Ölçü Aletleri CE İşareti Nedir?
Ölçü Aletleri Yönetmeliği (MID — 2014/32/AB), ticari ölçümlerde ve kamu yararına yapılan ölçümlerde kullanılan ölçü aletlerini düzenler. Amacı, ölçümün taraflar arasında güvenilir ve doğru olmasıdır. Yönetmelik on ölçü aleti kategorisini kapsar ve her biri için ayrı bir ek (MI-001'den MI-010'a) özel şartları tanımlar. CE işaretine ek olarak metroloji ek işareti (M ve yılın son iki hanesi) iliştirilir.
Ölçü Aletleri CE İşareti Kimler İçin Gereklidir?
- Su, gaz, elektrik ve ısı sayacı üreticileri
- Akaryakıt pompası ve sıvı ölçme sistemi imalatçıları
- Otomatik tartı aleti üreticileri
- Taksimetre üreticileri
- Egzoz gazı analizörü ve boyut ölçme aleti üreticileri
Ölçü Aletleri CE İşareti Zorunlu mu?
Kapsamdaki aletler için zorunludur ve onaylanmış kuruluş katılımı istisnasızdır. Üretici, ürününe uygun modül kombinasyonunu (ör. B+D, B+F, veya H1) seçer. CE işaretinin yanına ek metroloji işareti ile onaylanmış kuruluşun kimlik numarası iliştirilir. Kullanımdaki aletlerin periyodik muayenesi ise ulusal metroloji mevzuatına tabidir ve MID'in kapsamı dışındadır.
Ölçü Aletleri Yönetmeliğinin Kapsamı
- Kapsam: on ölçü aleti kategorisi (MI-001 su sayaçları ... MI-010 egzoz gazı analizörleri)
- Temel şartlar (Ek I): izin verilen hata sınırları, tekrarlanabilirlik, ayırım eşiği
- Anma çalışma koşulları ve etkileyici büyüklükler (sıcaklık, nem, gerilim, elektromanyetik bozulma)
- Dayanıklılık ve zamanla değişime karşı kararlılık
- Uygunluk sınıfları ve doğruluk sınıfları
- Hileye ve yetkisiz müdahaleye karşı koruma; mühürleme
- Ölçüm sonucunun gösterilmesi ve kaydedilmesi
- Yazılım korumaları ve yazılım tanımlanması
- İşaretleme: CE, ek metroloji işareti (M), onaylanmış kuruluş numarası
- Uygunluk değerlendirme modülleri (Ek II) ve ürün ekine göre seçimi
Ölçü Aletleri Uygunluk Değerlendirme Süreci
- 1Mevzuatın BelirlenmesiÜrüne hangi AB mevzuatlarının uygulandığı tespit edilir. Bir ürün aynı anda birden çok yönetmelik kapsamına girebilir; hepsi karşılanmalıdır.
- 2Uygunluk Değerlendirme Modülünün SeçimiMevzuat, ürünün risk sınıfına göre izlenecek modülü belirler. Kimi modülde üretici kendi beyanını yapar, kimisinde onaylanmış kuruluş devreye girer.
- 3Uyumlaştırılmış Standartlara Göre TestAB Resmî Gazetesi'nde yayımlanmış uyumlaştırılmış standartlara uygunluk deneylerle gösterilir; bu, mevzuata uygunluk karinesi sağlar.
- 4Risk Analizi ve Teknik DosyaRisk değerlendirmesi, tasarım hesapları, test raporları, kullanım kılavuzu ve etiket örnekleri teknik dosyada toplanır.
- 5AB Uygunluk BeyanıÜretici veya AB'deki yetkili temsilcisi uygunluk beyanını imzalar. Sorumluluk beyanı imzalayana aittir.
- 6CE İşaretinin İliştirilmesiİşaret, mevzuatın öngördüğü biçim ve boyutta ürüne iliştirilir; onaylanmış kuruluş devredeyse kimlik numarası da eklenir.
- 7Teknik Dosyanın SaklanmasıTeknik dosya, ürünün piyasaya arzından itibaren mevzuatın belirlediği süre boyunca (çoğu yönetmelikte 10 yıl) saklanır ve talep hâlinde yetkili otoriteye sunulur.
Ölçü Aletleri Beyanının Geçerliliği
CE işareti bir belge değil, üreticinin uygunluk beyanıdır ve süresi yoktur. Ancak beyan, ürünün ve mevzuatın değişmediği sürece geçerlidir: yönetmelik veya uyumlaştırılmış standart güncellenirse teknik dosya yenilenmelidir. Onaylanmış kuruluş sertifikaları (ör. AB Tip İnceleme Belgesi) ise süreye tabidir.
Ölçü Aletleri İçin Gerekli Belgeler
- Ürün tanımı, model listesi ve teknik çizimler
- Risk değerlendirmesi
- Uygulanan uyumlaştırılmış standartların listesi
- Test raporları
- Kullanım kılavuzu ve uyarı etiketleri (hedef pazarın dilinde)
- AB Uygunluk Beyanı taslağı
- Ölçü aleti tanımı, doğruluk sınıfı ve ölçüm aralığı
- Tasarım ve imalat resimleri
- Metrolojik performans test raporları
- Etkileyici büyüklükler ve dayanıklılık test raporları
- Yazılım tanımı, sürüm bilgisi ve koruma önlemleri
- Mühürleme planı
- Kullanma talimatı ve etiket örneği
Ölçü Aletleri Uygunluk Değerlendirme Maliyeti
Sabit bir liste fiyatı yoktur; maliyet aşağıdaki değişkenlere göre hesaplanır ve teklifte yazılı olarak verilir.
- Ürüne uygulanan yönetmelik sayısı
- Uygunluk değerlendirme modülü — onaylanmış kuruluş devrede mi
- Gereken test kapsamı ve numune sayısı
- Teknik dosyanın mevcut durumu
- Çeviri ve dokümantasyon ihtiyacı
Akreditasyon
CE kapsamında onaylanmış kuruluş (Notified Body), ilgili AB yönetmeliği için Avrupa Komisyonu'nun NANDO veritabanına kayıtlıdır ve dört haneli kimlik numarası taşır. Onaylanmış kuruluş yetkisi mevzuat ve ürün kapsamı bazındadır; bir yönetmelik için verilen yetki diğerini kapsamaz. Deneyler ISO/IEC 17025, ürün belgelendirmesi ISO/IEC 17065 kapsamındadır.
Bu şemanın hangi kapsamda sunulabildiği ürününüze ve faaliyetinize göre değişir; teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.
Kapsam ve yetkilerİlgili Belgelendirmeler
Ölçü Aletleri Hakkında Sık Sorulan Sorular
CE işareti aldıktan sonra periyodik muayene gerekir mi?
Evet, ama bu ayrı bir yükümlülüktür. MID aletin piyasaya arzını düzenler; kullanımdaki aletin periyodik muayenesi ulusal metroloji mevzuatına göre yürütülür ve yetkili muayene kuruluşlarınca yapılır.
Ek metroloji işareti nedir?
CE işaretinin hemen yanına iliştirilen, dikdörtgen içinde 'M' harfi ve iliştirildiği yılın son iki hanesinden oluşan işarettir. Onaylanmış kuruluşun kimlik numarası da bunu takip eder.
CE işaretini kim iliştirir?
Üretici veya AB'de yerleşik yetkili temsilcisi. Belgelendirme kuruluşu CE işareti iliştirmez; yalnızca mevzuatın öngördüğü durumlarda onaylanmış kuruluş olarak uygunluk değerlendirmesine katılır ve kendi sertifikasını düzenler. Beyanın sorumluluğu her hâlükârda üreticidedir.
CE işareti bir kalite belgesi midir?
Hayır. CE, ürünün ilgili AB mevzuatının sağlık, emniyet ve çevre şartlarını karşıladığının beyanıdır; kalite seviyesini veya performans üstünlüğünü göstermez.
Teknik dosyayı ne kadar saklamam gerekir?
Çoğu AB yönetmeliğinde ürünün piyasaya arzından itibaren 10 yıldır. Süre mevzuata göre değişebildiği için ilgili yönetmeliğin ilgili maddesinden teyit edilmelidir. Dosya, talep hâlinde piyasa gözetimi otoritesine sunulur.



