Gözetim Nedir?
Tally, yükleme veya boşaltma sırasında geçen her koli, parça veya paletin gözetmen tarafından tek tek sayılıp kayda geçirilmesidir. Parça yük (break bulk) ve genel kargo taşımacılığında miktar tespitinin temel yöntemidir.
Neden Yapılır?
Amaç, elleçlenen malın gerçek adedini kayıt altına almak ve eksiklik iddialarında bağımsız bir sayım kaydı sunmaktır.
Kimler Talep Eder?
- Gemi acenteleri ve armatörler
- Terminal ve liman işletmecileri
- İthalatçı ve ihracatçılar
- Sigorta şirketleri
- Lojistik firmaları
Gözetim Kapsamı
- Koli, parça ve palet bazında sayım
- Parti/lot ve marka bazında ayrıştırma
- Ambalaj durumu ve görünür hasar kaydı
- Eksik, fazla ve hasarlı parçaların ayrı kaydı
- Sayım sırasında oluşan hasarların kaydı
- Elleçleme yöntemi ve ekipmanı gözlemi
- Vardiya bazında sayım kayıtlarının tutulması
- Konşimento miktarıyla karşılaştırma
İlgili Standartlar
- ISO/IEC 17020
Yöntem ve Ekipman
- Sayım kayıt formları ve el terminali
- Barkod okuyucu
- Fotoğraf kayıt ekipmanı
- Etiketleme malzemeleri
Gözetim Süreci
- 1Görevlendirme ve TalimatGözetim talimatı yazılı olarak alınır: kapsam, uygulanacak yöntem, numune planı, şartname ve raporlama beklentisi netleştirilir. Talimatın kapsamı raporun sınırını da belirler.
- 2Sevkiyat Bilgilerinin ToplanmasıSözleşme veya akreditif şartları, proforma, ambalaj listesi ve önceki analiz raporları incelenir; gözetim tarihi ve yeri planlanır.
- 3Saha HazırlığıGözetmen mahalline gider; depo, terminal veya gemi koşulları, tartı ve ölçüm ekipmanının uygunluğu değerlendirilir.
- 4Gözetimin YapılmasıMiktar tespiti, numune alma, muayene ve gerekli ölçümler tanımlı yönteme göre yapılır; her adım fotoğraf ve kayıtla belgelenir.
- 5Numune İşlemleriNumune alınıyorsa mühürlenir, etiketlenir ve taraflar arasında paylaşılır; şahit numune saklanır. Analiz gerekiyorsa laboratuvara sevk edilir.
- 6Bulguların KaydıTespit edilen uygunsuzluk, hasar veya eksiklik anında kayıt altına alınır ve talimat sahibine bildirilir.
- 7RaporlamaGözetim raporu düzenlenir; raporun kapsamı, gözetim anı ve yeri açıkça belirtilir. Akreditif gerektiriyorsa istenen formatta gözetim belgesi düzenlenir.
Gözetim Raporu
- Gözetim kuruluşu, gözetmen ve talimat sahibi bilgileri
- Gözetim tarihi, saati ve yeri
- Mal tanımı, parti/lot ve referans belgeler
- Uygulanan gözetim yöntemi ve varsa numune planı
- Ölçüm ve tartım sonuçları, kullanılan ekipman ve kalibrasyon bilgisi
- Ambalaj, işaretleme ve istif durumu
- Tespit edilen uygunsuzluk, eksiklik veya hasar
- Fotoğraf kayıtları
- Numune mühür numaraları ve saklama bilgisi
- Gözetimin kapsam sınırı beyanı
- Sayım yeri, tarihi ve vardiya bilgileri
- Toplam sayım ve parti bazında dağılım
- Eksik, fazla ve hasarlı parça listesi
- Konşimento miktarıyla mutabakat
Raporun Sınırları
Gözetim raporu, malın GÖZETİM ANINDA ve GÖZETİM YERİNDE tespit edilen durumunu belgeler; bunun ötesine geçmez. Rapor bir kalite garantisi, uygunluk belgesi veya sigorta teminatı değildir. Gözetim örnekleme esaslıysa sonuç yalnızca alınan numuneyi temsil eder; partinin tamamı için mutlak bir güvence vermez. Gözetimden sonra malın elleçlenmesi, taşınması veya depolanması sırasında oluşan değişiklikler rapor kapsamı dışındadır.
Akreditasyon
Gözetim faaliyetleri ISO/IEC 17020 kapsamında yürütülür; bu standart gözetim kuruluşunun tarafsızlığını, personel yetkinliğini ve gözetim yöntemlerinin geçerliliğini şart koşar. Tarafsızlık kuralı belirleyicidir: gözetim kuruluşu, gözetimini yaptığı malın alım satımına veya imalatına taraf olamaz. EUROLAB, ISO/IEC 17020 kapsamında ILAC çok taraflı tanınma anlaşmasına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir; akredite kapsam gözetim türü bazında olduğundan teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.
Kapsam ve yetkilerİlgili Gözetim Hizmetleri
Sık Sorulan Sorular
Tally ile miktar gözetimi arasındaki fark nedir?
Tally, elleçleme sırasında sürekli ve parça bazında yapılan bir sayımdır; operasyonun temposuna bağlıdır. Miktar gözetimi ise daha geniş bir hizmettir ve tartım, hacim veya hesaplama yöntemlerini de içerebilir.
Gözetim raporu kalite garantisi midir?
Değildir. Rapor, gözetim anında ve gözetim yerinde tespit edilen durumu belgeler. Malın sonraki taşıma, elleçleme ve depolama süreçlerinde uğrayacağı değişiklikler rapor kapsamı dışındadır ve gözetim kuruluşu bunlardan sorumlu değildir.
Gözetmenin bağımsızlığı nasıl sağlanıyor?
Gözetim ISO/IEC 17020 kapsamında yürütülür; standart tarafsızlığı ve çıkar çatışmasının önlenmesini şart koşar. Gözetim kuruluşu, gözetimini yaptığı malın alım satımına taraf olamaz.
Rapor ne kadar sürede düzenlenir?
Saha çalışması tamamlandığında ön bulgular aynı gün iletilir. Nihai rapor, analiz gerekiyorsa laboratuvar sonuçlarının gelmesine bağlıdır; süre teklif aşamasında yazılı olarak belirlenir.









