Muhtemel Patlayıcı Ortam Yönetmeliği (ATEX) ve CE İşareti

ATEX Yönetmeliği (2014/34/AB), muhtemel patlayıcı ortamlarda kullanılacak ekipman ve koruyucu sistemleri düzenler. Elektrikli olmayan ekipmanı da kapsaması ayırt edici özelliğidir. Ekipmanlar kullanılacağı bölgeye göre gruplandırılır: Grup I madenler, Grup II diğer yüzey tesisleri; kategoriler (1, 2, 3) ve gaz (G) / toz (D) ayrımı koruma seviyesini belirler.

• Patlayıcı ortamda kullanılacak motor, fan, pompa ve redüktör üreticileri
• Ex-proof aydınlatma, buat ve pano imalatçıları
• Ölçüm, kontrol ve sensör ekipmanı üreticileri
• Koruyucu sistem (alev tutucu, patlama tahliye kapağı) üreticileri
• Boya kabini, silo ve toz taşıma sistemi imalatçıları

Kapsamdaki ekipman için zorunludur. Onaylanmış kuruluş katılımı kategoriye bağlıdır: Kategori 1 ve elektrikli Kategori 2 ekipmanda AB tip incelemesi zorunludur; Kategori 3 ekipmanda üretici iç üretim kontrolüyle beyanını yapabilir. Elektrikli olmayan Kategori 2 ekipmanda teknik dosyanın onaylanmış kuruluşa tevdi edilmesi gerekir.

• Kapsam, ekipman grupları (I, II) ve kategoriler (M1, M2, 1, 2, 3)
• Gaz (G) ve toz (D) ortamları; bölge (zone) ile kategori ilişkisi
• Temel sağlık ve güvenlik şartları (Ek II)
• Tutuşturma kaynaklarının belirlenmesi ve önlenmesi
• Koruma türleri: alev sızdırmaz muhafaza (d), artırılmış emniyet (e), kendinden emniyetli (i), basınçlandırma (p), kapsülleme (m), toz koruması (t)
• Sıcaklık sınıfı (T1-T6) ve gaz grubu (IIA, IIB, IIC) belirlenmesi
• Koruyucu sistemler ve emniyet cihazlarına ilişkin şartlar
• İşaretleme: Ex işareti, grup, kategori, koruma türü, gaz grubu, sıcaklık sınıfı
• Uygunluk değerlendirme modülleri ve kategoriye göre seçimi

1. 1Mevzuatın BelirlenmesiÜrüne hangi AB mevzuatlarının uygulandığı tespit edilir. Bir ürün aynı anda birden çok yönetmelik kapsamına girebilir; hepsi karşılanmalıdır.
2. 2Uygunluk Değerlendirme Modülünün SeçimiMevzuat, ürünün risk sınıfına göre izlenecek modülü belirler. Kimi modülde üretici kendi beyanını yapar, kimisinde onaylanmış kuruluş devreye girer.
3. 3Uyumlaştırılmış Standartlara Göre TestAB Resmî Gazetesi'nde yayımlanmış uyumlaştırılmış standartlara uygunluk deneylerle gösterilir; bu, mevzuata uygunluk karinesi sağlar.
4. 4Risk Analizi ve Teknik DosyaRisk değerlendirmesi, tasarım hesapları, test raporları, kullanım kılavuzu ve etiket örnekleri teknik dosyada toplanır.
5. 5AB Uygunluk BeyanıÜretici veya AB'deki yetkili temsilcisi uygunluk beyanını imzalar. Sorumluluk beyanı imzalayana aittir.
6. 6CE İşaretinin İliştirilmesiİşaret, mevzuatın öngördüğü biçim ve boyutta ürüne iliştirilir; onaylanmış kuruluş devredeyse kimlik numarası da eklenir.
7. 7Teknik Dosyanın SaklanmasıTeknik dosya, ürünün piyasaya arzından itibaren mevzuatın belirlediği süre boyunca (çoğu yönetmelikte 10 yıl) saklanır ve talep hâlinde yetkili otoriteye sunulur.

CE işareti bir belge değil, üreticinin uygunluk beyanıdır ve süresi yoktur. Ancak beyan, ürünün ve mevzuatın değişmediği sürece geçerlidir: yönetmelik veya uyumlaştırılmış standart güncellenirse teknik dosya yenilenmelidir. Onaylanmış kuruluş sertifikaları (ör. AB Tip İnceleme Belgesi) ise süreye tabidir.

• Ürün tanımı, model listesi ve teknik çizimler
• Risk değerlendirmesi
• Uygulanan uyumlaştırılmış standartların listesi
• Test raporları
• Kullanım kılavuzu ve uyarı etiketleri (hedef pazarın dilinde)
• AB Uygunluk Beyanı taslağı
• Tutuşturma tehlikesi değerlendirmesi
• İmalat resimleri, malzeme ve yüzey sıcaklığı hesapları
• Koruma türüne göre tasarım hesapları ve boşluk/mesafe değerleri
• Sıcaklık artışı ve tip test raporları (EN IEC 60079 serisi, EN ISO 80079 serisi)
• Ex etiketi örneği ve işaretleme açıklaması
• Kullanma ve montaj talimatı

Sabit bir liste fiyatı yoktur; maliyet aşağıdaki değişkenlere göre hesaplanır ve teklifte yazılı olarak verilir.

• Ürüne uygulanan yönetmelik sayısı
• Uygunluk değerlendirme modülü — onaylanmış kuruluş devrede mi
• Gereken test kapsamı ve numune sayısı
• Teknik dosyanın mevcut durumu
• Çeviri ve dokümantasyon ihtiyacı

CE kapsamında onaylanmış kuruluş (Notified Body), ilgili AB yönetmeliği için Avrupa Komisyonu'nun NANDO veritabanına kayıtlıdır ve dört haneli kimlik numarası taşır. Onaylanmış kuruluş yetkisi mevzuat ve ürün kapsamı bazındadır; bir yönetmelik için verilen yetki diğerini kapsamaz. Deneyler ISO/IEC 17025, ürün belgelendirmesi ISO/IEC 17065 kapsamındadır.

Bu şemanın hangi kapsamda sunulabildiği ürününüze ve faaliyetinize göre değişir; teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

• CEPED
• CESPVD
• CEGaz Yakan Cihazlar
• CEMakine Emniyeti
• CELVD
• CEEMC
• CERED
• CEMDR