Sedex Üyeliği ve Etik Veri Paylaşımı (Sedex)

Sedex (Supplier Ethical Data Exchange), tedarikçilerin etik ticaret verilerini müşterileriyle paylaştığı bir üyelik platformudur. Bir denetim veya belgelendirme şeması DEĞİLDİR: platformun kendisi denetim yapmaz. Tedarikçi kendi öz değerlendirmesini (SAQ) doldurur, denetim raporlarını yükler ve hangi müşterinin görebileceğini yönetir.

• Sedex üyesi markalara tedarik yapan üreticiler
• Birden çok müşteriye etik veri sunması gereken tesisler
• Tedarik zincirini izlemek isteyen marka ve perakendeciler

Zorunlu değildir; müşteri talebiyle üye olunur. Üyelik başlı başına bir uyum kanıtı değildir — platformda kayıtlı olmak, sosyal uygunluğun sağlandığı anlamına gelmez. Kanıt, yüklenen denetim raporundan gelir.

• Üyelik türünün seçimi: tedarikçi (A/AB) veya alıcı üyeliği
• Tesis kaydı ve Sedex kimlik numarası (ZC numarası)
• Öz değerlendirme anketinin (SAQ) doldurulması
• Risk değerlendirme araçlarının kullanımı
• Denetim raporlarının (SMETA vb.) yüklenmesi
• Müşterilerle veri paylaşım yetkilerinin yönetimi
• Düzeltici faaliyetlerin platform üzerinden takibi

1. 1Kapsam ve Program BelirlenmesiDenetlenecek sahalar, süreçler ve şemanın gerektirdiği denetim günü belirlenir.
2. 2Ön Değerlendirmeİsteğe bağlı olarak boşluk analizi yapılır; asıl denetim öncesi eksikler görünür hâle gelir.
3. 3Saha DenetimiŞemanın soru listesi üzerinden kayıt incelemesi, saha gözlemi ve çalışan görüşmeleri yapılır.
4. 4Bulguların RaporlanmasıBulgular şemanın sınıflandırmasına göre raporlanır. Bu şemaların çıktısı belge değil, denetim raporudur.
5. 5Düzeltici Faaliyet ve TakipBulgular için düzeltici faaliyet planı sunulur; şemaya göre takip denetimiyle kapatılır.

Denetim raporlarının geçerlilik süresi şemaya göre belirlenir ve çoğunlukla bir ile iki yıl arasındadır. Rapor, alıcı markanın kabul ettiği süre boyunca kullanılır.

• Kuruluş ve saha bilgileri
• Çalışan sayısı ve vardiya düzeni
• Yasal izin ve ruhsatlar
• İlgili politika ve prosedürler
• Bordro, mesai ve personel kayıtları

Sabit bir liste fiyatı yoktur; maliyet aşağıdaki değişkenlere göre hesaplanır ve teklifte yazılı olarak verilir.

• Denetlenecek saha sayısı ve çalışan sayısı
• Şemanın öngördüğü denetim günü
• Ön değerlendirme (boşluk analizi) istenip istenmediği
• Takip denetimi gerekip gerekmediği

Bu şemaların çoğu belge değil denetim raporu üretir ve şema sahibinin (ör. Sedex, amfori, RBA) kendi onay sistemine tabidir; klasik anlamda akreditasyon her şemada bulunmaz. Denetçi yetkinliği ve rapor geçerliliği şema sahibinin kurallarına göre belirlenir.

Bu şemanın hangi kapsamda sunulabildiği ürününüze ve faaliyetinize göre değişir; teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

• SMETASedex Etik Ticaret Denetimi
• amfori BSCIamfori BSCI Sosyal Uygunluk
• RBASorumlu İş Birliği
• Social Compliance AuditSosyal Uygunluk Denetimi
• Ethical Trade AuditEtik Ticaret Denetimi
• Human Rights Due Diligenceİnsan Hakları Özen Yükümlülüğü
• SA8000Sosyal Sorumluluk
• WRAPSorumlu Akredite Üretim