Miktar Gözetimi

Miktar gözetimi, taraflar arasındaki ticarete konu malın miktarının bağımsız bir gözetmen tarafından tespit edilmesidir. Yöntem malın niteliğine göre değişir: parça mallarda sayım, dökme yükte tartım veya hacim/su çekimi ölçümü kullanılır.

Amaç, fatura ve ödemeye esas miktarın taraflarca kabul edilebilir bir kayda dayanmasıdır. Miktar uyuşmazlığı uluslararası ticaretteki en yaygın anlaşmazlık konusudur.

• Alıcı ve satıcı firmalar
• Akreditif tarafları ve bankalar
• Emtia tüccarları
• Sigorta şirketleri
• Gümrük müşavirleri

• Sayım: koli, palet, birim ve parça bazında
• Tartım: brüt, dara ve net ağırlık tespiti
• Kullanılan tartının kalibrasyon ve doğrulama durumu
• Dökme yükte hacim veya su çekimi hesabı
• Ambalaj ağırlığı (dara) doğrulaması
• Nem içeriği (ağırlığı etkileyen mallarda)
• Ölçüm yöntemi ve toleransın kaydı
• Sevk evrakındaki miktarla karşılaştırma

• ISO/IEC 17020
• OIML R76
• ISO 2859-1

• Kalibre kantar ve tartı sistemleri
• Sayım ve kayıt ekipmanı
• Hacim ölçüm ekipmanı
• Nem ölçer
• Fotoğraf kayıt ekipmanı

1. 1Görevlendirme ve TalimatGözetim talimatı yazılı olarak alınır: kapsam, uygulanacak yöntem, numune planı, şartname ve raporlama beklentisi netleştirilir. Talimatın kapsamı raporun sınırını da belirler.
2. 2Sevkiyat Bilgilerinin ToplanmasıSözleşme veya akreditif şartları, proforma, ambalaj listesi ve önceki analiz raporları incelenir; gözetim tarihi ve yeri planlanır.
3. 3Saha HazırlığıGözetmen mahalline gider; depo, terminal veya gemi koşulları, tartı ve ölçüm ekipmanının uygunluğu değerlendirilir.
4. 4Gözetimin YapılmasıMiktar tespiti, numune alma, muayene ve gerekli ölçümler tanımlı yönteme göre yapılır; her adım fotoğraf ve kayıtla belgelenir.
5. 5Numune İşlemleriNumune alınıyorsa mühürlenir, etiketlenir ve taraflar arasında paylaşılır; şahit numune saklanır. Analiz gerekiyorsa laboratuvara sevk edilir.
6. 6Bulguların KaydıTespit edilen uygunsuzluk, hasar veya eksiklik anında kayıt altına alınır ve talimat sahibine bildirilir.
7. 7RaporlamaGözetim raporu düzenlenir; raporun kapsamı, gözetim anı ve yeri açıkça belirtilir. Akreditif gerektiriyorsa istenen formatta gözetim belgesi düzenlenir.

• Gözetim kuruluşu, gözetmen ve talimat sahibi bilgileri
• Gözetim tarihi, saati ve yeri
• Mal tanımı, parti/lot ve referans belgeler
• Uygulanan gözetim yöntemi ve varsa numune planı
• Ölçüm ve tartım sonuçları, kullanılan ekipman ve kalibrasyon bilgisi
• Ambalaj, işaretleme ve istif durumu
• Tespit edilen uygunsuzluk, eksiklik veya hasar
• Fotoğraf kayıtları
• Numune mühür numaraları ve saklama bilgisi
• Gözetimin kapsam sınırı beyanı
• Uygulanan miktar tespit yöntemi
• Tartı/ölçüm ekipmanı ve kalibrasyon bilgisi
• Brüt, dara ve net değerler
• Sevk evrakıyla fark ve tolerans değerlendirmesi

Gözetim raporu, malın GÖZETİM ANINDA ve GÖZETİM YERİNDE tespit edilen durumunu belgeler; bunun ötesine geçmez. Rapor bir kalite garantisi, uygunluk belgesi veya sigorta teminatı değildir. Gözetim örnekleme esaslıysa sonuç yalnızca alınan numuneyi temsil eder; partinin tamamı için mutlak bir güvence vermez. Gözetimden sonra malın elleçlenmesi, taşınması veya depolanması sırasında oluşan değişiklikler rapor kapsamı dışındadır.

Gözetim faaliyetleri ISO/IEC 17020 kapsamında yürütülür; bu standart gözetim kuruluşunun tarafsızlığını, personel yetkinliğini ve gözetim yöntemlerinin geçerliliğini şart koşar. Tarafsızlık kuralı belirleyicidir: gözetim kuruluşu, gözetimini yaptığı malın alım satımına veya imalatına taraf olamaz. EUROLAB, ISO/IEC 17020 kapsamında ILAC çok taraflı tanınma anlaşmasına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir; akredite kapsam gözetim türü bazında olduğundan teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

• Sevkiyat Öncesi Gözetim (PSI)
• Yükleme Gözetimi
• Boşaltma Gözetimi
• Kalite Gözetimi
• Tartı Gözetimi
• Draft Survey (Su Çekimi Ölçümü)
• Tally (Koli Sayım) Gözetimi
• Konteyner Gözetimi