IP Toz – IEC 60529

IP Toz Girişi Koruma Testi — IEC 60529 Nedir?

IP toz deneyi, mahfazanın katı yabancı cisim ve toz girişine karşı korumasının doğrulanmasıdır. IP kodunun birinci rakamı bu korumayı gösterir; parmak ve tel gibi cisimlere karşı koruma mastar deneyleriyle, toz koruması ise toz kabininde yapılır.

IP Toz Girişi Koruma Testi — IEC 60529 Amacı

Amaç, ürünün beyan ettiği toz koruma derecesini kanıtlamaktır. Toz girişi hem hareketli parçaları aşındırır hem elektriksel yüzeylerde kaçak yollarına ve ısınmaya yol açar.

IP Toz Girişi Koruma Testi — IEC 60529 Hangi Ürünlere Uygulanır?

Elektrik panoları ve saha kutuları
Motor ve tahrik üniteleri
Dış ortam aydınlatma armatürleri
Otomotiv ve iş makinesi elektroniği
Havalandırma ve fan üniteleri

IP Toz Girişi Koruma Testi — IEC 60529 Hangi Sektörlerde Kullanılır?

ElektronikElektrikOtomotivTelekomünikasyonMakineYapıMadencilik

IP Toz Girişi Koruma Testi — IEC 60529 İçin İlgili Standartlar

IEC 60529muhafazalarla sağlanan koruma derecesi (IP kodu) Testi

IP Toz Girişi Koruma Testi — IEC 60529 Koşulları

Seviye: IP5X (toz korumalı) veya IP6X (toz geçirmez)
Toz: Standartta tanımlı incelikte talk tozu
Basınç durumu: Kategori 1 mahfazalarda içeride hafif eksi basınç uygulanır
Süre: IEC 60529'da tanımlı

IP Toz Girişi Koruma Testi — IEC 60529 Cihazı

Toz kabini ve toz dolaşım sistemi
Vakum pompası ve debi ölçer
Erişim mastarları (parmak, tel, küre)
Analitik terazi ve iç muayene ekipmanları

IP Toz Girişi Koruma Testi — IEC 60529 İçin Numune Gereksinimleri

Numune satışa hazır, montajı tamamlanmış olmalı
Beyan edilen IP kodu ve mahfaza kategorisi bildirilmeli
Deney sonrası iç muayene için açılabilir olmalı
Toz numunenin içine girerse temizlenmesi zor olabilir

IP Toz Girişi Koruma Testi — IEC 60529 Süresi

Toz kabini deneyi genellikle birkaç saat sürer; hazırlık ve iç muayene ile birlikte aynı gün içinde tamamlanabilir.

IP Toz Girişi Koruma Testi — IEC 60529 Prosedürü

1Numune muayene edilir ve gerekiyorsa erişim mastarı deneyleri yapılır.
2Mahfaza kategorisine göre kabin içi basınç düzeneği kurulur.
3Numune toz kabinine yerleştirilir.
4Toz tanımlı süre boyunca dolaştırılır.
5Numune kabinden alınır ve dışı temizlenir.
6Mahfaza açılarak içeride toz birikimi incelenir.
7İşlevsel ve elektriksel güvenlik kontrolleri yapılır.

IP Toz Girişi Koruma Testi — IEC 60529 Kabul Kriterleri

IP5X'te toz girişine sınırlı ölçüde izin verilir; giren tozun ürünün çalışmasını ve güvenliğini bozmaması aranır. IP6X'te toz girişi kabul edilmez. Kesin ölçüt ürün standardından gelir.

Sonuçların Değerlendirilmesi

Değerlendirmede tozun nereye biriktiği belirleyicidir: elektriksel yüzeyler, kayar temaslar ve havalandırma kanalları öncelikle incelenir. Kategori seçimi (basınç uygulanıp uygulanmayacağı) sonucun geçerliliğini doğrudan etkiler.

IP Toz Girişi Koruma Testi — IEC 60529 Raporu

Numune tanımı, seri numarası ve konfigürasyonu
Uygulanan standart ve baskı yılı
Seçilen şiddet seviyesi ve seviyenin dayanağı
Deney düzeneği ve ölçüm noktaları
Deney sırasında yapılan işlevsel kontroller
Gözlemler, ölçüm sonuçları ve fotoğraflar
Sonucun yalnızca deneye sunulan numuneye ait olduğu beyanı

Akreditasyon

EUROLAB; laboratuvar deneylerinde ISO/IEC 17025, muayene ve gözetimde ISO/IEC 17020, sistem ve ürün belgelendirmesinde ISO/IEC 17021-1 ve ISO/IEC 17065 kapsamlarında, IAF ve ILAC çok taraflı tanınma anlaşmalarına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir. Bu zincir, düzenlenen rapor ve belgelerin dünya genelinde kabul görmesini sağlar.

Bu testin akredite kapsamda sunulup sunulamayacağı ürününüze ve uygulanacak standarda göre değişir; akreditasyon metot bazında olduğu için kapsam teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

Kapsam ve yetkiler

İlgili Mevzuat

AB 2014/35/EU LVD
AB 2006/42/EC Makine Yönetmeliği
AB 2014/34/EU ATEX (tozlu ortam ekipmanları için ek şartlar)

Standart Bazlı Testler — Bu Sayfa Grubu Ne Anlatır?

Aşağıdaki bölüm IP Toz deneyinin ait olduğu alanı anlatır; bu deneyin kendi koşulları ve kabul ölçütleri yukarıdaki bölümlerde yer alır. Ürününüze özgü kapsam teklif aşamasında yazılı olarak netleştirilir.

Standart bazlı testler, adresini bir standart numarasından alan deney sayfalarıdır. Kullanıcının aradığı çoğu zaman deneyin adı değil şartnamesinde yazan koddur: "tuz sisi testi" değil "ASTM B117", "düşme testi" değil "IEC 60068-2-31", "titreşim" değil "MIL-STD-810 Method 514".

Bu tercih sahadaki gerçeği yansıtır. Bir mühendis müşterisinden gelen şartnamede kod görür ve o kodu arar; deneyin Türkçe adını bilmesi gerekmez. Kod, deneyin kimliğidir ve aynı deneyin farklı kuruluş uyarlamalarını birbirinden ayırır.

Bu grup, AYNI DENEYİN farklı kuruluş uyarlamalarını ayrı ayrı ele alır. Aynı fiziksel olay ISO, ASTM, EN, IEC, DIN ve JIS tarafından farklı numaralarla yayımlanabilir. Numaralar aynı olsa bile (ISO 6892-1 ile EN ISO 6892-1 gibi) numune hazırlığı, koşullar, hesap ayrıntıları ve raporlama farklılaşabilir; uyarlamalar ulusal ek taşıyabilir. Bu yüzden şartnamede yazan kod esas alınır ve "benzeri" kabul edilmez.

Kod düzeyinde arama, kapsam düzeyinde aramadan farklı bir ihtiyacı karşılar. Bir kullanıcı "korozyon testi" arıyorsa alanı öğrenmek ister; "ASTM B117" arıyorsa elinde bir şartname vardır ve o deneyin yapılabilirliğini, süresini ve fiyatını öğrenmek ister. İki farklı niyet, iki farklı sayfa yapısı gerektirir.

Bir kodun sayfası o kodun kapsamını, ait olduğu deney alanını, hangi ürün gruplarında istendiğini ve yakın kodlarla farkını anlatır. Deney koşulu, süre ve kabul kriteri TAŞINMAZ: bunlar standardın telifli metninde ve ürün şartnamesinde tanımlıdır. Bu sınır bilinçli bir tercihtir; yanlış bir süre ya da kabul kriteri doğrudan hatalı iş demektir.

Aynı kodun farklı bölümleri ve aynı numaranın farklı uyarlamaları sayfalar arasında bağlanır. IEC 60335 arayan kullanıcı 60335-2-40'ı da görür; ISO 6892-1 arayan kullanıcı EN ISO 6892-1 ve DIN EN ISO 6892-1 uyarlamalarını da görür. Bu bağlar kodun numarasından türetilir, elle yazılmaz.

Sürüm yılı kütüphanede TAŞINMAZ. "ASTM D638-22" değil "ASTM D638" biçiminde tutulur; çünkü yürürlükteki sürüm zamanla değişir ve sayfanın adresi sürümle birlikte eskimemelidir. Şartnamenizde yıl belirtilmişse o sürüm esas alınır, belirtilmemişse en güncel sürüm uygulanır.

Bu alanın yöntem grupları

Kod bazında arama
Şartnamede yazan kodun doğrudan aranması; kütüphanede kod, kapsam başlığı ve kuruluş bilgisiyle bulunur.
Kapsam başlığıyla arama
Kodu bilinmeyen deney, konusuyla aranır; "tuz sisi" araması ilgili kodları getirir.
Seri ve bölüm ilişkileri
Aynı serinin diğer bölümleri kodun numarasından türetilerek gösterilir.
Uyarlama ilişkileri
Aynı numaranın farklı kuruluş uyarlamaları eşleştirilir; iddia "aynı numara" ile sınırlı tutulur.
Yerini bırakmış kodlar
Geri çekilmiş kodlar kütüphanede tutulmaz ama arandığında yürürlükteki karşılığına yönlendirilir.

Bu alanda sık karıştırılanlar

Aynı numaranın farklı uyarlamaları birebir aynı metin değildir; ulusal ek taşıyabilirler.
Şartnamede yazan kod esas alınır; teknik olarak benzer bir kod ikame edilemez.
Sürüm yılı belirtilmişse o sürüm uygulanır; en güncel sürüm otomatik olarak kabul edilmez.
Kod sayfası deney koşulu ve kabul kriteri taşımaz; bunlar standardın telifli metninde ve ürün şartnamesindedir.
Bir bölüm kodu (örneğin -2-40) tek başına yeterli olmayabilir; serinin genel bölümü de uygulanır.

Bu alandaki sonuçlar hangi kararı besler

Şartnamede yazan kodun doğru laboratuvar kapsamıyla eşleştirilmesi
Eşdeğer uyarlamaların ayırt edilmesi
Teklif aşamasında kapsamın ve sürümün netleştirilmesi
Geri çekilmiş kodların güncel karşılığının bulunması

İlgili Testler

IP Toz Girişi Koruma Testi — IEC 60529 Hakkında Sık Sorulan Sorular

IP6X ile IP5X arasındaki fark nedir?

IP5X'te sınırlı toz girişine izin verilir, IP6X'te toz girişi kabul edilmez. IP6X deneyi her zaman eksi basınç uygulanarak yapılır.

Havalandırma delikli ürün IP6X alabilir mi?

Delik varsa toz geçirmezlik sağlanamaz; bu ürünlerde genellikle IP5X veya membranlı çözümler değerlendirilir.