Basınçlı Kap Muayenesi

Basınçlı kap muayenesi, iç basınç altında çalışan kapların cidar bütünlüğünün ve emniyet donanımının doğrulanmasıdır. Muayene üç katmanlıdır: gözle iç ve dış kontrol, cidar kalınlığının ölçülmesi ve gerektiğinde mukavemet (hidrostatik) deneyi.

Amaç, korozyon ve erozyon nedeniyle incelen cidarın patlama riski oluşturmadan tespit edilmesi ve emniyet ventilinin gerçekten koruma sağladığının gösterilmesidir. Basınçlı kap arızaları düşük olasılıklı ama çok yüksek sonuçlu olaylardır.

• Hava tankları ve basınçlı hava depoları
• Buhar ve sıcak su kapları
• Proses reaktörleri ve otoklavlar
• Genleşme tankları
• Gaz depolama kapları

Periyot tek bir evrensel sayı değildir. Muayene aralığı üç kaynağın en kısıtlayıcısına göre belirlenir: yürürlükteki iş ekipmanları mevzuatının öngördüğü azami süre, ekipman üreticisinin kullanma kılavuzundaki talimat ve işletmenin risk değerlendirmesi. Ağır kullanım, korozif ortam veya vardiyalı çalışma periyodu kısaltır. Rapora bir sonraki muayene tarihi yazılır.

• Dış yüzey: korozyon, deformasyon, mekanik hasar, kaplama durumu
• İç yüzey (erişilebiliyorsa): korozyon, çukurcuk, birikinti
• Cidar kalınlığı: ultrasonik ölçüm ve tasarım kalınlığıyla karşılaştırma
• Kaynak dikişleri ve bağlantı ağızları
• Emniyet ventili: ayar basıncı, açma-kapama fonksiyonu, mühür durumu
• Manometre ve basınç göstergeleri, kalibrasyon durumu
• Tahliye ve drenaj düzeni
• Destek ve ayak bağlantıları
• İmalat plakası, tasarım basıncı ve sıcaklık bilgileri

• ISO/IEC 17020
• EN 13445 serisi
• EN 764-7
• ISO 4126-1
• EN 13480 serisi

• Ultrasonik kalınlık ölçer
• Hidrostatik test pompası ve kalibre manometreler
• Endoskop / boroskop (iç muayene için)
• Manyetik parçacık ve penetrant ekipmanı
• Emniyet ventili test düzeneği

1. 1Ön Bilgi ve PlanlamaEkipman envanteri, kapasite bilgileri, üretici talimatı ve önceki muayene raporları toplanır; muayene tarihi ve saha koşulları planlanır.
2. 2Doküman İncelemesiUygunluk beyanı, kullanma kılavuzu, bakım kayıtları ve varsa önceki uygunsuzlukların kapatılma kayıtları incelenir.
3. 3Görsel MuayeneTaşıyıcı yapı, bağlantılar, koruma tertibatları ve uyarı işaretleri gözle kontrol edilir; aşınma, deformasyon ve korozyon değerlendirilir.
4. 4Fonksiyon ve Emniyet Tertibatı KontrolüFren, limit şalteri, acil durdurma ve aşırı yük koruma gibi emniyet donanımları çalıştırılarak doğrulanır.
5. 5Ölçüm ve Yük DeneyiEkipmanın türüne göre yük deneyi, basınç deneyi veya elektriksel ölçümler yapılır. Deney değerleri üretici sınırlarına ve ilgili standarda göre belirlenir.
6. 6Değerlendirme ve RaporlamaBulgular uygun / uygun değil / şartlı uygun olarak değerlendirilir; rapor ve muayene etiketi düzenlenir.
7. 7TakipUygunsuzluk varsa giderildikten sonra takip muayenesi yapılır; bir sonraki muayene tarihi rapora yazılır.

Cidar kalınlığının tasarım kalınlığının altına düşmesi, kabın kullanım basıncının düşürülmesini veya hizmet dışı bırakılmasını gerektirir. Emniyet ventilinin ayar basıncında açmaması da derhal müdahale gerektiren bulgudur.

• Muayene kuruluşu ve muayene personeli bilgileri
• Ekipman tanımı: marka, model, seri numarası, kapasite, imal yılı
• Uygulanan standart ve muayene kapsamı
• Kullanılan ölçüm cihazları ve kalibrasyon bilgileri
• Görsel muayene ve fonksiyon kontrolü bulguları
• Yük/basınç deneyi değerleri
• Tespit edilen uygunsuzluklar ve önem derecesi
• Sonuç (uygun / uygun değil / şartlı uygun) ve bir sonraki muayene tarihi

Muayene faaliyetleri ISO/IEC 17020 kapsamında yürütülür; bu standart muayene kuruluşunun tarafsızlığını, personel yetkinliğini ve muayene yöntemlerinin geçerliliğini şart koşar. Tarafsızlık kuralı gereği bir ekipmanın bakım veya onarımını yapan taraf, aynı ekipmanın bağımsız muayenesini yürütemez. EUROLAB, ISO/IEC 17020 kapsamında ILAC çok taraflı tanınma anlaşmasına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir; akredite kapsam muayene türü bazında olduğundan teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

• Vinç Muayenesi
• Forklift Muayenesi
• Caraskal Muayenesi
• Platform Muayenesi
• Lift Muayenesi
• Asansör Muayenesi
• Kompresör Muayenesi
• Kazan Muayenesi