Gıda Güvenliği Yönetimi (ISO 22000) Belgelendirmesi

ISO 22000, gıda zincirinin herhangi bir halkasındaki kuruluşlar için gıda güvenliği yönetim sistemi şartlarını tanımlar. Üç unsuru bir araya getirir: ISO'nun ortak yönetim sistemi yapısı, HACCP ilkeleri ve ön gereksinim programları (PRP). Tehlike kontrolünü iki düzeyde ele alması ayırt edicidir: kritik kontrol noktaları (CCP) ve operasyonel ön gereksinim programları (oPRP). Yürürlükteki sürüm ISO 22000:2018'dir.

• Gıda üreticileri ve işleyicileri
• Yem üreticileri ve birincil üretim yapan tarım işletmeleri
• Gıda ambalajı, katkı ve yardımcı madde üreticileri
• Depolama, taşıma ve lojistik hizmeti verenler
• Toplu yemek, catering ve perakende gıda işletmeleri

Belge yasal olarak zorunlu değildir; gıda güvenliği mevzuatına uymak ve HACCP esaslı bir sistem kurmak ise zorunludur. Türkiye'de gıda işletmelerinin HACCP ilkelerine dayalı bir sistem uygulaması yasal yükümlülüktür. ISO 22000, bu yükümlülüğü uluslararası kabul gören bir çerçeveye oturtur. Tek başına ISO 22000 GFSI tarafından tanınmaz; GFSI tanınırlığı için FSSC 22000 gerekir.

• Madde 4-10 — Yönetim sistemi şartları: bağlam, liderlik, planlama, destek, operasyon, performans değerlendirme, iyileştirme
• Ön gereksinim programları (PRP): altyapı, temizlik, haşere kontrolü, personel hijyeni, atık yönetimi
• İzlenebilirlik sistemi
• Acil durum hazırlığı ve müdahale
• Tehlike analizi: ürün ve proses tanımı, akış şeması doğrulaması, tehlikelerin belirlenmesi ve değerlendirilmesi
• Kontrol önlemlerinin seçimi ve CCP / oPRP olarak sınıflandırılması
• Tehlike kontrol planı: kritik limitler, izleme, düzeltme ve düzeltici faaliyet
• Doğrulama planlaması ve doğrulama faaliyetlerinin analizi
• Ürünün geri çekilmesi ve geri çağırılması
• Sistemin güncellenmesi ve geçerli kılınması

1. 1BaşvuruKuruluşun faaliyet alanı, çalışan sayısı, saha sayısı ve kapsam sınırları belirlenir. Denetim gün sayısı bu bilgilere göre hesaplanır.
2. 2Doküman İncelemesi (Aşama 1)Yönetim sistemi dokümantasyonu, kapsam tanımı, risk değerlendirmesi ve iç denetim/YGG kayıtları incelenir; sahada denetime hazır olup olunmadığı değerlendirilir.
3. 3Belgelendirme Denetimi (Aşama 2)Sistemin sahada uygulandığı ve etkin olduğu yerinde doğrulanır. Bulgular majör/minör uygunsuzluk ve gözlem olarak sınıflandırılır.
4. 4Uygunsuzlukların KapatılmasıKuruluş kök neden analizi ve düzeltici faaliyet planı sunar. Majör uygunsuzluklar kapatılmadan belge düzenlenmez.
5. 5Belge DüzenlenmesiBağımsız bir karar vericinin gözden geçirmesinin ardından belge düzenlenir. Denetimi yapan ekip belge kararını veremez.
6. 6Gözetim DenetimleriBelge süresi boyunca yılda en az bir kez gözetim denetimi yapılır. İlk gözetim, Aşama 2'nin son gününden itibaren 12 ayı aşamaz.
7. 7Yeniden BelgelendirmeÜç yılın sonunda sistemin tamamı yeniden denetlenir; belge süresi dolmadan tamamlanması gerekir.

Yönetim sistemi belgeleri üç yıl geçerlidir. Bu süre boyunca yılda en az bir gözetim denetimi yapılır; gözetim yapılmazsa belge askıya alınır. Üçüncü yılın sonunda yeniden belgelendirme denetimi tamamlanır.

• Ticaret sicil kaydı ve faaliyet belgesi
• Kuruluş organizasyon şeması ve çalışan sayısı
• Kapsam kapsamındaki saha/şube listesi
• Yönetim sistemi el kitabı veya süreç dokümantasyonu
• İç denetim ve yönetimin gözden geçirmesi kayıtları
• Varsa yasal izin, ruhsat ve faaliyet belgeleri
• Ürün tanımları ve kullanım amacı
• Proses akış şemaları ve tesis yerleşim planı
• Tehlike analizi ve tehlike kontrol planı
• Ön gereksinim programları dokümantasyonu
• İzlenebilirlik ve geri çağırma tatbikat kayıtları
• Yasal izinler: gıda işletme kayıt/onay belgesi

Sabit bir liste fiyatı yoktur; maliyet aşağıdaki değişkenlere göre hesaplanır ve teklifte yazılı olarak verilir.

• Kapsama giren çalışan sayısı (denetim gün sayısını doğrudan belirler)
• Saha ve şube sayısı; çok sahalı örnekleme uygulanıp uygulanmadığı
• Faaliyetin risk seviyesi ve süreç karmaşıklığı
• Belgelendirilecek standart sayısı — entegre denetim gün sayısını düşürür
• Üç yıllık döngü: belgelendirme + iki gözetim denetimi

Yönetim sistemi belgelendirmesi ISO/IEC 17021-1 kapsamında yürütülür. Belgelendirme kuruluşu, IAF çok taraflı tanınma anlaşmasına (IAF MLA) taraf bir akreditasyon kuruluşu tarafından akredite edilir; bu anlaşma, bir ülkede düzenlenen belgenin diğer ülkelerde de kabul görmesini sağlayan uluslararası tanınma zincirini kurar. EUROLAB, ISO/IEC 17021-1 kapsamında IAF üyesi akreditasyon kuruluşlarından alınmış, uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir.

Bu şemanın hangi kapsamda sunulabildiği ürününüze ve faaliyetinize göre değişir; teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

• FSSC 22000Gıda Güvenliği Sistemi
• HACCP
• GMPİyi Üretim Uygulamaları
• GMP+Yem Güvenliği
• BRCGS Food
• BRCGS Packaging
• IFS Food
• IFS Logistics