IEC 60529 — Standart

Standart Hakkında

Kapsam başlığı: muhafazalarla sağlanan koruma derecesi (IP kodu)

IEC 60529, International Electrotechnical Commission (IEC) tarafından yayımlanan bir standarttır. Elektrik, elektronik ve ilgili teknolojiler için uluslararası standartları yayımlar; EMC ve elektriksel güvenlik gövdesinin temelidir. CISPR yayınları IEC bünyesindeki özel komiteye aittir.

IEC kuruluşunun diğer 102 koduna bak

Kapsam alanları

IEC 60529 Nedir?

IEC 60529, muhafazaların katı yabancı cisimlere ve suya karşı sağladığı korumayı sınıflandırır ve bu sınıflandırmayı iki haneli IP koduyla gösterir. Sanayide en çok atıf verilen standartlardan biridir çünkü çıktısı tek bir gösterimdir ve ürün etiketinde doğrudan yer alır.

Kodun ilk hanesi katı cisim ve temas korumasını, ikinci hanesi su korumasını anlatır. Haneler BAĞIMSIZ değerlendirilir: yüksek bir su koruması, yüksek bir toz koruması anlamına gelmez. Bir hane değerlendirilmediyse yerine X yazılır — "IPX7" gösterimi, su korumasının sınandığını ama katı cisim korumasının bu kapsamda ele alınmadığını söyler.

Standart bir DAYANIKLILIK ya da uzun süreli sızdırmazlık standardı DEĞİLDİR. Deneyler tanımlı ve kısa süreli koşullarda yapılır; sonuç, muhafazanın o koşulda korumayı sağladığını gösterir. Uzun süreli daldırma, basınçlı yıkama, buhar temizliği ya da kimyasal maruziyet başka standartların alanıdır.

İkinci hanenin ölçeği DOĞRUSAL DEĞİLDİR ve bu, en sık yapılan yanlış varsayımdır. Yüksek bir hane her zaman düşük haneyi kapsamaz: basınçlı jet deneyinden geçen bir muhafaza (IPX6), daldırma deneyinden (IPX7) geçmeyebilir; ikisi farklı mekanizmaları sınar. İkisini birlikte iddia etmek için ikisinin de ayrı ayrı sınanması gerekir; bu durumda gösterim "IP66/IP67" biçiminde yazılır.

Bu Standart Neden Var?

IP kodunun başarısı iletişim kolaylığından gelir. Bir ürünün ne kadar korunaklı olduğunu anlatmak için uzun bir teknik açıklama gerekmez; iki haneli bir kod, alıcı ile satıcı arasında ortak bir dil kurar. Bu yüzden kod, teknik bir sınıflandırmadan çıkıp bir pazarlama unsuru hâline gelmiştir.

Pazarlama kullanımı beraberinde yanlış anlamaları getirdi. "Su geçirmez" ifadesi IP kodunun söylediği şey değildir; kod belirli bir deney koşulunda korumanın sağlandığını söyler. Bir telefonun IP68 taşıması, denizde dalışta ya da basınçlı duş altında güvenli olduğu anlamına gelmez; deney koşulları tanımlıdır ve tatlı suda, tanımlı derinlikte ve tanımlı sürede yapılır.

İkinci yanlış anlama YAŞLANMA ile ilgilidir. IP deneyi yeni bir ürün üzerinde yapılır. Contalar zamanla sertleşir, kapak menteşeleri gevşer, vida torkları düşer ve muhafaza darbe alır. Yeni ürünün IP67 olması, iki yıl kullanılmış ürünün de IP67 olduğu anlamına gelmez. Bu yüzden bazı ürün standartları IP deneyini yaşlandırma sonrası tekrarlamayı ister.

Araç sektörü kendi standardını geliştirdi: ISO 20653. Aynı mantığı taşır ama araç ortamına özgü ek koruma seviyeleri tanımlar — özellikle yüksek basınçlı yıkama ve tuzlu su püskürtmesi gibi araç yıkama senaryoları için. Bu yüzden otomotiv şartnamelerinde IEC 60529 yerine ISO 20653 görülmesi normaldir ve ikisi birebir aynı sayılmaz.

Sınıflandırma Düzeni

Birinci hane — katı cisim (0–6)
0'dan 6'ya kadar; büyük cisimlerden başlayıp giderek küçülen cisimlere ve sonunda toz sızdırmazlığına kadar giden ölçek.
İkinci hane — su (0–9)
0'dan 9'a kadar; dikey damlamadan püskürtmeye, jete, daldırmaya ve basınçlı sıcak su püskürtmesine kadar giden ölçek.
X gösterimi
Değerlendirilmemiş haneyi belirtir. IPX7, su korumasının sınandığını ama katı cisim korumasının ele alınmadığını söyler.
Ek harfler
Standart, tehlikeli parçalara erişim koruması ve ek koşullar için isteğe bağlı harf gösterimleri tanımlar.

Hangi Ürünlerde İstenir

Elektrik pano ve muhafazaları
Aydınlatma armatürleri ve dış mekân ekipmanı
El terminalleri, telefon ve giyilebilir cihazlar
Motor, pompa ve sürücü gövdeleri
Kamera, sensör ve saha ölçüm cihazları
Elektrikli araç şarj üniteleri ve konnektörler

İlgili Mevzuat ve Şemalar

Alçak Gerilim ve Makine mevzuatı kapsamındaki ürünlerde koruma derecesi beyanının dayanağıdır
Araç uygulamalarında ISO 20653 aynı mantığı taşıyan ayrı bir standarttır
Ürün standartları (IEC 60335 serisi gibi) belirli ürün tipleri için asgari IP derecesi şart koşabilir
Patlayıcı ortam ekipmanında ATEX kapsamındaki gereklilikler ek koruma isteyebilir

Değerlendirme Nasıl Yürür

1Muhafaza durumunun tanımlanmasıDeney, ürünün normal kullanım konfigürasyonunda yapılır: kapaklar kapalı, kablo girişleri bağlı, contalar takılı.
2Katı cisim deneyiHane seviyesine göre tanımlı çaplarda küre ya da prob kullanılır; toz sızdırmazlığı için toz kabininde vakum uygulanabilir.
3Su deneyiHane seviyesine göre damlama, püskürtme, jet ya da daldırma uygulanır; süre, debi ve mesafe tanımlıdır.
4Değerlendirmeİçeriye giren toz ya da su miktarı ve bunun ürünün güvenliğine ve işlevine etkisi değerlendirilir.
5İşlevsel kontrolDeney sonrası ürünün elektriksel güvenliği ve işlevi doğrulanır; kimi durumda dielektrik deneyi tekrarlanır.

Yakın Standartlar ve Aradaki Fark

ISO 20653
Araç uygulamalarının karşılığı. Ek koruma seviyeleri (yüksek basınçlı yıkama gibi) tanımlar; IEC 60529 ile birebir aynı sayılmaz.
IEC 60068-2-18
Su ve nem çevresel deneyi. IP'den farklı olarak uzun süreli maruziyet ve yaşlandırma etkisini ele alır.
IEC 60079 serisi
Patlayıcı ortamlarda ekipman. IP koruması gerekli ama yeterli değildir; ek koruma konseptleri devreye girer.
NEMA muhafaza sınıfları
Kuzey Amerika'da kullanılan ayrı bir sınıflandırma sistemi; IP koduna birebir dönüştürülemez.

Raporda Ne Bulunmalı

Bir raporun kullanılabilir olması için aşağıdaki bilgileri taşıması gerekir. Eksik bir rapor, sonucu doğru olsa bile tedarik zincirinde ya da denetimde kabul görmeyebilir.

Beyan edilen IP kodu ve hangi hanelerin sınandığı
Deney sırasındaki ürün konfigürasyonu: kapak, conta, kablo girişleri
Su deneyi parametreleri: debi, mesafe, süre, basınç ve daldırma derinliği
Toz deneyinde vakum uygulanıp uygulanmadığı
Deney sonrası içeriye giren su/toz gözlemi
Deney sonrası işlevsel ve elektriksel güvenlik kontrolü

Sık Karıştırılan Noktalar

IP derecesi bir ürün onayı değildir. "IP67" beyanı ürünün güvenli ya da mevzuata uygun olduğunu göstermez; yalnızca muhafaza korumasını anlatır.
İkinci hanenin yüksek olması düşük haneyi kapsamaz; IPX7 geçen bir ürün IPX6 iddia edemez. İkisi için ikisi de sınanır ve "IP66/IP67" biçiminde yazılır.
Araç sektöründe ISO 20653 kullanılır ve ek koruma seviyeleri tanımlar; IEC 60529 ile birebir aynı sayılmaz.
İki hane bağımsızdır. IPX7 geçen bir ürün toz sızdırmazlığı iddia edemez.
IP deneyi yeni ürün üzerinde yapılır; yaşlanmış üründe koruma düşebilir. Conta ve kapak tasarımı bu yüzden kritiktir.
"Su geçirmez" ifadesi IP kodunun söylediği şey değildir; kod tanımlı deney koşulunda korumayı belirtir.

Kodun Yapısı

Yayımlayan: IEC
Seri numarası: 60529
Bölüm: Bölümsüz

Kütüphanede kodlar sürüm yılı olmadan tutulur. Yürürlükteki sürüm zamanla değişir; şartnamenizde yıl belirtilmişse o sürüm esas alınır, belirtilmemişse en güncel sürüm uygulanır.

Kapsamı

Test
Standart Bazlı Testler

İlgili Testler ve Hizmetler

Bu kodun referans verildiği 4 içerikten, kendi sayfası yayımlanmış olan 2 tanesi aşağıda listelenir.

Test · 2

Teknik Gereklilikler

Standart metinleri ilgili kuruluşun telif hakkındadır; test koşulu, numune ve kabul kriteri burada uydurulamaz.

Dayanak: IEC 60529 IP kodu hane düzeni, X gösterimi ve ek harfler; hanelerin bağımsız değerlendirilmesi ve ölçeğin doğrusal olmaması standardın kendi gösterim kuralıdır. Araç karşılığı ISO 20653 künyesi.

Ürününüze özgü teknik gereklilikler, kapsamı netleştirdiğimizde Teklif aşamasında yazılı olarak paylaşılır.

İlgili Ürün Grupları ve Mevzuat

Bu kod aşağıdaki ürün sayfalarının standart künyesinde yer alıyor.

Bu ürün sayfaları şu pazarlar için not taşıyor: Avrupa Birliği, Birleşik Krallık, ABD, Çin. Standardın ilgili pazarda zorunlu olup olmadığı ürün grubuna ve uygulanan mevzuata göre değişir.

Aynı ürün sayfalarında bu kodla birlikte yayımlanan düzenlemeler:

2014/35/ABLVDAlçak Gerilim Yönetmeliği. 50–1000 V AC aralığında çalışan cihazlarda elektriksel güvenliği düzenler; beyanı üretici yapar, onaylanmış kuruluş katılımı yoktur.
2014/30/ABEMCElektromanyetik Uyumluluk Yönetmeliği. Cihazın çevresine yaydığı girişim (emisyon) ve dışarıdan gelen girişime dayanıklılığı (bağışıklık) birlikte ele alınır.
(AB) 2019/2023EkotasarımÇamaşır makineleri ve çamaşır makinesi-kurutucularda ekotasarım gereklilikleri. Enerji ve su tüketimi, yıkama ve durulama etkinliği için eşikler tanımlar.
(AB) 2019/2014Enerji etiketiÇamaşır makinelerinde enerji etiketlemesi. Sınıf, su tüketimi ve program süresi etikette beyan edilir; EPREL kaydı zorunludur.
2011/65/ABRoHSElektrikli ve elektronik ekipmanda belirli tehlikeli maddelerin kısıtlanması; CE beyanının ayrılmaz parçasıdır.
2012/19/ABWEEEElektrikli ve elektronik ekipman atıkları. Ürünün işaretlenmesi ve toplama sistemine kayıt yükümlülüğü getirir.
(AB) 2019/2020EkotasarımIşık kaynaklarında ekotasarım gereklilikleri. Verimlilik, renk tutarlılığı, anahtarlama dayanımı ve ürün bilgisi şartlarını kapsar.
(AB) 2019/2015Enerji etiketiIşık kaynaklarında enerji etiketlemesi. A–G sınıfı ve EPREL kaydı zorunludur.
(AT) 1907/2006REACHKimyasalların kaydı, değerlendirilmesi, izni ve kısıtlanması. Ürün içeriğindeki SVHC maddeleri için bildirim yükümlülüğü doğar.
(AB) 2023/1542Batarya TüzüğüBataryalarda sürdürülebilirlik, güvenlik ve şeffaflık. Karbon ayak izi beyanı, geri kazanılmış içerik ve batarya pasaportu kademeli takvimle işler.
BM Testler ve Kriterler El KitabıUN 38.3Lityum hücre ve bataryaların taşınma güvenliği. T1–T8 deney dizisi tanımlı sırayla uygulanır; rapor olmadan sevkiyat yapılamaz.
(AB) 2023/988GPSRGenel Ürün Güvenliği Tüzüğü. Sektörel mevzuatın kapsamadığı yönler için güvenlik çerçevesi kurar.
2014/53/ABREDTelsiz Ekipmanları Yönetmeliği. Telsiz arayüzünde spektrum, EMC ve elektriksel güvenlik birlikte değerlendirilir; 3.3(d)(e)(f) siber güvenlik maddeleri 1 Ağustos 2025'ten itibaren uygulanır.
(AB) 2024/2847CRASiber Dayanıklılık Yasası. Dijital unsur taşıyan ürünlerde siber güvenlik gereklilikleri; raporlama 11 Eylül 2026, tam uygulama 11 Aralık 2027.
(AB) 2022/2380Ortak şarj arayüzüBelirli radyo ekipmanında ortak şarj çözümü. USB-C arayüzü ve şarj bilgisinin etikette beyanı zorunludur.
(AB) 2023/1670Ekotasarım (akıllı telefon)Akıllı telefon ve tabletlerde ekotasarım gereklilikleri. Dayanıklılık, onarılabilirlik, yedek parça ve yazılım güncelleme süresi şartları getirir.
(AB) 2023/1669Enerji etiketi (akıllı telefon)Akıllı telefon ve tabletlerde enerji etiketlemesi; batarya ömrü, düşme dayanımı ve onarım skoru etikette beyan edilir.
(AB) 2017/745MDRTıbbi Cihaz Tüzüğü. Sınıflandırma (I, IIa, IIb, III), klinik değerlendirme, teknik dosya ve piyasaya arz sonrası izleme yükümlülükleri; sınıf yükseldikçe onaylanmış kuruluş rolü artar.
(AB) 2017/746IVDRIn Vitro Tanı Cihazları Tüzüğü. In vitro tanı cihazları MDR yerine bu tüzük kapsamındadır.
(AB) 2017/745 md. 33EUDAMEDAvrupa tıbbi cihaz veri tabanı. 28 Mayıs 2026'dan itibaren aktör kaydı, UDI/cihaz, sertifika ve piyasa gözetimi modülleri zorunlu; geçerli SRN olmadan piyasaya arz mümkün değil.
2006/42/ATMakine Yönetmeliği (kesişim)Makine niteliği de taşıyan tıbbi cihazlarda ilgili temel gereklilikler ayrıca uygulanır.
(AB) 2023/1230Makine Tüzüğü2006/42/AT'nin yerini alır ve 20 Ocak 2027'de ek geçiş süresi olmaksızın zorunlu hâle gelir. Ek I yüksek riskli makinelerde onaylanmış kuruluş katılımını şart koşar.
2014/34/ABATEXPatlayıcı ortamlarda kullanılan ekipman ve koruyucu sistemler. Bölge sınıflandırmasına göre kategori ve uygunluk yolu belirlenir.
2000/14/ATGürültü emisyonuAçık alanda kullanılan ekipmanın çevreye yaydığı gürültü. Kapsama giren makinede ses gücü seviyesi beyanı ve işaretleme gerekir.

İlgili Standartlar

IEC 60529 Hakkında Sık Sorulanlar

IP67 mi IP66 mı daha iyi?

İkisi farklı şey sınar: IP66 basınçlı jet, IP67 daldırma. Biri diğerinden "daha iyi" değildir; ihtiyacınıza göre biri, diğeri ya da ikisi birlikte gerekir.

IP68 telefonum denizde dalışa uygun mu?

IP deneyi tatlı suda, tanımlı derinlik ve sürede yapılır. Tuzlu su, basınç değişimi ve hareket farklı koşullardır; kod bu senaryoyu kapsamaz.

IPX7 yazabilir miyiz?

Yazabilirsiniz ve bu, toz korumasının değerlendirilmediğini dürüstçe belirtir. Toz koruması iddia edilecekse ilk hane de sınanmalıdır.

Ürünümüz iki yıl sonra da IP67 kalır mı?

Bunu IP deneyi göstermez. Yaşlanma etkisi için conta malzemesi yaşlandırma deneyleri ve gerekiyorsa yaşlandırma sonrası IP tekrarı gerekir.

Sık Sorulan Sorular

Bu standart ürünüm için zorunlu mu?

Zorunluluk; ürün grubuna, hedef pazara ve ilgili mevzuata göre değişir. Ürününüzü ve pazarınızı ilettiğinizde bu standardın gerekip gerekmediğini yazılı olarak netleştiririz.

Test süreci ne kadar sürer?

Süre; standardın kapsamı, numune sayısı ve mevcut kapasiteye göre değişir. Kesin süre, teklif aşamasında numune ve kapsam bilgisiyle birlikte paylaşılır.

Bu standarda göre belgelendirme sizde mi yapılıyor?

Hangi faaliyetin hangi akreditasyon kapsamında yürütüldüğü başvuru sırasında ayrıca teyit edilir. Güncel kapsam bilgisi kurumsal sayfamızda yayımlanır.

İhtiyacım olan standart burada yoksa ne olur?

Kütüphane sürekli büyüyen bir envantere dayanır. Aradığınız kodu bulamazsanız teklif formu üzerinden iletebilirsiniz; ilgili kapsamı değerlendirip dönüş yaparız.