Sedex Etik Ticaret Denetimi (SMETA)

SMETA (Sedex Members Ethical Trade Audit), Sedex tarafından geliştirilen bir etik ticaret DENETİM METODOLOJİSİDİR. Bir belgelendirme şeması değildir ve sonucunda sertifika verilmez; çıktı, Sedex platformuna yüklenen bir denetim raporu ve düzeltici faaliyet planıdır. İki veya dört sütunlu olarak yapılabilir: iki sütun işgücü standartları ile sağlık ve güvenliği, dört sütun buna çevre ve iş etiğini ekler.

• Britanya ve Avrupa perakendesine tedarik yapan üreticiler
• Sedex üyesi markaların tedarikçileri
• Birden çok müşteriye aynı denetim raporunu sunmak isteyen tesisler
• Sosyal uygunluk denetim yükünü azaltmak isteyen üreticiler

Zorunlu değildir; müşteri talebiyle yapılır. SMETA'nın temel faydası denetim tekrarını azaltmasıdır: rapor Sedex platformunda paylaşıldığında, yetki verilen tüm müşteriler aynı raporu görebilir ve her müşteri için ayrı denetim yapılması gereği azalır.

• Sütun 1 — İşgücü standartları: çocuk işçiliği, zorla çalıştırma, örgütlenme özgürlüğü, ayrımcılık, çalışma saatleri, ücret, düzenli istihdam, sert veya insanlık dışı muamele
• Sütun 2 — Sağlık ve güvenlik: risk değerlendirmesi, yangın güvenliği, makine güvenliği, kimyasallar, KKD, yatakhane ve tesis koşulları
• Sütun 3 — Çevre (dört sütunlu denetimde): izinler, atık, emisyon, enerji ve su yönetimi
• Sütun 4 — İş etiği (dört sütunlu denetimde): rüşvet, yolsuzluk, şeffaflık
• Yönetim sistemleri ve taşeron/işe alım aracıları
• Çalışan görüşmeleri ve kayıt incelemesi (bordro, mesai, personel dosyaları)
• Denetim raporunun (SAR) ve düzeltici faaliyet planının (CAPR) düzenlenmesi
• Sedex platformuna yükleme ve müşterilerle paylaşım yetkisi

1. 1Kapsam ve Program BelirlenmesiDenetlenecek sahalar, süreçler ve şemanın gerektirdiği denetim günü belirlenir.
2. 2Ön Değerlendirmeİsteğe bağlı olarak boşluk analizi yapılır; asıl denetim öncesi eksikler görünür hâle gelir.
3. 3Saha DenetimiŞemanın soru listesi üzerinden kayıt incelemesi, saha gözlemi ve çalışan görüşmeleri yapılır.
4. 4Bulguların RaporlanmasıBulgular şemanın sınıflandırmasına göre raporlanır. Bu şemaların çıktısı belge değil, denetim raporudur.
5. 5Düzeltici Faaliyet ve TakipBulgular için düzeltici faaliyet planı sunulur; şemaya göre takip denetimiyle kapatılır.

Denetim raporlarının geçerlilik süresi şemaya göre belirlenir ve çoğunlukla bir ile iki yıl arasındadır. Rapor, alıcı markanın kabul ettiği süre boyunca kullanılır.

• Kuruluş ve saha bilgileri
• Çalışan sayısı ve vardiya düzeni
• Yasal izin ve ruhsatlar
• İlgili politika ve prosedürler
• Bordro, mesai ve personel kayıtları

Sabit bir liste fiyatı yoktur; maliyet aşağıdaki değişkenlere göre hesaplanır ve teklifte yazılı olarak verilir.

• Denetlenecek saha sayısı ve çalışan sayısı
• Şemanın öngördüğü denetim günü
• Ön değerlendirme (boşluk analizi) istenip istenmediği
• Takip denetimi gerekip gerekmediği

Bu şemaların çoğu belge değil denetim raporu üretir ve şema sahibinin (ör. Sedex, amfori, RBA) kendi onay sistemine tabidir; klasik anlamda akreditasyon her şemada bulunmaz. Denetçi yetkinliği ve rapor geçerliliği şema sahibinin kurallarına göre belirlenir.

Bu şemanın hangi kapsamda sunulabildiği ürününüze ve faaliyetinize göre değişir; teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

• SedexSedex Üyeliği ve Etik Veri Paylaşımı
• amfori BSCIamfori BSCI Sosyal Uygunluk
• RBASorumlu İş Birliği
• Social Compliance AuditSosyal Uygunluk Denetimi
• Ethical Trade AuditEtik Ticaret Denetimi
• Human Rights Due Diligenceİnsan Hakları Özen Yükümlülüğü
• SA8000Sosyal Sorumluluk
• WRAPSorumlu Akredite Üretim