İyi Tarım Uygulamaları (GlobalG.A.P.) Belgelendirmesi

GlobalG.A.P., birincil üretim (çiftlik) düzeyinde iyi tarım uygulamaları için geliştirilen uluslararası şemadır. Gıda güvenliğinin yanı sıra çevresel etki, işçi sağlığı ve güvenliği ile hayvan refahını da kapsar. Perakende zincirlerinin taze meyve-sebze, su ürünleri ve hayvancılık tedarikinde en yaygın istediği çiftlik düzeyi belgedir.

• Meyve ve sebze üreticileri
• Su ürünleri yetiştiricileri
• Hayvancılık ve süt işletmeleri
• Çiçek ve süs bitkisi üreticileri
• Avrupa perakendesine taze ürün ihraç eden firmalar

Yasal olarak zorunlu değildir; Avrupa perakendesine taze ürün tedarikinde ticari olarak fiilen şarttır. Belgelendirme bireysel üretici veya üretici grubu (Seçenek 2) olarak yapılabilir; grup belgelendirmesinde iç kalite yönetim sistemi kurulması gerekir.

• Gıda güvenliği: hijyen, su kalitesi, hasat ve hasat sonrası elleçleme
• Bitki koruma ürünleri: kayıtlı ürün kullanımı, dozaj, hasat aralığı, kalıntı yönetimi
• Gübre ve besleme yönetimi
• Su yönetimi ve sulama suyu risk değerlendirmesi
• Toprak yönetimi ve erozyon kontrolü
• Tohum ve çoğaltım materyali izlenebilirliği
• Atık ve kirlilik yönetimi; geri dönüşüm
• İşçi sağlığı, güvenliği ve refahı (GRASP eklentisi ile sosyal boyut)
• Hayvan refahı (hayvansal üretimde)
• İzlenebilirlik, kayıt tutma ve kütle dengesi
• İç denetim ve üretici grubu kalite yönetim sistemi (Seçenek 2)

1. 1Başvuru ve Ürün TanımıÜrün ailesi, model listesi, teknik özellikler ve hedef pazar belirlenir. Uygulanacak standart ve belgelendirme yolu bu adımda netleşir.
2. 2Teknik Dosya İncelemesiTasarım dokümanları, malzeme listesi, kritik bileşen sertifikaları ve kullanım kılavuzu incelenir.
3. 3Ürün Testleriİlgili standardın gerektirdiği deneyler yapılır. Test raporu, belgelendirme kararının temel dayanağıdır.
4. 4Fabrika DenetimiŞema gerektiriyorsa üretim yerinde imalatın sürekliliği ve ürün kontrolü (FPC) doğrulanır.
5. 5Belge Düzenlenmesi ve İşaretlemeUygunluk doğrulandığında belge düzenlenir; ürün ve ambalaj üzerindeki işaretleme kuralları uygulanır.
6. 6Takip DenetimleriŞemaya göre periyodik fabrika denetimi ve/veya piyasadan numune alınarak takip testi yapılır.

Geçerlilik süresi şemaya göre değişir: kimi ürün belgesi süresiz olup periyodik fabrika denetimine bağlıdır, kimi şema (ör. ülke pazar işaretleri) yıllık veya sevkiyat bazlı yenileme ister. Ürün tasarımında yapılan her değişiklik belgenin gözden geçirilmesini gerektirir.

• Ürün model ve varyant listesi
• Teknik çizim, şema ve malzeme listesi
• Kritik bileşenlerin sertifikaları
• Kullanım kılavuzu ve etiket örneği
• Varsa mevcut test raporları
• Üretim yeri bilgileri

Sabit bir liste fiyatı yoktur; maliyet aşağıdaki değişkenlere göre hesaplanır ve teklifte yazılı olarak verilir.

• Ürün ailesindeki model ve varyant sayısı
• Uygulanacak standardın gerektirdiği test kapsamı
• Fabrika denetimi gerekip gerekmediği
• Hedef pazar sayısı ve her pazarın ayrı test isteyip istemediği
• Mevcut test raporlarının kabul edilip edilemeyeceği

Ürün belgelendirmesi ISO/IEC 17065 kapsamında yürütülür; belgelendirmeye dayanak olan deneyler ise ISO/IEC 17025 akreditasyonuna sahip laboratuvarlarda yapılır. İki kapsam birbirinden ayrıdır. Akreditasyon kurumları arasındaki tanınma IAF ve ILAC anlaşmalarıyla sağlanır.

Bu şemanın hangi kapsamda sunulabildiği ürününüze ve faaliyetinize göre değişir; teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

• ASCSorumlu Su Ürünleri Yetiştiriciliği
• MSCSürdürülebilir Balıkçılık
• OrganicOrganik Ürün
• ISO 22000Gıda Güvenliği Yönetimi
• FSSC 22000Gıda Güvenliği Sistemi
• HACCP
• GMPİyi Üretim Uygulamaları
• GMP+Yem Güvenliği