ET — Girdap Akımı Muayenesi

Girdap akımı muayenesi, bobinle oluşturulan değişken manyetik alanın iletken malzemede girdap akımları indüklemesi ve süreksizliğin bu akımları bozarak bobin empedansını değiştirmesi esasına dayanır. Temassız bir yöntemdir ve yüksek hızda tarama yapılabilir.

Amaç, iletken malzemelerde yüzey çatlaklarını hızlı biçimde taramak; ayrıca ısı değiştirici borularında iç korozyon ve incelmeyi tespit etmektir.

• Isı değiştirici ve kondenser boruları
• Alüminyum ve paslanmaz çelik bileşenler
• Havacılık yapısal parçaları ve perçin delikleri
• Kaplama altındaki yüzey çatlakları
• İletken malzeme sıralama ve kalınlık ölçümü

NDT'nin kendi başına bir periyodu yoktur; uygulanma sıklığı bağlı olduğu muayene programına göre belirlenir. İmalatta ürün standardı ve şartnamenin öngördüğü muayene oranı (ör. kaynak dikişlerinin belirli bir yüzdesi), işletmede ise varlık bütünlüğü veya risk esaslı muayene programı belirleyicidir.

• Yüzey ve yüzeye yakın çatlaklar
• Boru cidarında korozyon ve incelme
• Perçin ve cıvata deliği çevresindeki yorulma çatlakları
• Malzeme karışıklığı ve ısıl işlem farkları
• İletken olmayan kaplama kalınlığı

• ISO/IEC 17020
• ISO 15549
• ISO 15548 serisi
• EN ISO 17643
• ISO 12718
• ISO 9712

• Girdap akımı muayene cihazı
• Yüzey probu, bobin probu ve dönen prob
• Referans kalibrasyon standartları (bilinen çentikli)
• Kaplama kalınlık ölçüm probu
• Veri kayıt ve analiz yazılımı

1. 1Yöntem ve Teknik SeçimiAranan kusurun türü, konumu ve malzeme özellikleri değerlendirilerek uygun yöntem ve teknik belirlenir; yazılı prosedür hazırlanır.
2. 2Personel ve Ekipman DoğrulamasıMuayeneyi yapacak personelin EN ISO 9712 kapsamındaki seviye ve sektör yeterliliği ile cihaz kalibrasyon kayıtları kontrol edilir.
3. 3Yüzey HazırlığıMuayene yüzeyi yönteme uygun biçimde hazırlanır; kaplama, pas ve kirlilik yöntemin duyarlılığını doğrudan etkiler.
4. 4Kalibrasyon ve Duyarlılık DoğrulamasıReferans blok veya kontrol numunesi ile sistemin aranan kusuru görebildiği gösterilir.
5. 5Muayenenin YapılmasıProsedüre göre tarama yapılır; belirtiler (indikasyon) kaydedilir ve konumlandırılır.
6. 6DeğerlendirmeBelirtiler ilgili kabul standardına göre kusur olup olmadığı yönünden değerlendirilir; boyutlandırma yapılır.
7. 7RaporlamaYöntem, teknik, ekipman, kalibrasyon, bulgular ve kabul kriteri raporda birlikte verilir.

Belirtiler, referans çentiklerden alınan sinyallerle karşılaştırılarak faz açısı ve genlik üzerinden değerlendirilir. Kabul kriteri şartnamede tanımlanır; boru muayenesinde sonuç genellikle cidar kaybı yüzdesi olarak raporlanır.

• Muayene kuruluşu ve personelin EN ISO 9712 seviye/sektör bilgisi
• Uygulanan yöntem, teknik ve yazılı prosedür numarası
• Muayene edilen parça, kaynak dikişi ve konum krokisi
• Ekipman, sarf malzemesi ve kalibrasyon kayıtları
• Yüzey durumu ve muayene koşulları
• Kaydedilen belirtiler, konumları ve boyutları
• Uygulanan kabul standardı ve değerlendirme sonucu
• Kabul / ret kararı

Tahribatsız muayene, ISO/IEC 17020 kapsamında akredite muayene faaliyeti olarak yürütülür. NDT'de belirleyici olan ikinci unsur personel yeterliliğidir: muayeneyi yapan kişi EN ISO 9712 kapsamında yöntem, seviye ve endüstri sektörü bazında belgelendirilmiş olmalıdır. Belge kapsamı dışındaki bir yöntemde yapılan muayene geçerli sayılmaz. EUROLAB, ISO/IEC 17020 kapsamında ILAC çok taraflı tanınma anlaşmasına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir.

• VT — Görsel Muayene
• PT — Sıvı Penetrant Muayenesi
• MT — Manyetik Parçacık Muayenesi
• UT — Ultrasonik Muayene
• RT — Radyografik Muayene
• PAUT — Faz Dizili Ultrasonik Muayene
• TOFD — Uçuş Zamanı Kırınım Tekniği
• Kaçak (Sızdırmazlık) Muayenesi