Otomatik Olmayan Tartı CE İşareti Nedir?
Otomatik Olmayan Tartı Aletleri Yönetmeliği (NAWI — 2014/31/AB), tartma işlemi sırasında operatör müdahalesi gerektiren tartı aletlerini düzenler. Kapsamı, ticari işlemlerde, vergi ve harç hesabında, ilaç hazırlamada ve tıbbi uygulamalarda kullanılan aletlerdir. Bu 'yasal metroloji' kullanımları dışında kullanılan endüstriyel tartılar (ör. yalnızca üretim içi kontrol amaçlı) yönetmelik kapsamı dışındadır.
Otomatik Olmayan Tartı CE İşareti Kimler İçin Gereklidir?
- Market, kasap ve manav terazisi üreticileri
- Endüstriyel platform tartı imalatçıları
- Laboratuvar ve hassas terazi üreticileri
- Tıbbi tartı (hasta terazisi) üreticileri
- Tartı aleti ithal edenler ve kendi markasıyla satanlar
Otomatik Olmayan Tartı CE İşareti Zorunlu mu?
Yasal metroloji kullanımlarındaki aletler için zorunludur ve onaylanmış kuruluş katılımı gerekir. Üretici AB tip incelemesi (Modül B) ile başlayıp üretim aşaması modülünü (D veya F) seçebilir; alternatif olarak tekil aletler için birim doğrulaması (Modül G) uygulanabilir. CE işaretine ek olarak metroloji ek işareti (M) ve doğruluk sınıfı işareti iliştirilir.
Otomatik Olmayan Tartı Yönetmeliğinin Kapsamı
- Kapsam: yasal metroloji kullanımları ve kapsam dışı kullanımlar
- Temel şartlar (Ek I): metrolojik şartlar ve tasarım-imalat şartları
- Doğruluk sınıfları (I, II, III, IIII) ve doğrulama taksimat aralığı
- İzin verilen azami hatalar ve tekrarlanabilirlik
- Etkileyici büyüklüklere karşı kararlılık: sıcaklık, eğim, güç kaynağı, elektromanyetik bozulma
- Sıfır ayar ve dara tertibatları
- Gösterge okunabilirliği ve fiyat hesaplayan terazilerde ek şartlar
- Hileye karşı koruma ve mühürleme
- İşaretleme: CE, ek metroloji işareti, doğruluk sınıfı, azami kapasite, taksimat
- Uygunluk değerlendirme modülleri: B+D, B+F, G
Otomatik Olmayan Tartı Uygunluk Değerlendirme Süreci
- 1Mevzuatın BelirlenmesiÜrüne hangi AB mevzuatlarının uygulandığı tespit edilir. Bir ürün aynı anda birden çok yönetmelik kapsamına girebilir; hepsi karşılanmalıdır.
- 2Uygunluk Değerlendirme Modülünün SeçimiMevzuat, ürünün risk sınıfına göre izlenecek modülü belirler. Kimi modülde üretici kendi beyanını yapar, kimisinde onaylanmış kuruluş devreye girer.
- 3Uyumlaştırılmış Standartlara Göre TestAB Resmî Gazetesi'nde yayımlanmış uyumlaştırılmış standartlara uygunluk deneylerle gösterilir; bu, mevzuata uygunluk karinesi sağlar.
- 4Risk Analizi ve Teknik DosyaRisk değerlendirmesi, tasarım hesapları, test raporları, kullanım kılavuzu ve etiket örnekleri teknik dosyada toplanır.
- 5AB Uygunluk BeyanıÜretici veya AB'deki yetkili temsilcisi uygunluk beyanını imzalar. Sorumluluk beyanı imzalayana aittir.
- 6CE İşaretinin İliştirilmesiİşaret, mevzuatın öngördüğü biçim ve boyutta ürüne iliştirilir; onaylanmış kuruluş devredeyse kimlik numarası da eklenir.
- 7Teknik Dosyanın SaklanmasıTeknik dosya, ürünün piyasaya arzından itibaren mevzuatın belirlediği süre boyunca (çoğu yönetmelikte 10 yıl) saklanır ve talep hâlinde yetkili otoriteye sunulur.
Otomatik Olmayan Tartı Beyanının Geçerliliği
CE işareti bir belge değil, üreticinin uygunluk beyanıdır ve süresi yoktur. Ancak beyan, ürünün ve mevzuatın değişmediği sürece geçerlidir: yönetmelik veya uyumlaştırılmış standart güncellenirse teknik dosya yenilenmelidir. Onaylanmış kuruluş sertifikaları (ör. AB Tip İnceleme Belgesi) ise süreye tabidir.
Otomatik Olmayan Tartı İçin Gerekli Belgeler
- Ürün tanımı, model listesi ve teknik çizimler
- Risk değerlendirmesi
- Uygulanan uyumlaştırılmış standartların listesi
- Test raporları
- Kullanım kılavuzu ve uyarı etiketleri (hedef pazarın dilinde)
- AB Uygunluk Beyanı taslağı
- Alet tanımı, doğruluk sınıfı, azami kapasite ve taksimat değeri
- Tasarım resimleri ve yük hücresi bilgileri
- Metrolojik performans ve etkileyici büyüklük test raporları
- Yazılım tanımı ve koruma önlemleri
- Mühürleme planı
- Kullanma talimatı ve etiket örneği
Otomatik Olmayan Tartı Uygunluk Değerlendirme Maliyeti
Sabit bir liste fiyatı yoktur; maliyet aşağıdaki değişkenlere göre hesaplanır ve teklifte yazılı olarak verilir.
- Ürüne uygulanan yönetmelik sayısı
- Uygunluk değerlendirme modülü — onaylanmış kuruluş devrede mi
- Gereken test kapsamı ve numune sayısı
- Teknik dosyanın mevcut durumu
- Çeviri ve dokümantasyon ihtiyacı
Akreditasyon
CE kapsamında onaylanmış kuruluş (Notified Body), ilgili AB yönetmeliği için Avrupa Komisyonu'nun NANDO veritabanına kayıtlıdır ve dört haneli kimlik numarası taşır. Onaylanmış kuruluş yetkisi mevzuat ve ürün kapsamı bazındadır; bir yönetmelik için verilen yetki diğerini kapsamaz. Deneyler ISO/IEC 17025, ürün belgelendirmesi ISO/IEC 17065 kapsamındadır.
Bu şemanın hangi kapsamda sunulabildiği ürününüze ve faaliyetinize göre değişir; teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.
Kapsam ve yetkilerİlgili Belgelendirmeler
Otomatik Olmayan Tartı Hakkında Sık Sorulan Sorular
Fabrikamda üretim kontrolü için kullandığım tartı NAWI kapsamında mı?
Kullanım amacı belirleyicidir. Yalnızca iç üretim kontrolü için kullanılıyor ve ticari işleme veya yasal metroloji kullanımına konu olmuyorsa kapsam dışıdır. Ancak aynı tartıyla sevkiyat faturasına esas ölçüm yapılıyorsa kapsama girer.
CE işaretini kim iliştirir?
Üretici veya AB'de yerleşik yetkili temsilcisi. Belgelendirme kuruluşu CE işareti iliştirmez; yalnızca mevzuatın öngördüğü durumlarda onaylanmış kuruluş olarak uygunluk değerlendirmesine katılır ve kendi sertifikasını düzenler. Beyanın sorumluluğu her hâlükârda üreticidedir.
CE işareti bir kalite belgesi midir?
Hayır. CE, ürünün ilgili AB mevzuatının sağlık, emniyet ve çevre şartlarını karşıladığının beyanıdır; kalite seviyesini veya performans üstünlüğünü göstermez.
Teknik dosyayı ne kadar saklamam gerekir?
Çoğu AB yönetmeliğinde ürünün piyasaya arzından itibaren 10 yıldır. Süre mevzuata göre değişebildiği için ilgili yönetmeliğin ilgili maddesinden teyit edilmelidir. Dosya, talep hâlinde piyasa gözetimi otoritesine sunulur.