Sorumlu İş Birliği (RBA)

RBA (Responsible Business Alliance), elektronik ve teknoloji tedarik zinciri için geliştirilen sorumlu iş davranışı programıdır. Denetim aracı VAP (Validated Assessment Program) adını taşır ve sonucunda puanlı bir değerlendirme raporu üretilir. Bir belgelendirme şeması değildir; ayrıca çatışma mineralleri (3TG) durum tespiti konusunda kendi araçlarını sunar.

• Elektronik ve elektronik bileşen üreticileri
• Otomotiv elektroniği tedarikçileri
• Teknoloji markalarına üretim yapan fason üreticiler
• Çatışma mineralleri durum tespiti yapması gereken firmalar

Zorunlu değildir; RBA üyesi markaların tedarikçi programlarında istenir. Çatışma mineralleri tarafında ise ABD ve AB mevzuatı belirli raporlama ve durum tespiti yükümlülükleri getirir; bunlar ayrı ve bağlayıcıdır.

• İşgücü: serbest seçilmiş istihdam, genç işçiler, çalışma saatleri, ücret ve yan haklar, insanca muamele, ayrımcılık yasağı, örgütlenme özgürlüğü
• Sağlık ve güvenlik: iş güvenliği, acil durum hazırlığı, iş kazası ve hastalık, endüstriyel hijyen, fiziksel olarak zorlayıcı işler, makine koruması, sanitasyon ve yatakhane
• Çevre: çevre izinleri, kirliliğin önlenmesi, tehlikeli maddeler, katı atık, hava emisyonları, malzeme kısıtlamaları, su yönetimi, enerji tüketimi ve sera gazı
• Etik: dürüstlük, uygunsuz çıkar sağlamama, bilgi açıklama, fikri mülkiyet, adil iş yapma, kimliğin korunması ve misilleme yasağı, sorumlu mineral tedariki, gizlilik
• Yönetim sistemi: taahhüt, hesap verebilirlik, yasal şartlar, risk değerlendirmesi, hedefler, eğitim, iletişim, çalışan geri bildirimi, denetim, düzeltici faaliyet, tedarikçi sorumluluğu
• VAP denetim metodolojisi ve puanlama

1. 1Kapsam ve Program BelirlenmesiDenetlenecek sahalar, süreçler ve şemanın gerektirdiği denetim günü belirlenir.
2. 2Ön Değerlendirmeİsteğe bağlı olarak boşluk analizi yapılır; asıl denetim öncesi eksikler görünür hâle gelir.
3. 3Saha DenetimiŞemanın soru listesi üzerinden kayıt incelemesi, saha gözlemi ve çalışan görüşmeleri yapılır.
4. 4Bulguların RaporlanmasıBulgular şemanın sınıflandırmasına göre raporlanır. Bu şemaların çıktısı belge değil, denetim raporudur.
5. 5Düzeltici Faaliyet ve TakipBulgular için düzeltici faaliyet planı sunulur; şemaya göre takip denetimiyle kapatılır.

Denetim raporlarının geçerlilik süresi şemaya göre belirlenir ve çoğunlukla bir ile iki yıl arasındadır. Rapor, alıcı markanın kabul ettiği süre boyunca kullanılır.

• Kuruluş ve saha bilgileri
• Çalışan sayısı ve vardiya düzeni
• Yasal izin ve ruhsatlar
• İlgili politika ve prosedürler
• Bordro, mesai ve personel kayıtları

Sabit bir liste fiyatı yoktur; maliyet aşağıdaki değişkenlere göre hesaplanır ve teklifte yazılı olarak verilir.

• Denetlenecek saha sayısı ve çalışan sayısı
• Şemanın öngördüğü denetim günü
• Ön değerlendirme (boşluk analizi) istenip istenmediği
• Takip denetimi gerekip gerekmediği

Bu şemaların çoğu belge değil denetim raporu üretir ve şema sahibinin (ör. Sedex, amfori, RBA) kendi onay sistemine tabidir; klasik anlamda akreditasyon her şemada bulunmaz. Denetçi yetkinliği ve rapor geçerliliği şema sahibinin kurallarına göre belirlenir.

Bu şemanın hangi kapsamda sunulabildiği ürününüze ve faaliyetinize göre değişir; teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

• SMETASedex Etik Ticaret Denetimi
• SedexSedex Üyeliği ve Etik Veri Paylaşımı
• amfori BSCIamfori BSCI Sosyal Uygunluk
• Social Compliance AuditSosyal Uygunluk Denetimi
• Ethical Trade AuditEtik Ticaret Denetimi
• Human Rights Due Diligenceİnsan Hakları Özen Yükümlülüğü
• SA8000Sosyal Sorumluluk
• WRAPSorumlu Akredite Üretim