Yıkama Haslığı Testi — ISO 105-C06 / AATCC 61

Yıkama Haslığı Testi Nedir?

Yıkama haslığı testi, numunenin beyaz refakat kumaşına dikilerek tanımlı sıcaklık, deterjan ve mekanik etki altında yıkanmasıdır. Yıkama sonunda numunedeki renk değişimi ve refakat kumaşındaki kirlenme gri skalayla değerlendirilir.

Yıkama Haslığı Testi Amacı

Amaç, ürünün yıkandığında renginin solup solmayacağını ve diğer çamaşırları boyayıp boyamayacağını belirlemektir.

Yıkama Haslığı Testi Hangi Ürünlere Uygulanır?

Hazır giyim ürünleri
Ev tekstili
İş elbiseleri
Örme ve dokuma kumaşlar
Baskılı tekstiller

Yıkama Haslığı Testi Hangi Sektörlerde Kullanılır?

TekstilPerakendeTüketici Ürünleri

Yıkama Haslığı Testi İçin İlgili Standartlar

TS EN ISO 105-C06 (evsel ve ticari yıkama haslığı)
TS EN ISO 105-C10 (sabun veya sabun–soda ile yıkama)
AATCC 61
TS EN ISO 105-A02 / -A03 (değerlendirme skalaları)
TS EN ISO 105-F10 (çok lifli refakat kumaşı)

Yıkama Haslığı Testi Koşulları

Yöntem: ISO 105-C06'da tanımlı A1S, B2S, C2S gibi kodlanmış çevrimlerden biri seçilir
Deterjan: Standartta tanımlı referans deterjan; gerekiyorsa perborat eklenir
Mekanik etki: Paslanmaz çelik bilyeler; sayısı seçilen çevrime göre değişir
Refakat kumaşı: ISO 105-F10 çok lifli veya iki adet tek lifli

Yıkama Haslığı Testi Cihazı

Launder-Ometer veya eşdeğer yıkama haslığı cihazı
Paslanmaz çelik test kapları ve bilyeler
Standart aydınlatmalı değerlendirme kabini
Gri skalalar

Yıkama Haslığı Testi İçin Numune Gereksinimleri

Numune standartta tanımlı ölçüde kesilmeli
Refakat kumaşı numuneye bir kenarından dikilmeli
Her renk ve baskı için ayrı numune
Değerlendirme için işlem görmemiş referans ayrılmalı

Yıkama Haslığı Testi Süresi

Tek çevrim deney süresi seçilen yönteme bağlıdır; kurutma ve şartlandırma ile birlikte sonuç genellikle aynı gün içinde alınır. Çok sayıda renk varsa süre numune sayısıyla artar.

Yıkama Haslığı Testi Prosedürü

1Numune ve refakat kumaşı hazırlanıp dikilir.
2Test kabına standartta tanımlı çözelti, bilye ve numune konur.
3Seçilen çevrimin sıcaklık ve süresinde çalkalanır.
4Numune durulanır ve tanımlı koşullarda kurutulur.
5Şartlandırılır.
6Renk değişimi ve kirlenme gri skalayla değerlendirilir.

Yıkama Haslığı Testi Kabul Kriterleri

Standart ölçüm yöntemini tanımlar, geçme notunu tanımlamaz. Kabul eşiği müşteri şartnamesiyle belirlenir; perakende zincirlerinin çoğu iç giyimde ve açık renklerde daha yüksek not ister. Şartname verilmediğinde rapor yalnızca ölçülen notu bildirir.

Sonuçların Değerlendirilmesi

Sonuç 1–5 arası gri skala notu olarak verilir: renk değişimi ISO 105-A02, kirlenme ISO 105-A03 skalasına göre değerlendirilir. 5 değişim yok, 1 en şiddetli değişim demektir. Ara notlar (4-5, 3-4 gibi) kullanılır.

Yıkama Haslığı Testi Raporu

Numune tanımı ve renk
Uygulanan ISO 105-C06 çevrim kodu
Renk değişimi notu
Refakat kumaşındaki her lif için kirlenme notu

Akreditasyon

EUROLAB; laboratuvar deneylerinde ISO/IEC 17025, muayene ve gözetimde ISO/IEC 17020, sistem ve ürün belgelendirmesinde ISO/IEC 17021-1 ve ISO/IEC 17065 kapsamlarında, IAF ve ILAC çok taraflı tanınma anlaşmalarına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir. Bu zincir, düzenlenen rapor ve belgelerin dünya genelinde kabul görmesini sağlar.

Bu testin akredite kapsamda sunulup sunulamayacağı ürününüze ve uygulanacak standarda göre değişir; akreditasyon metot bazında olduğu için kapsam teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

Kapsam ve yetkiler

İlgili Mevzuat

AB 1007/2011 (tekstil elyaf adları ve etiketleme)
AB 1907/2006 REACH Ek XVII (tekstilde kısıtlı maddeler)
Tekstil Ürünlerinin İsimlendirilmesine İlişkin Yönetmelik

Tekstil Testleri — Bu Deney Alanı Ne Yapar?

Aşağıdaki bölüm Washing deneyinin ait olduğu alanı anlatır; bu deneyin kendi koşulları ve kabul ölçütleri yukarıdaki bölümlerde yer alır. Ürününüze özgü kapsam teklif aşamasında yazılı olarak netleştirilir.

Tekstil deneyleri iki soruyu ayrı ayrı yanıtlar: kumaş kullanım ömrü boyunca fiziksel olarak dayanıyor mu, ve üzerinde insan sağlığı için kısıtlanmış bir madde var mı? Bu iki eksen farklı laboratuvar altyapısı ve farklı karar mekanizması gerektirir.

Fiziksel tarafta kopma ve yırtılma dayanımı, aşınma direnci, boncuklanma, boyutsal değişim, renk haslığı, su ve yağ iticilik ölçülür. Bu deneylerin çoğu KULLANIM SENARYOSUNA bağlıdır: bir döşemelik kumaşta Martindale aşınma çevrimi belirleyici iken, bir gömlek kumaşında yıkamada boyutsal değişim ve renk haslığı öne çıkar. Aynı kumaş, farklı kullanım için farklı deney setinden geçer.

Renk haslığı alanın kendine özgü bir gövdesidir ve tek bir deney değildir. Aynı kumaşın ışığa, yıkamaya, sürtmeye, tere, tükürüğe, klorlu suya ve ütülemeye karşı haslığı ayrı ayrı ölçülür; her biri farklı bir kullanım anını temsil eder. Sonuçlar gri skala ile 1'den 5'e puanlanır ve şartname her etken için ayrı asgari puan verir.

Kimyasal tarafta azo boyarmaddelerden açığa çıkan aromatik aminler, formaldehit, ağır metaller, ftalatlar, kısa zincirli klorlu parafinler, alkilfenoller ve PFAS bileşikleri aranır. Bu kalemler REACH kısıtlamalarından, marka kısıtlı madde listelerinden (RSL) ve OEKO-TEX gibi gönüllü şemalardan gelir. Marka listeleri çoğu zaman mevzuattan daha sıkıdır; hedef müşteri belirleyicidir.

Tüketici tekstilinde CE işareti YOKTUR. Yükümlülük üç ayaklıdır: elyaf bileşimi ve bakım etiketlemesi, kimyasal kısıtlamalara uyum ve genel ürün güvenliği. Koruyucu işlev iddiası taşıyan tekstil (iş elbisesi, aleve dayanıklı giysi, yüksek görünürlüklü giysi) ise kişisel koruyucu donanım mevzuatına girer ve orada CE zorunludur — bu ayrım ticari olarak kritiktir.

Etiket beyanının doğrulanması alanın en rutin işidir. Kantitatif lif analizi, etikette yazan karışım oranını doğrular; tolerans aralıkları mevzuatta tanımlıdır. Yanlış lif beyanı hem tüketiciyi yanıltır hem gümrük sınıflandırmasını etkiler.

Sürdürülebilirlik iddiaları son yıllarda alana yeni bir gövde ekledi: geri dönüştürülmüş içerik oranının doğrulanması (GRS, RCS), organik içerik (GOTS), zararlı kimyasalların sınırlandırılması ve su/enerji ayak izi beyanları. Bu iddialar artık denetlenebilir kanıt gerektiriyor.

Bu alanın yöntem grupları

Mukavemet ve dayanım
Şerit ve grab kopma mukavemeti, Elmendorf ve dil yöntemiyle yırtılma, dikiş mukavemeti, patlama dayanımı.
Aşınma ve yüzey
Martindale ve döner platform aşınma, boncuklanma ve tüylenme, kumaş gramajı ve sıklık ölçümleri.
Boyutsal kararlılık
Yıkama ve kurutmada boyutsal değişim, buruşma davranışı, ütüleme sonrası görünüm.
Renk haslığı
Işık (ksenon), yıkama, sürtme, ter, tükürük, su ve klorlu suya karşı haslık; gri skala ile puanlama.
Fonksiyonel özellikler
Su iticilik (sprey testi), yağ iticilik, su geçirmezlik, hava geçirgenliği, antibakteriyel bitim etkinliği, UV koruma faktörü.
Kimyasal analizler
Azo boyarmadde aromatik aminleri, formaldehit, pH, ağır metaller, ftalatlar, klorlu fenoller, PFAS ve alkilfenoller.

Bu alanda sık karıştırılanlar

Marka kısıtlı madde listesi (RSL) mevzuattan daha sıkı olabilir; REACH uygunluğu müşteri şartnamesine uygunluk anlamına gelmez.
Koruyucu işlev iddiası taşıyan tekstil KKD mevzuatına girer ve CE gerektirir; sıradan tekstil deney raporu bu dosyayı karşılamaz.
Renk haslığı tek bir sayı değildir; hangi etkene karşı olduğu belirtilmeden puan yorumlanamaz.
Bir kumaş için alınan sonuç, o kumaştan yapılan giysinin tamamını kapsamaz; astar, dikiş ipliği, baskı ve aksesuar ayrı değerlendirilir.
Yıkama sonrası performans iddiaları belirtilen yıkama sayısıyla birlikte geçerlidir; "kalıcı" ifadesi tek başına doğrulanabilir değildir.

Bu alandaki sonuçlar hangi kararı besler

Marka kısıtlı madde listesi (RSL) uygunluğu
Etiket beyanlarının doğrulanması: lif bileşimi ve bakım talimatı
Döşemelik ve teknik tekstilde performans sınıfı belirleme
İthalat öncesi sevkiyat kontrolü ve parti kabulü
Sürdürülebilirlik ve geri dönüştürülmüş içerik iddialarının desteklenmesi

İlgili Testler

Yıkama Haslığı Testi Hakkında Sık Sorulan Sorular

Hangi çevrimi seçmeliyim?

Çevrim, ürünün etiketinde beyan edilen bakım koşuluna göre seçilir. 40 °C beyan eden bir üründe 60 °C çevrim uygulamak gerçek kullanımı temsil etmez. Şartnameniz bir kod veriyorsa (örneğin C06/A1S) o kullanılır.

Kirlenme notu neden ayrı veriliyor?

Çünkü iki farklı risk vardır: ürünün kendi renginin solması ve başka çamaşırları boyaması. Rengini koruyan ancak refakat kumaşını kirleten bir üründe müşteri şikâyeti solmadan değil, aktarımdan gelir.