Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği (PED) ve CE İşareti

Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği (PED — 2014/68/AB), izin verilen azami basıncı 0,5 bar'ı aşan basınçlı ekipman ve donanımların tasarım, imalat ve uygunluk değerlendirmesini düzenler. Ekipmanlar akışkanın tehlike grubuna (Grup 1 tehlikeli, Grup 2 diğer), ekipman tipine (kap, boru, emniyet aksesuarı, basınçlı aksesuar) ve basınç-hacim çarpımına göre I'den IV'e kadar kategorilere ayrılır; kategori yükseldikçe onaylanmış kuruluşun rolü artar.

• Basınçlı kap, kazan ve buhar üreteci imalatçıları
• Basınçlı boru hattı ve manifold üreticileri
• Emniyet vanası ve patlama diski üreticileri
• Isı değiştirici ve otoklav imalatçıları
• Basınçlı ekipman montajı yapan ve donanım (assembly) piyasaya arz eden firmalar

Kapsamdaki ekipman için zorunludur. Kategori I'de üretici kendi beyanını yapabilir; Kategori II, III ve IV'te onaylanmış kuruluş devreye girer ve kategori yükseldikçe kalıcı birleştirme personeli ile tahribatsız muayene personelinin onayı da onaylanmış kuruluş veya tanınmış üçüncü taraf kuruluş tarafından yapılır. Madde 4(3) kapsamındaki düşük riskli ekipmana CE işareti iliştirilmez; iyi mühendislik uygulamasına göre imal edilir.

• Kapsam, akışkan gruplandırması ve kategori belirleme tabloları (Ek II)
• Temel güvenlik şartları (Ek I): tasarım, imalat, malzeme
• Tasarım: basınç dayanımı, kararlılık, güvenli boşaltma ve tahliye, yangın önlemleri
• Malzeme şartları ve Avrupa malzeme onayı
• Kalıcı birleştirme (kaynak) prosedürlerinin ve personelinin onayı
• Tahribatsız muayene personelinin nitelendirilmesi
• Nihai değerlendirme: son muayene, mukavemet deneyi (hidrostatik test), emniyet donanımlarının incelenmesi
• İşaretleme ve kullanma talimatı
• Uygunluk değerlendirme modülleri (Ek III) ve kategoriye göre seçimi
• Donanımların (assembly) bütün olarak değerlendirilmesi

1. 1Mevzuatın BelirlenmesiÜrüne hangi AB mevzuatlarının uygulandığı tespit edilir. Bir ürün aynı anda birden çok yönetmelik kapsamına girebilir; hepsi karşılanmalıdır.
2. 2Uygunluk Değerlendirme Modülünün SeçimiMevzuat, ürünün risk sınıfına göre izlenecek modülü belirler. Kimi modülde üretici kendi beyanını yapar, kimisinde onaylanmış kuruluş devreye girer.
3. 3Uyumlaştırılmış Standartlara Göre TestAB Resmî Gazetesi'nde yayımlanmış uyumlaştırılmış standartlara uygunluk deneylerle gösterilir; bu, mevzuata uygunluk karinesi sağlar.
4. 4Risk Analizi ve Teknik DosyaRisk değerlendirmesi, tasarım hesapları, test raporları, kullanım kılavuzu ve etiket örnekleri teknik dosyada toplanır.
5. 5AB Uygunluk BeyanıÜretici veya AB'deki yetkili temsilcisi uygunluk beyanını imzalar. Sorumluluk beyanı imzalayana aittir.
6. 6CE İşaretinin İliştirilmesiİşaret, mevzuatın öngördüğü biçim ve boyutta ürüne iliştirilir; onaylanmış kuruluş devredeyse kimlik numarası da eklenir.
7. 7Teknik Dosyanın SaklanmasıTeknik dosya, ürünün piyasaya arzından itibaren mevzuatın belirlediği süre boyunca (çoğu yönetmelikte 10 yıl) saklanır ve talep hâlinde yetkili otoriteye sunulur.

CE işareti bir belge değil, üreticinin uygunluk beyanıdır ve süresi yoktur. Ancak beyan, ürünün ve mevzuatın değişmediği sürece geçerlidir: yönetmelik veya uyumlaştırılmış standart güncellenirse teknik dosya yenilenmelidir. Onaylanmış kuruluş sertifikaları (ör. AB Tip İnceleme Belgesi) ise süreye tabidir.

• Ürün tanımı, model listesi ve teknik çizimler
• Risk değerlendirmesi
• Uygulanan uyumlaştırılmış standartların listesi
• Test raporları
• Kullanım kılavuzu ve uyarı etiketleri (hedef pazarın dilinde)
• AB Uygunluk Beyanı taslağı
• Tasarım hesapları ve mukavemet hesabı
• İmalat ve montaj resimleri
• Malzeme sertifikaları (EN 10204 3.1 / 3.2)
• Kaynak prosedür şartnamesi (WPS) ve onayı (WPQR), kaynakçı sertifikaları
• Tahribatsız muayene planı, personel sertifikaları ve raporları
• Hidrostatik test raporu
• Emniyet aksesuarlarının ayar ve kapasite hesapları
• Kullanma talimatı ve ekipman etiketi

Sabit bir liste fiyatı yoktur; maliyet aşağıdaki değişkenlere göre hesaplanır ve teklifte yazılı olarak verilir.

• Ürüne uygulanan yönetmelik sayısı
• Uygunluk değerlendirme modülü — onaylanmış kuruluş devrede mi
• Gereken test kapsamı ve numune sayısı
• Teknik dosyanın mevcut durumu
• Çeviri ve dokümantasyon ihtiyacı

CE kapsamında onaylanmış kuruluş (Notified Body), ilgili AB yönetmeliği için Avrupa Komisyonu'nun NANDO veritabanına kayıtlıdır ve dört haneli kimlik numarası taşır. Onaylanmış kuruluş yetkisi mevzuat ve ürün kapsamı bazındadır; bir yönetmelik için verilen yetki diğerini kapsamaz. Deneyler ISO/IEC 17025, ürün belgelendirmesi ISO/IEC 17065 kapsamındadır.

Bu şemanın hangi kapsamda sunulabildiği ürününüze ve faaliyetinize göre değişir; teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

• CESPVD
• CEATEX
• CEGaz Yakan Cihazlar
• CEMakine Emniyeti
• CELVD
• CEEMC
• CERED
• CEMDR