ISO 4589 — Standart

Standart Hakkında

Kapsam başlığı: oksijen indeksi ile yanma davranışı

ISO 4589, International Organization for Standardization (ISO) tarafından yayımlanan bir standarttır. Uluslararası standart kuruluşu; yönetim sistemi, test yöntemi ve ürün standartlarının en geniş gövdesini yayımlar.

ISO kuruluşunun diğer 310 koduna bak

Kapsam alanları

Yangın Testleri — Bu Deney Alanı Ne Yapar?

Aşağıdaki bölüm ISO 4589 kodunun ait olduğu alanı anlatır; standardın ya da rejimin kendi metni değildir. Kodun kapsam başlığı yukarıda yer alır, teknik gereklilikler teklif aşamasında paylaşılır.

Yangın deneyleri iki farklı kavramı ölçer ve bunların karıştırılması alanda en sık yapılan hatadır. Yangına TEPKİ, malzemenin yangının başlamasına ve büyümesine ne kadar katkı verdiğini anlatır. Yangına DAYANIM ise bir yapı elemanının yangını belirli bir süre tutabilme yeteneğidir. Biri malzeme, diğeri eleman özelliğidir.

Tepki tarafında tutuşabilirlik, alev yayılımı, ısı salımı, duman üretimi, yanan damla oluşumu ve zehirli gaz salımı ölçülür. Sonuç Avrupa'da EN 13501-1 sınıfına, Kuzey Amerika'da ASTM E84 indekslerine, cihaz plastiklerinde UL 94 sınıfına çevrilir. Bu üç sistem birbirine dönüştürülemez; ölçekleri ve düzenekleri farklıdır.

Dayanım tarafında fırın deneyleri yürütülür. Eleman tanımlı bir sıcaklık-zaman eğrisine maruz bırakılır ve üç işlevi ne kadar süre koruduğu ölçülür: yük taşıma (R), bütünlük (E) ve yalıtım (I). Bir yangın kapısı için EI 60 gösterimi, elemanın altmış dakika boyunca bütünlüğünü ve yalıtım işlevini koruduğunu söyler.

ÖLÇEK bu ailede belirleyicidir ve maliyeti doğrudan etkiler. Küçük alev deneyleri malzeme taraması için uygundur, hızlı ve ucuzdur. Ancak gerçek yangın davranışı ölçekle değişir: küçük numunede sönen bir malzeme, büyük bir yüzeyde alevi sürdürebilir. Bu yüzden oda köşe deneyi ve tam ölçekli cephe deneyleri gibi büyük ölçekli düzenekler kritik uygulamalarda vazgeçilmezdir.

Cephe sistemleri son yıllarda alanın en hassas konusu hâline geldi. Yüksek binalarda cephe yangınlarının hızlı yayılması, ulusal yönetmeliklerin büyük ölçekli cephe deneyi istemesine yol açtı. Burada değerlendirilen tek bir malzeme değil SİSTEMDİR: yalıtım, kaplama, hava boşluğu, bağlantı elemanları ve yangın bariyerleri birlikte sınanır.

Duman ve zehirlilik ayrı bir gövdedir çünkü yangında ölümlerin büyük bölümü alevden değil dumandan kaynaklanır. Raylı sistemlerde ve gemilerde duman yoğunluğu ve gaz zehirliliği ölçümleri zorunlu kalemlerdir; kapalı hacimde tahliye süresi bu değerlere bağlıdır.

Kablolar kendi alt gövdesine sahiptir. Bir bina içindeki kablo demeti, yangının katlar arasında yayılmasında ciddi bir yol oluşturabilir; bu yüzden kablolarda alev yayılımı, duman üretimi, halojen içeriği ve devre bütünlüğü ayrı standartlarla değerlendirilir ve Avrupa'da EN 13501-6 sınıflandırması kullanılır.

Bu alanın yöntem grupları

Yanmazlık ve ısıl değer
EN ISO 1182 yanmazlık fırını ve EN ISO 1716 brüt ısıl değer; A1 ve A2 sınıflarının belirleyicileri.
Tek yanan öğe (SBI)
EN 13823; orta ölçekli köşe düzeneğinde ısı salımı, alev yayılımı ve duman üretimi birlikte ölçülür.
Küçük alev
EN ISO 11925-2 tek alev kaynağıyla tutuşabilirlik; UL 94 yatay ve dikey yanma; iğne alev ve kızgın tel.
Koni kalorimetre
ISO 5660 / ASTM E1354; ısı salım hızı, toplam ısı salımı ve duman üretimi ölçülür. Malzeme geliştirmede en bilgi verici deney.
Yangına dayanım
Standart sıcaklık-zaman eğrisiyle fırın deneyleri; kapı, duvar, döşeme, cam ve servis geçişleri için ayrı düzenekler.
Büyük ölçekli
Oda köşe deneyi (ISO 9705, NFPA 286), cephe yangın deneyleri ve kablo demeti dikey yayılma deneyleri.
Duman ve zehirlilik
Optik duman yoğunluğu, duman gazı analizi ve zehirlilik indeksleri; raylı sistem ve denizcilikte zorunlu.

Bu alanda sık karıştırılanlar

Yangına tepki ile yangına dayanım farklı kavramlardır; şartnamede hangisinin istendiği açık olmalıdır.
UL 94, ASTM E84 ve EN 13501-1 sonuçları birbirine dönüştürülemez.
Küçük ölçekli sonuç büyük ölçekli davranışın kanıtı değildir; kritik uygulamalarda büyük ölçekli deney istenir.
Sınıf, ürünün son kullanım montajıyla birlikte geçerlidir; farklı alt tabaka ya da hava boşluğu sonucu değiştirir.
Cephe sistemlerinde tek malzeme sonucu yeterli değildir; sistem olarak sınanması gerekir.
Bir ürünün yangın sınıfı, o üründen yapılan montajın yangın dayanımını göstermez.

Bu alandaki sonuçlar hangi kararı besler

Yapı ürünleri için performans beyanındaki yangın sınıfı
Kablo, döşeme ve iç kaplama seçiminde yönetmelik uyumu
Raylı araç, gemi ve uçak iç malzemelerinin onayı
Cephe sistemi tasarımının onaylanması
Sigorta ve proje şartnamesi gerekliliklerinin karşılanması

Kodun Yapısı

Yayımlayan: ISO
Seri numarası: 4589
Bölüm: Bölümsüz

Kütüphanede kodlar sürüm yılı olmadan tutulur. Yürürlükteki sürüm zamanla değişir; şartnamenizde yıl belirtilmişse o sürüm esas alınır, belirtilmemişse en güncel sürüm uygulanır.

Kapsamı

Test
Yangın Testleri
Yangın Testleri
Plastik Testleri

İlgili Testler ve Hizmetler

Bu kodun referans verildiği 2 içerikten, kendi sayfası yayımlanmış olan 1 tanesi aşağıda listelenir.

Test · 1

LOI – ISO 4589

Teknik Gereklilikler

Standart metinleri ilgili kuruluşun telif hakkındadır; test koşulu, numune ve kabul kriteri burada uydurulamaz.

Ürününüze özgü teknik gereklilikler, kapsamı netleştirdiğimizde Teklif aşamasında yazılı olarak paylaşılır.

İlgili Ürün Grupları ve Mevzuat

Bu kod aşağıdaki ürün sayfalarının standart künyesinde yer alıyor.

Bu ürün sayfaları şu pazarlar için not taşıyor: Avrupa Birliği, Birleşik Krallık, ABD. Standardın ilgili pazarda zorunlu olup olmadığı ürün grubuna ve uygulanan mevzuata göre değişir.

Aynı ürün sayfalarında bu kodla birlikte yayımlanan düzenlemeler:

(AB) 2018/858Araç tip onayı çerçevesiMotorlu araç ve aksamlarının onayı. Aksam ve ayrı teknik ünite onayı bu çerçevede yürür; E işareti buradan doğar.
UNECEUNECE 1958 AnlaşmasıAksama özgü UNECE regülasyonları (ör. R10 EMC, R30/R54 lastik, R43 cam) kapsamında tip onayı.
UNECE R10UNECE R10Araç ve aksamlarında elektromanyetik uyumluluk onayı.
2011/65/ABRoHSElektrikli ve elektronik ekipmanda tehlikeli madde kısıtlaması.
2000/53/ATELVÖmrünü tamamlamış araçlar. Ağır metal kısıtlamaları ve geri kazanılabilirlik hedefleri getirir.
(AB) 2017/745MDRTıbbi Cihaz Tüzüğü. Sınıflandırma (I, IIa, IIb, III), klinik değerlendirme, teknik dosya ve piyasaya arz sonrası izleme yükümlülükleri; sınıf yükseldikçe onaylanmış kuruluş rolü artar.
(AB) 2017/746IVDRIn Vitro Tanı Cihazları Tüzüğü. In vitro tanı cihazları MDR yerine bu tüzük kapsamındadır.
(AB) 2017/745 md. 33EUDAMEDAvrupa tıbbi cihaz veri tabanı. 28 Mayıs 2026'dan itibaren aktör kaydı, UDI/cihaz, sertifika ve piyasa gözetimi modülleri zorunlu; geçerli SRN olmadan piyasaya arz mümkün değil.
2006/42/ATMakine Yönetmeliği (kesişim)Makine niteliği de taşıyan tıbbi cihazlarda ilgili temel gereklilikler ayrıca uygulanır.
(AT) 1907/2006REACHKimyasalların kaydı, değerlendirilmesi, izni ve kısıtlanması; SVHC bildirimi.
(AB) 2023/1230Makine Tüzüğü2006/42/AT'nin yerini alır ve 20 Ocak 2027'de ek geçiş süresi olmaksızın zorunlu hâle gelir. Ek I yüksek riskli makinelerde onaylanmış kuruluş katılımını şart koşar.
2014/35/ABLVDAlçak Gerilim Yönetmeliği. 50–1000 V AC aralığında elektriksel güvenliği düzenler.
2014/30/ABEMCElektromanyetik Uyumluluk Yönetmeliği. Emisyon ve bağışıklık birlikte ele alınır.
2014/34/ABATEXPatlayıcı ortamlarda kullanılan ekipman ve koruyucu sistemler. Bölge sınıflandırmasına göre kategori ve uygunluk yolu belirlenir.
2000/14/ATGürültü emisyonuAçık alanda kullanılan ekipmanın çevreye yaydığı gürültü. Kapsama giren makinede ses gücü seviyesi beyanı ve işaretleme gerekir.
2014/68/ABPEDBasınçlı bölümler için Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği; kategori basınç ve hacme göre belirlenir.
(AB) 2024/573F-GazSoğutucu akışkan içeren sistemlerde akışkan türü, GWP değeri ve sızdırmazlık yükümlülükleri.
(AB) 547/2012Ekotasarım (su pompaları)Su pompalarında ekotasarım gereklilikleri. Asgari verim indeksi ve ürün bilgisi şartları getirir.
(AB) 2019/1781Ekotasarım (elektrik motorları)Elektrik motorları ve değişken hız sürücülerinde verimlilik sınıfı şartları.
(AT) 1935/2004Gıda temaslı malzemelerGıda ile temas eden ekipmanda genel gereklilikler; gıda hattı vanalarında malzeme uygunluğu gerekir.
(AB) 2020/2184İçme suyu temaslı ürünlerİçme suyu direktifi kapsamında su ile temas eden malzemelerde hijyen gereklilikleri.
2014/29/ABBasit basınçlı kaplarSeri üretilen basit basınçlı kaplar için ayrı yönetmelik; kapsamı PED'den ayırt edilmelidir.
2010/35/ABTaşınabilir basınçlı ekipmanTaşınabilir basınçlı ekipmanda pi işareti ve periyodik muayene rejimi.
2009/48/ATOyuncak GüvenliğiOyuncak Güvenliği Yönetmeliği. Mekanik, fiziksel, yanıcılık, kimyasal ve elektriksel güvenlik gerekliliklerini bir arada düzenler; teknik dosya ve güvenlik değerlendirmesi zorunludur.
EN 62115Elektrikli oyuncaklarElektrikli oyuncaklarda güvenlik; şebekeye bağlı ya da bataryalı oyuncaklarda uygulanır.
(AT) 1907/2006 Ek XVII md. 51-52Ftalat kısıtlamasıOyuncak ve çocuk bakım ürünlerinde belirli ftalatların kısıtlanması.
(AB) 2023/1542Batarya TüzüğüBatarya içeren oyuncaklarda batarya yükümlülükleri ve çıkarılabilirlik şartı.
(AB) 1007/2011Tekstil etiketlemeTekstil elyaf adları ve etiketleme. Lif bileşiminin beyanı ve etiket dilinin düzenlenmesi.
(AT) 1907/2006 Ek XVII md. 43Azo boyarmadde kısıtlamasıDeriyle temas eden tekstilde belirli azo boyarmaddelerin kısıtlanması.
(AB) 2019/1021PFAS / PFOA kısıtlamasıKalıcı organik kirleticiler tüzüğü kapsamında PFOA ve türevlerinin kısıtlanması.
(AB) 2023/988GPSRGenel Ürün Güvenliği Tüzüğü. Sektörel mevzuatın kapsamadığı tüketici ürünlerinde güvenlik çerçevesi.
(AB) 2016/425Kişisel koruyucu donanım (kesişim)Koruyucu işlev taşıyan tekstilde KKD Tüzüğü kapsamı ve kategori belirlenir.
(AB) 10/2011Plastik gıda temaslıGıda ile temas eden plastik malzemeler. İzin verilen madde listesi, genel ve spesifik migrasyon sınırları.
(AT) 2023/2006İyi üretim uygulamalarıGıda temaslı malzemelerde iyi üretim uygulamaları (GMP).
(AB) 2025/40Ambalaj ve ambalaj atığıAmbalaj ve ambalaj atıkları tüzüğü. Geri dönüştürülebilirlik, geri kazanılmış içerik ve ambalaj azaltma yükümlülükleri; 94/62/AT'nin yerini alır.
(AB) 2022/1616Geri dönüştürülmüş plastikGıda ile temas eden geri dönüştürülmüş plastik malzemeler.
(AB) 2024/3110Yapı Malzemeleri TüzüğüYapı malzemelerinde performans beyanı ve CE işaretlemesi. 8 Ocak 2026'dan itibaren hükümlerin büyük bölümü uygulanır; (AB) 305/2011'in yerini kademeli olarak alır.
(AB) 305/2011CPR (geçiş)Yeni uyumlaştırılmış standart yayımlanmamış ürün gruplarında geçiş döneminde uygulanmaya devam eder.
EN 13501-1Yangına tepki sınıflandırmasıYapı ürünlerinde yangına tepki sınıfı; performans beyanının zorunlu bir kalemidir.
(AB) 2023/1115Ormansızlaşma (ahşap esaslı)Odun ve türev yapı malzemelerinde ormansızlaşmadan arındırılmış tedarik beyanı.
(AT) 1223/2009Kozmetik TüzüğüKozmetik ürünler tüzüğü. Sorumlu kişi ataması, ürün bilgi dosyası (PIF), güvenlik değerlendirmesi (CPSR) ve CPNP bildirimi zorunludur; ürün onayı yoktur, sorumluluk üreticidedir.
(AT) 1223/2009 Ek II–VIYasaklı ve kısıtlı maddelerYasaklı maddeler, kısıtlı maddeler, izin verilen koruyucular, renklendiriciler ve UV filtreleri listeleri.
(AT) 1223/2009 md. 16Nanomalzeme bildirimiNanomalzeme içeren üründe piyasaya arzdan altı ay önce ayrı bildirim.
(AT) 1223/2009 md. 18Hayvan deneyi yasağıBitmiş ürün ve bileşenlerde hayvan deneyi ve hayvan deneyli ürünün piyasaya arzı yasağı.
(AT) 178/2002Genel gıda hukukuGıda hukukunun genel ilkeleri, izlenebilirlik ve gıda güvenliği sorumluluğu.
(AT) 852/2004Gıda hijyeniGıda işletmelerinde hijyen kuralları ve HACCP esaslı sistem yükümlülüğü.
(AB) 1169/2011Tüketiciye bilgi verilmesiGıda etiketlemesi; besin beyanı, alerjen bildirimi ve menşe bilgisi.
(AB) 2023/915BulaşanlarGıdadaki bulaşanların azami seviyeleri.
(AT) 396/2005Pestisit kalıntılarıBitkisel ve hayvansal kökenli gıdada azami kalıntı limitleri.
(AT) 2073/2005Mikrobiyolojik kriterlerGıda maddelerine ilişkin mikrobiyolojik kriterler.

İlgili Standartlar

Sık Sorulan Sorular

Bu standart ürünüm için zorunlu mu?

Zorunluluk; ürün grubuna, hedef pazara ve ilgili mevzuata göre değişir. Ürününüzü ve pazarınızı ilettiğinizde bu standardın gerekip gerekmediğini yazılı olarak netleştiririz.

Test süreci ne kadar sürer?

Süre; standardın kapsamı, numune sayısı ve mevcut kapasiteye göre değişir. Kesin süre, teklif aşamasında numune ve kapsam bilgisiyle birlikte paylaşılır.

Bu standarda göre belgelendirme sizde mi yapılıyor?

Hangi faaliyetin hangi akreditasyon kapsamında yürütüldüğü başvuru sırasında ayrıca teyit edilir. Güncel kapsam bilgisi kurumsal sayfamızda yayımlanır.

İhtiyacım olan standart burada yoksa ne olur?

Kütüphane sürekli büyüyen bir envantere dayanır. Aradığınız kodu bulamazsanız teklif formu üzerinden iletebilirsiniz; ilgili kapsamı değerlendirip dönüş yaparız.