Sıcaklık Değişimi – IEC 60068-2-14

Sıcaklık Değişimi Testi — IEC 60068-2-14 Nedir?

Sıcaklık değişimi deneyi, ürünün iki farklı sıcaklık arasında tekrar tekrar geçirilerek incelenmesidir. IEC 60068-2-14 iki temel yöntem tanımlar: ani geçişin uygulandığı Na (termal şok) ve belirli bir hızda kademeli geçişin uygulandığı Nb.

Sıcaklık Değişimi Testi — IEC 60068-2-14 Amacı

Amaç, farklı ısıl genleşme katsayısına sahip malzemelerin bir arada bulunduğu yapılarda sıcaklık geçişlerinin yarattığı gerilmeleri ortaya çıkarmaktır. Lehim çatlağı, kaplama ayrılması, sızdırmazlık kaybı ve mikro çatlaklar en çok bu deneyde görünür hâle gelir.

Sıcaklık Değişimi Testi — IEC 60068-2-14 Hangi Ürünlere Uygulanır?

Elektronik kartlar ve modüller
Otomotiv elektroniği ve sensörler
LED aydınlatma armatürleri
Bağlantı elemanları ve konnektörler
Kaplamalı ve yapıştırılmış bileşenler

Sıcaklık Değişimi Testi — IEC 60068-2-14 Hangi Sektörlerde Kullanılır?

ElektronikElektrikOtomotivTelekomünikasyonHavacılıkSavunma

Sıcaklık Değişimi Testi — IEC 60068-2-14 İçin İlgili Standartlar

IEC 60068-2-14sıcaklık değişimi testi Testi

Sıcaklık Değişimi Testi — IEC 60068-2-14 Koşulları

Yöntem: Na (ani geçiş) veya Nb (tanımlı hızda kademeli geçiş) — ürün standardından
Alt ve üst sıcaklık: Ürünün beyan edilen çalışma/saklama sıcaklık sınırlarından
Bekleme süresi: Numunenin sıcaklığa gelmesini sağlayacak süre; kütleye bağlı
Çevrim sayısı: Ürün standardından veya şartnameden

Sıcaklık Değişimi Testi — IEC 60068-2-14 Cihazı

İki bölmeli termal şok kabini (Na için)
Programlanabilir iklimlendirme kabini (Nb için)
Numune sıcaklık ölçüm termoçiftleri
İşlevsel kontrol düzeneği

Sıcaklık Değişimi Testi — IEC 60068-2-14 İçin Numune Gereksinimleri

Numune satışa hazır konfigürasyonda olmalı
Beyan edilen çalışma ve saklama sıcaklık aralığı bildirilmeli
Deney sırasında çalıştırılacaksa besleme ve izleme arayüzü sağlanmalı
Deney tahribatlı olabilir; yedek numune bulundurulması önerilir

Sıcaklık Değişimi Testi — IEC 60068-2-14 Süresi

Süre çevrim sayısı ve bekleme süreleriyle doğrudan orantılıdır. Az çevrimli bir Na deneyi bir günde biterken, yüzlerce çevrimli bir program haftalara uzayabilir.

Sıcaklık Değişimi Testi — IEC 60068-2-14 Prosedürü

1Numune başlangıç durumunda incelenir ve işlevsel kontrolü yapılır.
2Numune alt sıcaklıkta tanımlı süre bekletilir.
3Standartta tanımlı yönteme göre üst sıcaklığa geçirilir.
4Üst sıcaklıkta tanımlı süre bekletilir.
5Bu çevrim belirlenen sayıda tekrarlanır.
6Deney sonunda numune şartlandırılır ve son muayene yapılır.
7İşlevsel kontroller tekrarlanır.

Sıcaklık Değişimi Testi — IEC 60068-2-14 Kabul Kriterleri

Yöntem standardı deneyin nasıl yapılacağını tanımlar, hangi seviyede yapılacağını değil. Şiddet seviyesi ürün standardından, müşteri şartnamesinden veya ürünün kullanım ortamı sınıfından gelir.

Sonuçların Değerlendirilmesi

Sonuç, deney sonunda ürünün beyan edilen işlevini sürdürmesi ve görsel muayenede standartta tanımlanan türde bir hasar bulunmaması üzerinden değerlendirilir. Hasar kabul kriteri ürün standardından gelir.

Sıcaklık Değişimi Testi — IEC 60068-2-14 Raporu

Numune tanımı, seri numarası ve konfigürasyonu
Uygulanan standart ve baskı yılı
Seçilen şiddet seviyesi ve seviyenin dayanağı
Deney düzeneği ve ölçüm noktaları
Deney sırasında yapılan işlevsel kontroller
Gözlemler, ölçüm sonuçları ve fotoğraflar
Sonucun yalnızca deneye sunulan numuneye ait olduğu beyanı

Akreditasyon

EUROLAB; laboratuvar deneylerinde ISO/IEC 17025, muayene ve gözetimde ISO/IEC 17020, sistem ve ürün belgelendirmesinde ISO/IEC 17021-1 ve ISO/IEC 17065 kapsamlarında, IAF ve ILAC çok taraflı tanınma anlaşmalarına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir. Bu zincir, düzenlenen rapor ve belgelerin dünya genelinde kabul görmesini sağlar.

Bu testin akredite kapsamda sunulup sunulamayacağı ürününüze ve uygulanacak standarda göre değişir; akreditasyon metot bazında olduğu için kapsam teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

Kapsam ve yetkiler

İlgili Mevzuat

AB 2014/35/EU LVD kapsamındaki ürün standartları
ISO 16750 serisi (otomotiv elektrik/elektronik donanımı)

Standart Bazlı Testler — Bu Sayfa Grubu Ne Anlatır?

Aşağıdaki bölüm Sıcaklık Değişimi deneyinin ait olduğu alanı anlatır; bu deneyin kendi koşulları ve kabul ölçütleri yukarıdaki bölümlerde yer alır. Ürününüze özgü kapsam teklif aşamasında yazılı olarak netleştirilir.

Standart bazlı testler, adresini bir standart numarasından alan deney sayfalarıdır. Kullanıcının aradığı çoğu zaman deneyin adı değil şartnamesinde yazan koddur: "tuz sisi testi" değil "ASTM B117", "düşme testi" değil "IEC 60068-2-31", "titreşim" değil "MIL-STD-810 Method 514".

Bu tercih sahadaki gerçeği yansıtır. Bir mühendis müşterisinden gelen şartnamede kod görür ve o kodu arar; deneyin Türkçe adını bilmesi gerekmez. Kod, deneyin kimliğidir ve aynı deneyin farklı kuruluş uyarlamalarını birbirinden ayırır.

Bu grup, AYNI DENEYİN farklı kuruluş uyarlamalarını ayrı ayrı ele alır. Aynı fiziksel olay ISO, ASTM, EN, IEC, DIN ve JIS tarafından farklı numaralarla yayımlanabilir. Numaralar aynı olsa bile (ISO 6892-1 ile EN ISO 6892-1 gibi) numune hazırlığı, koşullar, hesap ayrıntıları ve raporlama farklılaşabilir; uyarlamalar ulusal ek taşıyabilir. Bu yüzden şartnamede yazan kod esas alınır ve "benzeri" kabul edilmez.

Kod düzeyinde arama, kapsam düzeyinde aramadan farklı bir ihtiyacı karşılar. Bir kullanıcı "korozyon testi" arıyorsa alanı öğrenmek ister; "ASTM B117" arıyorsa elinde bir şartname vardır ve o deneyin yapılabilirliğini, süresini ve fiyatını öğrenmek ister. İki farklı niyet, iki farklı sayfa yapısı gerektirir.

Bir kodun sayfası o kodun kapsamını, ait olduğu deney alanını, hangi ürün gruplarında istendiğini ve yakın kodlarla farkını anlatır. Deney koşulu, süre ve kabul kriteri TAŞINMAZ: bunlar standardın telifli metninde ve ürün şartnamesinde tanımlıdır. Bu sınır bilinçli bir tercihtir; yanlış bir süre ya da kabul kriteri doğrudan hatalı iş demektir.

Aynı kodun farklı bölümleri ve aynı numaranın farklı uyarlamaları sayfalar arasında bağlanır. IEC 60335 arayan kullanıcı 60335-2-40'ı da görür; ISO 6892-1 arayan kullanıcı EN ISO 6892-1 ve DIN EN ISO 6892-1 uyarlamalarını da görür. Bu bağlar kodun numarasından türetilir, elle yazılmaz.

Sürüm yılı kütüphanede TAŞINMAZ. "ASTM D638-22" değil "ASTM D638" biçiminde tutulur; çünkü yürürlükteki sürüm zamanla değişir ve sayfanın adresi sürümle birlikte eskimemelidir. Şartnamenizde yıl belirtilmişse o sürüm esas alınır, belirtilmemişse en güncel sürüm uygulanır.

Bu alanın yöntem grupları

Kod bazında arama
Şartnamede yazan kodun doğrudan aranması; kütüphanede kod, kapsam başlığı ve kuruluş bilgisiyle bulunur.
Kapsam başlığıyla arama
Kodu bilinmeyen deney, konusuyla aranır; "tuz sisi" araması ilgili kodları getirir.
Seri ve bölüm ilişkileri
Aynı serinin diğer bölümleri kodun numarasından türetilerek gösterilir.
Uyarlama ilişkileri
Aynı numaranın farklı kuruluş uyarlamaları eşleştirilir; iddia "aynı numara" ile sınırlı tutulur.
Yerini bırakmış kodlar
Geri çekilmiş kodlar kütüphanede tutulmaz ama arandığında yürürlükteki karşılığına yönlendirilir.

Bu alanda sık karıştırılanlar

Aynı numaranın farklı uyarlamaları birebir aynı metin değildir; ulusal ek taşıyabilirler.
Şartnamede yazan kod esas alınır; teknik olarak benzer bir kod ikame edilemez.
Sürüm yılı belirtilmişse o sürüm uygulanır; en güncel sürüm otomatik olarak kabul edilmez.
Kod sayfası deney koşulu ve kabul kriteri taşımaz; bunlar standardın telifli metninde ve ürün şartnamesindedir.
Bir bölüm kodu (örneğin -2-40) tek başına yeterli olmayabilir; serinin genel bölümü de uygulanır.

Bu alandaki sonuçlar hangi kararı besler

Şartnamede yazan kodun doğru laboratuvar kapsamıyla eşleştirilmesi
Eşdeğer uyarlamaların ayırt edilmesi
Teklif aşamasında kapsamın ve sürümün netleştirilmesi
Geri çekilmiş kodların güncel karşılığının bulunması

İlgili Testler

Sıcaklık Değişimi Testi — IEC 60068-2-14 Hakkında Sık Sorulan Sorular

Termal şok ile sıcaklık çevrimi aynı şey mi?

Hayır. Termal şokta (Na) geçiş anidir ve numune iki bölme arasında taşınır. Sıcaklık çevriminde (Nb) geçiş kontrollü bir hızda yapılır; oluşan gerilme farklıdır.

Kaç çevrim uygulanmalı?

Çevrim sayısını ürün standardı veya müşteri şartnamesi belirler. IEC 60068-2-14 yöntemi tanımlar, sayıyı vermez.