Tedarikçi Denetimi

Tedarikçi denetimi, mevcut veya aday bir tedarikçinin alıcının şartlarını karşılama yeteneğinin yerinde değerlendirilmesidir. Çoğunlukla ikinci taraf denetimi olarak, alıcı adına yürütülür.

Amaç, tedarik riskini sipariş verilmeden önce görmektir. Tedarikçi seçiminde yapılan hata, sonraki tüm kalite ve termin sorunlarının kaynağı hâline gelir; denetim bu kararı veriye dayandırır.

• Tedarikçi onay süreci yürüten alıcı firmalar
• Yeni tedarikçi devreye alan satın alma birimleri
• Performans sorunu yaşanan tedarikçileri değerlendiren şirketler
• Kritik veya tek kaynak tedarikçiyle çalışan kuruluşlar
• Tedarik zinciri risk yönetimi yürüten gruplar

Kriter alıcının kendi tedarikçi el kitabı, teknik şartname ve davranış kurallarıdır; bunlara ISO 9001 gibi bir standart ve sektörel şartlar eklenebilir. Kriter ve puanlama yöntemi denetimden önce tedarikçiye bildirilmelidir.

• Kalite yönetim sistemi ve belgelerin geçerliliği
• Üretim kapasitesi ve mevcut yük durumu
• Süreç yeterliliği ve ekipman durumu
• Kalite kontrol, muayene ve ölçüm sistemleri
• Kalibrasyon ve ölçüm izlenebilirliği
• İzlenebilirlik ve parti yönetimi
• Alt tedarikçi seçimi ve kontrolü
• Teslim performansı ve termin yönetimi
• Uygunsuzluk ve şikâyet yönetimi
• Değişiklik yönetimi ve bildirim yükümlülükleri
• İş sürekliliği ve acil durum planları
• Mali ve operasyonel süreklilik göstergeleri

• ISO 19011
• ISO 9001
• IATF 16949
• VDA 6.3
• ISO 28000

1. 1Kapsam ve Kriterin BelirlenmesiNeyin, hangi kritere göre denetleneceği yazılı olarak netleştirilir: müşteri davranış kuralları, şartname, standart veya soru listesi.
2. 2Ön Bilgi ToplamaDenetlenecek tarafın büyüklüğü, faaliyeti, önceki denetim geçmişi ve varsa açık uygunsuzlukları gözden geçirilir.
3. 3Denetim PlanıDenetim günü, ekip ve zaman çizelgesi hazırlanır; ziyaret edilecek alanlar ve görüşülecek roller planlanır.
4. 4Açılış ToplantısıDenetimin amacı, kapsamı, yöntemi ve raporlama biçimi aktarılır; gizlilik ve tarafsızlık esasları teyit edilir.
5. 5Saha DenetimiÜretim veya hizmet alanları gezilir, kayıtlar incelenir ve çalışanlarla görüşülür. Bulgular anında kayıt altına alınır.
6. 6Bulguların SınıflandırılmasıTespitler, kullanılan şemanın sınıflandırmasına göre (kritik / majör / minör / gözlem) derecelendirilir.
7. 7Kapanış ToplantısıBulgular yönetime sunulur, gerekçeleri açıklanır ve düzeltici faaliyet beklentisi paylaşılır.
8. 8Rapor ve TakipDenetim raporu düzenlenir; düzeltici faaliyet planı alınır ve kapatılması takip edilir. Gerekiyorsa takip denetimi yapılır.

Bulgular alıcının sınıflandırmasına göre derecelendirilir ve genellikle bir puana bağlanır. Puan, tedarikçi statüsünü (onaylı / şartlı onaylı / onaysız) belirler; bu statü sipariş alma yeteneğini doğrudan etkiler.

• Denetim kuruluşu, denetçi ve denetlenen taraf bilgileri
• Denetim tarihi, süresi ve kapsamı
• Uygulanan kriter veya soru listesi
• Denetlenen alanlar ve süreçler
• Bulgular ve sınıflandırmaları
• Bulguya dayanak kanıtlar ve fotoğraflar
• Puanlama veya derecelendirme (şema gerektiriyorsa)
• Düzeltici faaliyet planı ve kapatma durumu

Bu denetim, denetim anında ve denetlenen kapsamda gözlemlenen durumu belgeler. Denetim örnekleme esaslıdır: incelenen kayıtlar ve gezilen alanlar bütünü temsil etmek üzere seçilir, ancak her kaydın kontrol edildiği anlamına gelmez. Rapor bir garanti veya belge değildir; denetlenen tarafın sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.

Denetimin akreditasyonu, denetimin türüne göre değişir. Yönetim sistemi belgelendirmesine dayanak olan üçüncü taraf denetimleri ISO/IEC 17021-1, ürün belgelendirmesine dayanak olanlar ISO/IEC 17065 kapsamında yürütülür ve bu kapsamlar akreditasyona tabidir. Birinci ve ikinci taraf denetimleri ile şema sahibinin kendi kurallarına bağlı denetimler (SMETA, amfori BSCI gibi) akredite belgelendirme kapsamında değildir; bunlar ISO 19011 kılavuzuna göre yürütülür ve rapor üretir. EUROLAB, ISO/IEC 17021-1 ve ISO/IEC 17065 kapsamlarında IAF çok taraflı tanınma anlaşmasına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir; hangi denetimin akredite kapsamda sunulabildiği teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

• Fabrika Denetimi
• Proses Denetimi
• Ürün Denetimi
• Kalite Denetimi
• Uygunluk Denetimi
• Teknik Denetim
• Tedarik Zinciri Denetimi