EN 13501-1 — Standart

Standart Hakkında

Kapsam başlığı: yapı malzemelerinde yangına tepki sınıfı

EN 13501-1, Avrupa Standardı (EN) (EN) tarafından yayımlanan bir standarttır. Avrupa standardizasyon kuruluşlarının yayımladığı ve üye ülkelerde ulusal standart olarak kabul edilen standartlar; AB direktifleri altında uyumlaştırılmış standart olarak kullanılır.

EN kuruluşunun diğer 194 koduna bak

Kapsam alanları

EN 13501-1 Nedir?

EN 13501-1, yapı ürünlerinin yangına TEPKİ performansını sınıflandırır. Kendisi bir deney yöntemi değildir; farklı deney standartlarından gelen verileri tek bir sınıf gösterimine çevirir. Yapı Malzemeleri mevzuatı kapsamında performans beyanının zorunlu kalemlerinden biri bu sınıftır ve proje şartnamelerinde doğrudan bu gösterim istenir.

Sınıflandırma üç bileşenden oluşur ve üçü birlikte okunur. Ana sınıf harfi malzemenin yangının büyümesine katkısını, s ile başlayan ek duman üretimini, d ile başlayan ek yanan damla ve parçacık oluşumunu anlatır. "B-s1,d0" gösterimi bu üç bilgiyi bir arada taşır; şartnamelerde tek harf değil bu bütünlük istenir.

Kullanım yerine göre farklı ölçekler işler. Zemin kaplamaları fl (floorings), boru yalıtımları L (linear pipe insulation) ekiyle sınıflandırılır. Aynı malzeme duvarda ve zeminde farklı sınıf ölçeğinde değerlendirilir; duvar için alınmış bir sınıf zemin kaplaması olarak kullanıldığında geçerli olmaz.

Sınıf, ürünün SON KULLANIM KOŞULUYLA birlikte geçerlidir. Montaj biçimi, alt tabaka, arkasındaki hava boşluğu ve birleşim detayları yangın davranışını değiştirir. Bu yüzden deney raporunda montaj düzeni ayrıntılı biçimde tanımlanır ve sahada farklı bir montaj kullanılıyorsa sınıf yeniden değerlendirilir.

Bu Standart Neden Var?

Avrupa'da ortak bir yangın sınıflandırması kurulmadan önce her ülke kendi ulusal sistemini kullanıyordu: Almanya'da DIN 4102 sınıfları, Fransa'da M sınıfları, Britanya'da BS 476 sınıfları. Aynı ürün her ülkede yeniden deneye giriyor ve farklı gösterimlerle etiketleniyordu; iç pazarda serbest dolaşım için bu sürdürülemezdi.

EN 13501 serisi bu parçalı yapıyı tek bir çatı altında birleştirdi ve sınıflandırmayı beslediği deneylerle birlikte tanımladı: yanmazlık için EN ISO 1182, brüt ısıl değer için EN ISO 1716, tek alev kaynağıyla tutuşabilirlik için EN ISO 11925-2 ve tek yanan öğe (SBI) deneyi için EN 13823.

Sistemin mantığı ölçek merdivenidir. A1 ve A2 sınıfları için küçük ölçekli yanmazlık ve ısıl değer deneyleri belirleyicidir. B, C ve D sınıfları için orta ölçekli SBI deneyi devreye girer; bu deney ürünü bir köşe düzeninde gerçek bir alev kaynağına maruz bırakır ve ısı salımını, alev yayılımını ve duman üretimini birlikte ölçer. E sınıfı yalnızca küçük alev deneyiyle belirlenir. F, performansı belirlenmemiş ürün demektir.

Duman ve damlama eklerinin ayrı tutulması bilinçli bir tercihtir: yangında ölümlerin büyük bölümü alevden değil dumandan kaynaklanır ve yanan damla, yangını alt katlara taşıyan bir mekanizmadır. Bir ürün alev yayılımı bakımından iyi olup duman üretimi bakımından kötü olabilir; tek harflik bir gösterim bunu saklardı.

Sınıflandırma Düzeni

A1
Yangına katkısı olmayan ürünler; yanmazlık ölçütlerini karşılar.
A2
Yangına katkısı çok sınırlı olan ürünler; A1'e yakın ama sınırlı organik içerik taşıyabilir.
B
Sınırlı katkı; SBI deneyinde düşük ısı salımı ve alev yayılımı gösterir.
C ve D
Artan sırada yangına katkı; sınıf düştükçe ısı salımı ve alev yayılımı artar.
E
Yalnızca küçük alev deneyinde dayanan ürün; sınıflandırmanın alt basamağı.
F
Performansı belirlenmemiş ya da E ölçütlerini karşılamayan ürün.
s1 / s2 / s3
Duman üretimi ek sınıfı; s1 en düşük duman üretimini gösterir.
d0 / d1 / d2
Yanan damla ve parçacık ek sınıfı; d0 damlama olmadığını gösterir.
fl ve L ekleri
Zemin kaplamaları (Afl, Bfl…) ve boru yalıtımları (BL, CL…) için ayrı ölçekler.

Hangi Ürünlerde İstenir

Duvar ve tavan kaplama malzemeleri
Isı yalıtım ürünleri ve sandviç paneller
Zemin kaplamaları — fl gösterimi ile
Boru ve tesisat yalıtımları — L gösterimi ile
Askı tavan elemanları ve akustik paneller
Cephe sistemlerinde kullanılan kaplama ve yalıtım bileşenleri

İlgili Mevzuat ve Şemalar

(AB) 2024/3110 Yapı Malzemeleri Tüzüğü kapsamında performans beyanının temel karakteristiklerinden biridir
Sınıflandırma verisi EN ISO 1182, EN ISO 1716, EN 13823 ve EN ISO 11925-2 deneylerinden gelir
Yangına dayanım EN 13501-2 ile ayrıca sınıflandırılır; tepki ile dayanım farklı kavramlardır
Cephe sistemlerinde ulusal yönetmelikler ek büyük ölçekli deney isteyebilir
Kablolarda EN 13501-6 ayrı bir sınıflandırma ölçeği tanımlar

Değerlendirme Nasıl Yürür

1Ürün ve son kullanım tanımıÜrünün nerede, hangi montajla ve hangi alt tabaka üzerinde kullanılacağı belirlenir. Sınıflandırma bu tanıma bağlıdır.
2Hedef sınıfa göre deney seçimiA1/A2 için yanmazlık ve ısıl değer, B–D için SBI, E için küçük alev deneyi uygulanır.
3Deneylerin yürütülmesiNumuneler son kullanım koşulunu temsil eden montaj düzeniyle hazırlanır ve ilgili standartlara göre sınanır.
4Sınıflandırma raporuDeney verileri EN 13501-1 ölçütleriyle karşılaştırılır ve ana sınıf ile ek sınıflar birlikte atanır.
5Performans beyanına aktarmaSınıf, ürünün performans beyanında (DoP) temel karakteristik olarak yayımlanır.

Yakın Standartlar ve Aradaki Fark

EN 13501-2
Yangına DAYANIM sınıflandırması. Bir yapı elemanının yangını ne kadar süre tuttuğunu anlatır (EI, REI gibi gösterimler); tepki sınıfıyla karıştırılmamalıdır.
EN 13823 (SBI)
Tek yanan öğe deneyi. B, C ve D sınıflarının belirlenmesinde temel veri kaynağıdır.
ASTM E84
Kuzey Amerika'daki karşılık. Steiner tüneli düzeneğinde FSI ve SDI indeksleri üretir; EN sınıfına dönüştürülemez.
UL 94
Plastik malzemelerin cihaz içi yanıcılık sınıflandırması. Yapı ürünleri için uygun değildir.

Raporda Ne Bulunmalı

Bir raporun kullanılabilir olması için aşağıdaki bilgileri taşıması gerekir. Eksik bir rapor, sonucu doğru olsa bile tedarik zincirinde ya da denetimde kabul görmeyebilir.

Ürün tanımı: bileşim, yoğunluk, kalınlık, yüzey işlemi
Son kullanım ve montaj düzeni tanımı; alt tabaka ve hava boşluğu dâhil
Uygulanan deneyler ve her birinin sonuçları
Atanan ana sınıf ve ek sınıflar (s ve d)
Sınıflandırmanın geçerli olduğu kullanım kapsamı
Sınıflandırma raporunun deney raporlarına atıfları

Sık Karıştırılan Noktalar

Yangına TEPKİ ile yangına DAYANIM karıştırılır. Tepki malzemenin yangına katkısını, dayanım bir yapı elemanının yangını ne kadar süre tuttuğunu anlatır (EN 13501-2).
Sınıf, ürünün son kullanım koşuluyla birlikte geçerlidir. Farklı montaj, farklı alt tabaka ya da farklı hava boşluğu sınıfı geçersiz kılabilir.
UL 94 ya da ASTM E84 sonuçları EN 13501-1 sınıfına dönüştürülemez; farklı deney düzenekleri ve ölçekleridir.
Tek harf yetmez. "B sınıfı" beyanı eksiktir; duman ve damlama ek sınıfları da belirtilmelidir.
Zemin kaplaması için fl gösterimi zorunludur; duvar sınıfı zemin için kullanılamaz.

Kodun Yapısı

Yayımlayan: EN
Seri numarası: 13501
Bölüm: 1

Sondaki "1", standardın bölüm numarasıdır. Bölümler aynı serinin farklı kapsamlarını düzenler; şartnamede hangi bölüm yazılıysa o bölümün gereklilikleri uygulanır.

Kütüphanede kodlar sürüm yılı olmadan tutulur. Yürürlükteki sürüm zamanla değişir; şartnamenizde yıl belirtilmişse o sürüm esas alınır, belirtilmemişse en güncel sürüm uygulanır.

Kapsamı

İlgili Testler ve Hizmetler

Bu kodun referans verildiği 2 içerikten, kendi sayfası yayımlanmış olan 1 tanesi aşağıda listelenir.

Test · 1

Reaction to Fire – EN 13501-1

Teknik Gereklilikler

Standart metinleri ilgili kuruluşun telif hakkındadır; test koşulu, numune ve kabul kriteri burada uydurulamaz.

Dayanak: EN 13501-1 sınıf ve ek sınıf gösterim düzeni; beslendiği deney standartlarının (EN ISO 1182, EN ISO 1716, EN 13823, EN ISO 11925-2) künyeleri; EN 13501-2 ile ayrımı ve fl / L alt ölçekleri.

Ürününüze özgü teknik gereklilikler, kapsamı netleştirdiğimizde Teklif aşamasında yazılı olarak paylaşılır.

İlgili Ürün Grupları ve Mevzuat

Bu kod aşağıdaki ürün sayfalarının standart künyesinde yer alıyor.

Yapı malzemesi

Bu ürün sayfaları şu pazarlar için not taşıyor: Avrupa Birliği, Birleşik Krallık, ABD. Standardın ilgili pazarda zorunlu olup olmadığı ürün grubuna ve uygulanan mevzuata göre değişir.

Aynı ürün sayfalarında bu kodla birlikte yayımlanan düzenlemeler:

(AB) 2024/3110Yapı Malzemeleri TüzüğüYapı malzemelerinde performans beyanı ve CE işaretlemesi. 8 Ocak 2026'dan itibaren hükümlerin büyük bölümü uygulanır; (AB) 305/2011'in yerini kademeli olarak alır.
(AB) 305/2011CPR (geçiş)Yeni uyumlaştırılmış standart yayımlanmamış ürün gruplarında geçiş döneminde uygulanmaya devam eder.
EN 13501-1Yangına tepki sınıflandırmasıYapı ürünlerinde yangına tepki sınıfı; performans beyanının zorunlu bir kalemidir.
(AT) 1907/2006REACHKimyasalların kaydı, değerlendirilmesi, izni ve kısıtlanması; SVHC bildirimi.
(AB) 2023/1115Ormansızlaşma (ahşap esaslı)Odun ve türev yapı malzemelerinde ormansızlaşmadan arındırılmış tedarik beyanı.

Aynı Serinin Diğer Bölümleri

EN 13501 serisi kütüphanede aşağıdaki bölümlerle de yer alıyor.

İlgili Standartlar

EN 13501-1 Hakkında Sık Sorulanlar

B-s1,d0 ne anlama geliyor?

Ana sınıf B (yangına sınırlı katkı), s1 (en düşük duman üretimi), d0 (yanan damla ve parçacık yok). Üçü birlikte okunur.

A1 sınıfı için deney gerekir mi?

Bazı ürünler mevzuatta tanımlı listeler kapsamında deney yapılmaksızın A1 kabul edilir; bunun dışındaki ürünler için yanmazlık ve ısıl değer deneyleri gerekir.

Ürünümü farklı bir alt tabaka üzerinde kullanacağım, sınıf geçerli mi?

Otomatik olarak geçerli değildir. Sınıflandırma raporunda tanımlı kullanım kapsamına bakılır; kapsam dışındaki bir montaj için yeniden değerlendirme gerekir.

ASTM E84 Sınıf A raporum var, Avrupa'da yeterli mi?

Hayır. İki sistem farklı deney düzeneği ve ölçek kullanır; Avrupa'da EN 13501-1 sınıflandırması gerekir.

Sık Sorulan Sorular

Bu standart ürünüm için zorunlu mu?

Zorunluluk; ürün grubuna, hedef pazara ve ilgili mevzuata göre değişir. Ürününüzü ve pazarınızı ilettiğinizde bu standardın gerekip gerekmediğini yazılı olarak netleştiririz.

Test süreci ne kadar sürer?

Süre; standardın kapsamı, numune sayısı ve mevcut kapasiteye göre değişir. Kesin süre, teklif aşamasında numune ve kapsam bilgisiyle birlikte paylaşılır.

Bu standarda göre belgelendirme sizde mi yapılıyor?

Hangi faaliyetin hangi akreditasyon kapsamında yürütüldüğü başvuru sırasında ayrıca teyit edilir. Güncel kapsam bilgisi kurumsal sayfamızda yayımlanır.

İhtiyacım olan standart burada yoksa ne olur?

Kütüphane sürekli büyüyen bir envantere dayanır. Aradığınız kodu bulamazsanız teklif formu üzerinden iletebilirsiniz; ilgili kapsamı değerlendirip dönüş yaparız.