Pilling | EUROLAB

Boncuklanma (Pilling) Testi Nedir?

Boncuklanma testi, kumaş yüzeyinin kontrollü sürtünmeye maruz bırakılması sonucu oluşan tüylenme ve boncukların (pill) görsel olarak derecelendirilmesidir. Boncuk, yüzeyden çıkan liflerin birbirine dolanarak topak oluşturması ve bu topağın yüzeye bağlı kalmasıyla ortaya çıkar. Ürünün dayanımını değil görünümünü ve algılanan kalitesini etkiler.

Boncuklanma (Pilling) Testi Amacı

Amaç, kumaşın kullanım süresince yüzey görünümünü ne kadar koruyacağını öngörmek ve müşteri şartnamesinde belirtilen boncuklanma notunu doğrulamaktır.

Boncuklanma (Pilling) Testi Hangi Ürünlere Uygulanır?

Örme giyim ürünleri ve triko
Döşemelik kumaşlar
Ev tekstili
Polar ve fleece kumaşlar
Otomotiv iç mekân tekstilleri

Boncuklanma (Pilling) Testi Hangi Sektörlerde Kullanılır?

TekstilPerakendeTüketici ÜrünleriOtomotivMobilya

Boncuklanma (Pilling) Testi İçin İlgili Standartlar

TS EN ISO 12945-1 (pilling box yöntemi)
TS EN ISO 12945-2 (Martindale yöntemi)
TS EN ISO 12945-3 (random tumble yöntemi)
TS EN ISO 12945-4 (görsel değerlendirme kılavuzu)
ASTM D4970 (Martindale)
ASTM D3512 (random tumble)

Boncuklanma (Pilling) Testi Koşulları

Şartlandırma: 20 °C ± 2 °C, %65 ± 4 bağıl nem (ISO 139)
Çevrim sayısı: Şartnameyle belirlenir; ara kademelerde değerlendirme yapılabilir
Değerlendirme: Standart aydınlatma kabininde, referans fotoğraf setiyle karşılaştırmalı

Boncuklanma (Pilling) Testi Cihazı

Pilling box (ICI kutu) cihazı
Martindale aşınma ve boncuklanma cihazı
Random tumble pilling test cihazı
Standart aydınlatmalı değerlendirme kabini
Referans fotoğraf setleri

Boncuklanma (Pilling) Testi İçin Numune Gereksinimleri

Standardın öngördüğü sayıda numune (yöntemine göre değişir)
Numuneler farklı çözgü ve atkı ipliklerini içerecek şekilde kesilmeli
Yüzey yönü (hav yönü) işaretlenmeli
Değerlendirme için işlem görmemiş referans numune ayrılmalı

Boncuklanma (Pilling) Testi Süresi

Süreyi çevrim sayısı belirler; şartnameler 125 ile 7000 arasında çok farklı kademeler isteyebilir. Yüksek çevrimli deneyler cihazda uzun süre bekler.

Boncuklanma (Pilling) Testi Prosedürü

1Numuneler şartlandırılır ve yönteme uygun biçimde hazırlanır.
2Cihaza yerleştirilir ve tanımlı çevrim sayısı uygulanır.
3Belirlenen ara kademelerde numuneler çıkarılıp değerlendirilebilir.
4Numuneler standart aydınlatma kabininde referans setiyle karşılaştırılır.
5En az iki değerlendirici bağımsız not verir.
6Sonuç 5 (değişim yok) ile 1 (şiddetli boncuklanma) arasında bildirilir.

Boncuklanma (Pilling) Testi Kabul Kriterleri

Kabul kriteri müşteri şartnamesindeki minimum nottur — perakende zincirlerinin çoğu belirli çevrim sayısında 3-4 veya üzerini ister. Standart geçme notu tanımlamaz.

Sonuçların Değerlendirilmesi

Değerlendirme görseldir ve kişiye bağlı sapma taşır; bu yüzden birden çok değerlendirici ve referans set kullanılır. Boncuklanmanın yanı sıra tüylenme ve renk açılması da not edilir, çünkü bunlar boncuklanmadan bağımsız görünüm kusurlarıdır.

Boncuklanma (Pilling) Testi Raporu

Numune tanımı ve kumaş yapısı
Uygulanan yöntem ve çevrim sayısı
Her numune için not ve ortalama
Değerlendirici sayısı ve aydınlatma koşulları
Ek gözlemler (tüylenme, renk açılması)

Akreditasyon

EUROLAB; laboratuvar deneylerinde ISO/IEC 17025, muayene ve gözetimde ISO/IEC 17020, sistem ve ürün belgelendirmesinde ISO/IEC 17021-1 ve ISO/IEC 17065 kapsamlarında, IAF ve ILAC çok taraflı tanınma anlaşmalarına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir. Bu zincir, düzenlenen rapor ve belgelerin dünya genelinde kabul görmesini sağlar.

Bu testin akredite kapsamda sunulup sunulamayacağı ürününüze ve uygulanacak standarda göre değişir; akreditasyon metot bazında olduğu için kapsam teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

Kapsam ve yetkiler

İlgili Mevzuat

AB 1007/2011 (tekstil elyaf adları ve etiketleme)
AB 1907/2006 REACH Ek XVII (tekstilde kısıtlı maddeler)
Tekstil Ürünlerinin İsimlendirilmesine İlişkin Yönetmelik

Tekstil Testleri — Bu Deney Alanı Ne Yapar?

Aşağıdaki bölüm Pilling deneyinin ait olduğu alanı anlatır; bu deneyin kendi koşulları ve kabul ölçütleri yukarıdaki bölümlerde yer alır. Ürününüze özgü kapsam teklif aşamasında yazılı olarak netleştirilir.

Tekstil deneyleri iki soruyu ayrı ayrı yanıtlar: kumaş kullanım ömrü boyunca fiziksel olarak dayanıyor mu, ve üzerinde insan sağlığı için kısıtlanmış bir madde var mı? Bu iki eksen farklı laboratuvar altyapısı ve farklı karar mekanizması gerektirir.

Fiziksel tarafta kopma ve yırtılma dayanımı, aşınma direnci, boncuklanma, boyutsal değişim, renk haslığı, su ve yağ iticilik ölçülür. Bu deneylerin çoğu KULLANIM SENARYOSUNA bağlıdır: bir döşemelik kumaşta Martindale aşınma çevrimi belirleyici iken, bir gömlek kumaşında yıkamada boyutsal değişim ve renk haslığı öne çıkar. Aynı kumaş, farklı kullanım için farklı deney setinden geçer.

Renk haslığı alanın kendine özgü bir gövdesidir ve tek bir deney değildir. Aynı kumaşın ışığa, yıkamaya, sürtmeye, tere, tükürüğe, klorlu suya ve ütülemeye karşı haslığı ayrı ayrı ölçülür; her biri farklı bir kullanım anını temsil eder. Sonuçlar gri skala ile 1'den 5'e puanlanır ve şartname her etken için ayrı asgari puan verir.

Kimyasal tarafta azo boyarmaddelerden açığa çıkan aromatik aminler, formaldehit, ağır metaller, ftalatlar, kısa zincirli klorlu parafinler, alkilfenoller ve PFAS bileşikleri aranır. Bu kalemler REACH kısıtlamalarından, marka kısıtlı madde listelerinden (RSL) ve OEKO-TEX gibi gönüllü şemalardan gelir. Marka listeleri çoğu zaman mevzuattan daha sıkıdır; hedef müşteri belirleyicidir.

Tüketici tekstilinde CE işareti YOKTUR. Yükümlülük üç ayaklıdır: elyaf bileşimi ve bakım etiketlemesi, kimyasal kısıtlamalara uyum ve genel ürün güvenliği. Koruyucu işlev iddiası taşıyan tekstil (iş elbisesi, aleve dayanıklı giysi, yüksek görünürlüklü giysi) ise kişisel koruyucu donanım mevzuatına girer ve orada CE zorunludur — bu ayrım ticari olarak kritiktir.

Etiket beyanının doğrulanması alanın en rutin işidir. Kantitatif lif analizi, etikette yazan karışım oranını doğrular; tolerans aralıkları mevzuatta tanımlıdır. Yanlış lif beyanı hem tüketiciyi yanıltır hem gümrük sınıflandırmasını etkiler.

Sürdürülebilirlik iddiaları son yıllarda alana yeni bir gövde ekledi: geri dönüştürülmüş içerik oranının doğrulanması (GRS, RCS), organik içerik (GOTS), zararlı kimyasalların sınırlandırılması ve su/enerji ayak izi beyanları. Bu iddialar artık denetlenebilir kanıt gerektiriyor.

Bu alanın yöntem grupları

Mukavemet ve dayanım
Şerit ve grab kopma mukavemeti, Elmendorf ve dil yöntemiyle yırtılma, dikiş mukavemeti, patlama dayanımı.
Aşınma ve yüzey
Martindale ve döner platform aşınma, boncuklanma ve tüylenme, kumaş gramajı ve sıklık ölçümleri.
Boyutsal kararlılık
Yıkama ve kurutmada boyutsal değişim, buruşma davranışı, ütüleme sonrası görünüm.
Renk haslığı
Işık (ksenon), yıkama, sürtme, ter, tükürük, su ve klorlu suya karşı haslık; gri skala ile puanlama.
Fonksiyonel özellikler
Su iticilik (sprey testi), yağ iticilik, su geçirmezlik, hava geçirgenliği, antibakteriyel bitim etkinliği, UV koruma faktörü.
Kimyasal analizler
Azo boyarmadde aromatik aminleri, formaldehit, pH, ağır metaller, ftalatlar, klorlu fenoller, PFAS ve alkilfenoller.

Bu alanda sık karıştırılanlar

Marka kısıtlı madde listesi (RSL) mevzuattan daha sıkı olabilir; REACH uygunluğu müşteri şartnamesine uygunluk anlamına gelmez.
Koruyucu işlev iddiası taşıyan tekstil KKD mevzuatına girer ve CE gerektirir; sıradan tekstil deney raporu bu dosyayı karşılamaz.
Renk haslığı tek bir sayı değildir; hangi etkene karşı olduğu belirtilmeden puan yorumlanamaz.
Bir kumaş için alınan sonuç, o kumaştan yapılan giysinin tamamını kapsamaz; astar, dikiş ipliği, baskı ve aksesuar ayrı değerlendirilir.
Yıkama sonrası performans iddiaları belirtilen yıkama sayısıyla birlikte geçerlidir; "kalıcı" ifadesi tek başına doğrulanabilir değildir.

Bu alandaki sonuçlar hangi kararı besler

Marka kısıtlı madde listesi (RSL) uygunluğu
Etiket beyanlarının doğrulanması: lif bileşimi ve bakım talimatı
Döşemelik ve teknik tekstilde performans sınıfı belirleme
İthalat öncesi sevkiyat kontrolü ve parti kabulü
Sürdürülebilirlik ve geri dönüştürülmüş içerik iddialarının desteklenmesi

İlgili Testler

Boncuklanma (Pilling) Testi Hakkında Sık Sorulan Sorular

Farklı yöntemlerin notları karşılaştırılabilir mi?

Karşılaştırılamaz. Pilling box, Martindale ve random tumble farklı mekanizmalarla boncuk oluşturur; aynı kumaş üç yöntemde farklı not alabilir. Şartname hangi yöntemi ve kaç çevrim istediğini açıkça yazmalıdır.

Boncuklanan kumaş kusurlu mudur?

Boncuklanma bir dayanım kusuru değil, görünüm özelliğidir. Kabul edilebilir olup olmadığı ürün kategorisine ve şartnameye bağlıdır; polar gibi bazı kumaşlarda belirli düzeyde boncuklanma yapının doğal sonucudur.