Τι είναι η επιτήρηση;
Η επιθεώρηση εμπορευμάτων αξιολογεί χύδην ή συσκευασμένα προϊόντα (σιτηρά, άνθρακα, μεταλλεύματα, λιπάσματα, έλαια, βαμβάκι κ.ά.) ως προς τις ποιοτικές παραμέτρους της εμπορικής σύμβασης. Η μέθοδος δειγματοληψίας είναι το κρισιμότερο βήμα για την εγκυρότητα του αποτελέσματος.
Γιατί διενεργείται;
Στόχος είναι ο ανεξάρτητος προσδιορισμός των ποιοτικών παραμέτρων που καθορίζουν την τιμή και η αποτροπή διαφορών ποιότητας μεταξύ αγοραστή και πωλητή.
Ποιος την ζητά;
- Έμποροι εμπορευμάτων και συμμετέχοντες σε χρηματιστήρια
- Εισαγωγείς και εξαγωγείς
- Μέρη ενέγγυας πίστωσης και τράπεζες
- Αγοραστές της μεταποιητικής βιομηχανίας
- Ασφαλιστικές εταιρείες
Εύρος επιτήρησης
- Καθορισμός αντιπροσωπευτικού σχεδίου δειγματοληψίας
- Ανάμειξη και μείωση (διαχωρισμός) δειγμάτων
- Σφράγιση, επισήμανση και διανομή δειγμάτων
- Οπτική διαβάθμιση και έλεγχος ξένων υλών
- Μέτρηση περιεκτικότητας υγρασίας
- Αποστολή στο εργαστήριο των παραμέτρων που απαιτούν ανάλυση
- Σύγκριση με τις συμβατικές παραμέτρους ποιότητας
- Προσδιορισμός ποσότητας (με ζύγιση ή draft survey)
- Συνθήκες αποθήκευσης και κίνδυνος μόλυνσης
- Φύλαξη δείγματος μάρτυρα
Σχετικά πρότυπα
- ISO/IEC 17020
- ISO 24333
- ISO 18283
- ISO 8685
- Κανόνες δειγματοληψίας GAFTA / FOSFA
- ISO/IEC 17025 (για το τμήμα ανάλυσης)
Μέθοδος και εξοπλισμός
- Ανιχνευτές δειγματοληψίας και αυτόματοι δειγματολήπτες
- Διαχωριστής δειγμάτων (riffle)
- Υγρασιόμετρο
- Βαθμονομημένος ζυγός
- Υλικά σφράγισης και επισήμανσης
- Εξοπλισμός φωτογραφικής καταγραφής
Διαδικασία επιτήρησης
- 1Ανάθεση και οδηγίεςΗ εντολή επιτήρησης λαμβάνεται εγγράφως: αποσαφηνίζονται εύρος, μέθοδος, σχέδιο δειγματοληψίας, προδιαγραφή και απαιτήσεις αναφοράς. Το εύρος της εντολής ορίζει και τα όρια της έκθεσης.
- 2Συγκέντρωση στοιχείων αποστολήςΕξετάζονται οι όροι της σύμβασης ή της πίστωσης, το προτιμολόγιο, η λίστα συσκευασίας και προηγούμενες εκθέσεις ανάλυσης· προγραμματίζονται ημερομηνία και τόπος.
- 3Προετοιμασία στον χώροΟ επιθεωρητής μεταβαίνει στον χώρο· αξιολογούνται οι συνθήκες αποθήκης, τερματικού ή πλοίου και η καταλληλότητα του εξοπλισμού ζύγισης και μέτρησης.
- 4Διενέργεια της επιτήρησηςΟ προσδιορισμός ποσότητας, η δειγματοληψία, η εξέταση και οι απαιτούμενες μετρήσεις γίνονται με την καθορισμένη μέθοδο· κάθε βήμα τεκμηριώνεται με φωτογραφίες και αρχεία.
- 5Χειρισμός δειγμάτωνΕφόσον λαμβάνονται δείγματα, σφραγίζονται, επισημαίνονται και μοιράζονται στα μέρη· διατηρείται δείγμα μάρτυρας. Αν απαιτείται ανάλυση, αποστέλλονται στο εργαστήριο.
- 6Καταγραφή ευρημάτωνΚάθε μη συμμόρφωση, ζημιά ή έλλειμμα καταγράφεται επιτόπου και γνωστοποιείται στον εντολέα.
- 7ΑναφοράΕκδίδεται η έκθεση επιτήρησης· αναφέρονται ρητά το εύρος, ο χρόνος και ο τόπος. Εφόσον το απαιτεί η πίστωση, εκδίδεται πιστοποιητικό στη ζητούμενη μορφή.
Έκθεση επιτήρησης
- Στοιχεία φορέα, επιθεωρητή και εντολέα
- Ημερομηνία, ώρα και τόπος επιτήρησης
- Περιγραφή εμπορεύματος, παρτίδα και έγγραφα αναφοράς
- Εφαρμοζόμενη μέθοδος επιτήρησης και, εφόσον υπάρχει, σχέδιο δειγματοληψίας
- Αποτελέσματα μέτρησης και ζύγισης, εξοπλισμός και στοιχεία βαθμονόμησης
- Κατάσταση συσκευασίας, σήμανσης και στοιβασίας
- Μη συμμορφώσεις, ελλείμματα ή ζημιές που εντοπίστηκαν
- Φωτογραφικά αρχεία
- Αριθμοί σφραγίδων δειγμάτων και στοιχεία διατήρησης
- Δήλωση των ορίων του εύρους επιτήρησης
- Μέθοδος δειγματοληψίας και εφαρμοζόμενο πρότυπο
- Αριθμός και θέση δειγμάτων και αριθμοί σφραγίδων
- Ευρήματα οπτικής διαβάθμισης
- Αποτελέσματα μετρήσεων υγρασίας και πεδίου
- Αναφορά στα αποτελέσματα εργαστηριακής ανάλυσης
- Σύγκριση με τις συμβατικές παραμέτρους
Όρια της έκθεσης
Η αξιοπιστία μιας επιθεώρησης εμπορευμάτων εξαρτάται εξ ολοκλήρου από την ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΥΤΙΚΟΤΗΤΑ του δείγματος. Ένα δείγμα που λαμβάνεται με λάθος μέθοδο ή από ανεπαρκές σημείο δίνει άκυρο αποτέλεσμα, όσο ακριβές κι αν είναι το εργαστήριο. Για τον λόγο αυτό, η μέθοδος και τα σημεία δειγματοληψίας τεκμηριώνονται λεπτομερώς στην έκθεση. Το αποτέλεσμα αντιπροσωπεύει το δείγμα που ελήφθη· δεν παρέχει απόλυτη διασφάλιση για κάθε σημείο της παρτίδας.
Διαπίστευση
Οι δραστηριότητες επιτήρησης διενεργούνται κατά ISO/IEC 17020, που απαιτεί αμεροληψία του φορέα, επάρκεια του προσωπικού και εγκυρότητα των μεθόδων. Ο κανόνας αμεροληψίας είναι καθοριστικός: ο φορέας δεν μπορεί να είναι μέρος στο εμπόριο ή στην κατασκευή του εμπορεύματος που επιτηρεί. Η EUROLAB διαθέτει διεθνώς αναγνωρισμένη διαπίστευση κατά ISO/IEC 17020 από φορείς της συμφωνίας ILAC· επειδή το διαπιστευμένο πεδίο ορίζεται ανά τύπο επιτήρησης, επιβεβαιώνεται εγγράφως στο στάδιο της προσφοράς.
Πεδίο και εξουσιοδοτήσειςΣχετικές υπηρεσίες επιτήρησης
Συχνές ερωτήσεις
Γιατί η δειγματοληψία είναι τόσο κρίσιμη;
Τα χύδην εμπορεύματα δεν είναι ομοιογενή· η υγρασία, οι ξένες ύλες και οι παράμετροι ποιότητας διαφέρουν εντός της μάζας. Ένα μη αντιπροσωπευτικό δείγμα παρουσιάζει εσφαλμένα την παρτίδα, ακόμη κι αν το εργαστήριο μετρήσει σωστά. Οι περισσότερες διαφορές προκύπτουν όχι από σφάλματα ανάλυσης αλλά από σφάλματα δειγματοληψίας.
Τι σημαίνει δειγματοληψία σύμφωνα με τους κανόνες GAFTA ή FOSFA;
Πρόκειται για συμβατικά έντυπα ευρέως χρησιμοποιούμενα στο εμπόριο δημητριακών και ελαιούχων σπόρων, τα οποία περιέχουν δικούς τους κανόνες δειγματοληψίας, ανάλυσης και διαιτησίας. Εάν η σύμβαση παραπέμπει σε αυτά τα έντυπα, η δειγματοληψία πρέπει επίσης να γίνεται σύμφωνα με αυτούς τους κανόνες· διαφορετικά το αποτέλεσμα ενδέχεται να μην γίνει αποδεκτό στη διαιτησία.
Η έκθεση επιτήρησης αποτελεί εγγύηση ποιότητας;
Όχι. Η έκθεση τεκμηριώνει την κατάσταση που διαπιστώθηκε τη στιγμή και στον τόπο της επιτήρησης. Οι αλλαγές που υφίσταται το εμπόρευμα στις επόμενες διαδικασίες μεταφοράς, διακίνησης και αποθήκευσης βρίσκονται εκτός του πεδίου της έκθεσης, και ο φορέας επιτήρησης δεν είναι υπεύθυνος γι' αυτές.
Πώς διασφαλίζεται η ανεξαρτησία του επιθεωρητή;
Η επιτήρηση διενεργείται κατά ISO/IEC 17020, που απαιτεί αμεροληψία και πρόληψη σύγκρουσης συμφερόντων. Ο φορέας επιτήρησης δεν μπορεί να είναι μέρος στην αγοραπωλησία του εμπορεύματος που επιθεωρεί.
Πόσος χρόνος χρειάζεται για την έκδοση της έκθεσης;
Τα προκαταρκτικά ευρήματα κοινοποιούνται την ίδια ημέρα ολοκλήρωσης της εργασίας πεδίου. Η τελική έκθεση εξαρτάται από την άφιξη των εργαστηριακών αποτελεσμάτων εάν απαιτείται ανάλυση· ο χρόνος καθορίζεται εγγράφως στο στάδιο της προσφοράς.