul Kriterleri

EN 12207, EN 12208 ve EN 12210 hava, su ve rüzgâr performansı için sınıflar tanımlar; hangi sınıfın gerekli olduğunu binanın konumu, yüksekliği ve ulusal düzenlemeler belirler. Yangın kapılarında beyan edilen direnç süresi (EI30, EI60 gibi) deneyle doğrulanır. (AB) 305/2011 kapsamında deney sonucu bir geçme/kalma kararı değil, Performans Beyanında (DoP) açıklanacak performans değeridir. Hangi performans seviyesinin yeterli olduğunu ürünün kullanılacağı yapının bulunduğu ülkenin ulusal düzenlemesi ve proje şartnamesi belirler.

Sonuçların Değerlendirilmesi

Yangın deneyi sonucu, test edilen tam yapılandırmaya özgüdür: menteşe tipi, kilit, cam ve kapı kapatıcı değiştiğinde sonuç geçerliliğini yitirebilir. Genişletilmiş uygulama (EXAP) kuralları hangi değişikliklerin kapsandığını tanımlar; bunun dışındaki değişiklikler yeni deney gerektirir.

Kapı Testleri Raporu

Kapı tipi, boyutlar ve yapı detayı
Aksesuar listesi ve montaj detayı
Hava, su ve rüzgâr performans sınıfları
Dayanıklılık çevrim sonuçları
Yangın direnç süresi ve sınıflandırması
Fotoğraflar

Akreditasyon

EUROLAB; laboratuvar deneylerinde ISO/IEC 17025, muayene ve gözetimde ISO/IEC 17020, sistem ve ürün belgelendirmesinde ISO/IEC 17021-1 ve ISO/IEC 17065 kapsamlarında, IAF ve ILAC çok taraflı tanınma anlaşmalarına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir. Bu zincir, düzenlenen rapor ve belgelerin dünya genelinde kabul görmesini sağlar.

Bu testin akredite kapsamda sunulup sunulamayacağı ürününüze ve uygulanacak standarda göre değişir; akreditasyon metot bazında olduğu için kapsam teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

Kapsam ve yetkiler

İlgili Mevzuat

(AB) 305/2011 Yapı Malzemeleri Tüzüğü

Yapı Malzemeleri Testleri — Bu Deney Alanı Ne Yapar?

Aşağıdaki bölüm Kapı deneyinin ait olduğu alanı anlatır; bu deneyin kendi koşulları ve kabul ölçütleri yukarıdaki bölümlerde yer alır. Ürününüze özgü kapsam teklif aşamasında yazılı olarak netleştirilir.

Yapı malzemeleri deneyleri, bir ürünün yapının içinde üstlendiği işlevi yerine getirip getirmediğini gösterir. Beton basınç dayanımından cam ısıl geçirgenliğine, agrega elek analizinden pencere su sızdırmazlığına kadar geniş bir alan bu ailede toplanır.

Bu ailenin diğerlerinden ayrılan yönü, sonucun doğrudan bir MEVZUAT BEYANINA dönüşmesidir. Yapı Malzemeleri mevzuatı kapsamındaki ürünler için performans beyanı (DoP) zorunludur ve beyandaki her temel karakteristik bir deney sonucuna dayanır. Yangına tepki sınıfı, ısıl iletkenlik, basınç dayanımı, su geçirgenliği ve tehlikeli madde salımı bu şekilde beyan edilir. Beyan, üreticinin imzasını taşıyan hukuki bir metindir; arkasındaki deney kaydı denetimde ilk istenen belgedir.

İkinci ayırt edici yön, ürünün ÖMÜR BOYU değerlendirilmesidir. Bir elektronik cihaz beş yıl çalışır; bir yapı elemanı elli yıl yerinde durur ve bu süre boyunca donma-çözülme çevrimleri, UV, nem, kimyasal etki ve yük altında kalır. Bu yüzden alanda dayanıklılık deneyleri (donma-çözülme, karbonatlaşma, alkali-silika reaksiyonu, yaşlandırma) klasik dayanım deneyleri kadar ağırlık taşır.

Deneyler malzemenin türüne göre ayrışır ve her grup kendi standart setine sahiptir: çimento ve beton, agrega, kâgir birimleri, ahşap esaslı panel, ısı yalıtımı, cam ve cam üniteleri, seramik karo, zemin kaplaması, şap, derz dolgusu ve kaplama sistemleri. Ürünün nereye monte edileceği hangi setin uygulanacağını belirler — aynı panel duvarda ve zeminde farklı standartlarla değerlendirilir.

Fabrika üretim kontrolü (FPC) alanın sürekli bileşenidir. Yapı ürününde CE işareti tek bir deneyle alınıp bırakılmaz; üreticinin üretim tutarlılığını izlediğini, düzenli numune aldığını ve sapma hâlinde müdahale ettiğini gösteren bir sistem kurması gerekir. Ürün grubuna göre bu sistemin onaylanmış kuruluş tarafından denetlenmesi istenebilir.

Şantiye deneyleri ayrı bir gövdedir. Laboratuvarda ürün onaylanır; şantiyede o ürünün gerçekten beyan edilen sınıfta olduğu ve doğru uygulandığı kontrol edilir. Taze beton çökmesi, silindir numune alma, agrega elek analizi ve saha su sızdırmazlığı deneyleri bu kapsamdadır.

Bu alanın yöntem grupları

Beton ve çimento
Taze betonda çökme, hava içeriği ve birim ağırlık; sertleşmiş betonda basınç ve eğilme dayanımı, su geçirgenliği, donma-çözülme dayanımı. Çimentoda basınç dayanımı, priz süresi ve bileşim analizi.
Agrega
Elek analizi, tane şekli, Los Angeles aşınma dayanımı, donma-çözülme, alkali reaktivite ve yoğunluk/su emme.
Isı ve enerji performansı
Isıl iletkenlik ve ısıl direnç, cam ünitelerinde ısıl geçirgenlik (U değeri) hesabı, güneş enerjisi geçirgenliği.
Cephe ve doğrama
Pencere ve kapılarda hava geçirgenliği, su sızdırmazlığı ve rüzgâr yükü dayanımı; cephe sistemlerinde yangın performansı.
Yangın performansı
Yangına tepki sınıflandırması ve yangına dayanım deneyleri; ikisi ayrı kavramdır ve ayrı standartlarla ele alınır.
Kâgir, karo ve zemin
Basınç dayanımı, su emme, aşınma direnci, kayma direnci, leke ve kimyasal dayanım.
Emisyon ve tehlikeli madde
Ahşap esaslı panellerde formaldehit salımı, yapı ürünlerinden VOC emisyonu, agrega ve atıkta liç davranışı.

Bu alanda sık karıştırılanlar

Yangına TEPKİ ile yangına DAYANIM farklı kavramlardır: biri malzemenin yangına katkısını, diğeri elemanın yangını tutma süresini anlatır.
Performans beyanı bir sertifika değildir; üreticinin beyanıdır. Onaylanmış kuruluş katılımı ürün grubuna ve değerlendirme sistemine göre değişir.
Bir deney sonucu, ürünün deney yapılan montaj düzeninde geçerlidir. Farklı alt tabaka, farklı kalınlık ya da farklı birleşim detayı yeniden değerlendirme gerektirebilir.
Şantiye numunesi ile laboratuvar numunesi aynı şey değildir. Şantiyede alınan beton silindiri, uygulama ve kür koşullarını da içerir; ürün onayı yerine geçmez.
ASTM ve EN yapı standartları benzer büyüklükleri farklı numune ve ölçeklerle ölçer; sonuçlar birebir dönüştürülemez.

Bu alandaki sonuçlar hangi kararı besler

Performans beyanı (DoP) ve CE işaretlemesi
Fabrika üretim kontrolü sisteminin kurulması ve sürdürülmesi
Şantiyede beton, agrega ve uygulama uygunluk kontrolü
Yangın ve enerji performansı gerekliliklerinin karşılanması
Proje ve ihale şartnamesindeki teknik kalemlerin doğrulanması

İlgili Testler

Kapı Testleri Hakkında Sık Sorulan Sorular

Kapıda kullandığımız kilidi değiştirebilir miyiz?

Yangın kapılarında aksesuar değişikliği sonucu doğrudan etkiler ve çoğu durumda beyanın geçerliliğini bozar. Değişikliğin genişletilmiş uygulama kapsamında kalıp kalmadığı değerlendirilmelidir.

Yangın kapısı için CE işareti nasıl alınır?

EN 16034 ile EN 14351-1 birlikte uygulanır; yangın performansı için onaylanmış kuruluş katılımı ve fabrika üretim kontrolü gerekir. Deney raporu tek başına yeterli değildir.