Alev Yayılma — ASTM E84 / ISO 5658-2 / IMO A.653(16)

Alev Yayılma Testi Nedir?

Alev yayılma testi, malzeme yüzeyinin tanımlı bir alev ve ısı akısı altında alev ilerleme hızının ölçüldüğü; alev yayılma indeksi veya kritik ısı akısı olarak sınıflandırıldığı deneydir.

Alev Yayılma Testi Amacı

Amaç, yüzey malzemesinin yangının yayılmasına katkısını sınıflandırmaktır.

Alev Yayılma Testi Hangi Ürünlere Uygulanır?

İç yüzey kaplamaları
Gemi ve tren iç malzemeleri
Yalıtım yüzeyleri
Kablo ve boru kaplamaları

Alev Yayılma Testi Hangi Sektörlerde Kullanılır?

YapıİnşaatDemiryoluElektrikTüketici Ürünleri

Alev Yayılma Testi İçin İlgili Standartlar

ASTM E84 (Steiner tüneli)
ISO 5658-2
IMO A.653(16)
EN ISO 11925-2
UL 94plastik malzemelerde yanabilirlik sınıfı Testi
EN 13501yapı ürünlerinde yangın sınıflandırması Testi
ASTM E84yüzeyde alev yayılımı Testi
ASTM E119yapı elemanlarında yangına dayanım Testi

Alev Yayılma Testi Koşulları

ASTM E84: Yatay tünelde 10 dakikalık deney; alev yayılma indeksi (FSI) ve duman gelişme indeksi (SDI)
ISO 5658-2: Yan yüzeyden ısı akısı gradyanı altında alev ilerleme; kritik ısı akısı (CFE) ölçülür
Numune yönelimi: Yöntemde tanımlı; yatay veya dikey
Değerlendirme: İndeks veya kritik ısı akısı olarak sınıflandırma

Alev Yayılma Testi Cihazı

Steiner tüneli (ASTM E84)
ISO 5658-2 alev yayılma düzeneği
Duman ölçüm sistemi
Isı akısı ölçerler

Alev Yayılma Testi İçin Numune Gereksinimleri

Numune boyutu yönteme göre standartta tanımlıdır
Numune gerçek son kullanım montajını temsil etmelidir
Şartlandırma standartta tanımlıdır
Numune adedi standartta tanımlanır

Alev Yayılma Testi Süresi

Yönteme göre tipik olarak 3–6 hafta.

Alev Yayılma Testi Prosedürü

1Yöntem ve hedef sınıflandırma belirlenir.
2Numuneler hazırlanır ve şartlandırılır.
3Deney düzeneğine kurulur.
4Alev uygulanır ve ilerleme izlenir.
5İndeks veya kritik ısı akısı hesaplanır.
6Sınıflandırma verilir.

Alev Yayılma Testi Kabul Kriterleri

Kabul kriteri uygulanan standartta ve ilgili yönetmelikte verilen indeks veya kritik ısı akısı sınırlarıdır.

Sonuçların Değerlendirilmesi

ASTM E84 indeksleri ile Euroclass veya ISO 5658-2 sonuçları birbirine çevrilemez; farklı geometri, ısı akısı ve süre kullanılır. Kuzey Amerika ve Avrupa gereksinimleri için ayrı deney gerekir.

Alev Yayılma Testi Raporu

Uygulanan standart ve yöntem
Numune tanımı ve montajı
Deney koşulları
Alev yayılma indeksi veya kritik ısı akısı
Sınıflandırma

Akreditasyon

EUROLAB; laboratuvar deneylerinde ISO/IEC 17025, muayene ve gözetimde ISO/IEC 17020, sistem ve ürün belgelendirmesinde ISO/IEC 17021-1 ve ISO/IEC 17065 kapsamlarında, IAF ve ILAC çok taraflı tanınma anlaşmalarına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir. Bu zincir, düzenlenen rapor ve belgelerin dünya genelinde kabul görmesini sağlar.

Bu testin akredite kapsamda sunulup sunulamayacağı ürününüze ve uygulanacak standarda göre değişir; akreditasyon metot bazında olduğu için kapsam teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

Kapsam ve yetkiler

İlgili Mevzuat

Yapı yangın yönetmelikleri
IMO FTP Kodu (deniz uygulamaları)

Yangın Testleri — Bu Deney Alanı Ne Yapar?

Aşağıdaki bölüm Flame Spread deneyinin ait olduğu alanı anlatır; bu deneyin kendi koşulları ve kabul ölçütleri yukarıdaki bölümlerde yer alır. Ürününüze özgü kapsam teklif aşamasında yazılı olarak netleştirilir.

Yangın deneyleri iki farklı kavramı ölçer ve bunların karıştırılması alanda en sık yapılan hatadır. Yangına TEPKİ, malzemenin yangının başlamasına ve büyümesine ne kadar katkı verdiğini anlatır. Yangına DAYANIM ise bir yapı elemanının yangını belirli bir süre tutabilme yeteneğidir. Biri malzeme, diğeri eleman özelliğidir.

Tepki tarafında tutuşabilirlik, alev yayılımı, ısı salımı, duman üretimi, yanan damla oluşumu ve zehirli gaz salımı ölçülür. Sonuç Avrupa'da EN 13501-1 sınıfına, Kuzey Amerika'da ASTM E84 indekslerine, cihaz plastiklerinde UL 94 sınıfına çevrilir. Bu üç sistem birbirine dönüştürülemez; ölçekleri ve düzenekleri farklıdır.

Dayanım tarafında fırın deneyleri yürütülür. Eleman tanımlı bir sıcaklık-zaman eğrisine maruz bırakılır ve üç işlevi ne kadar süre koruduğu ölçülür: yük taşıma (R), bütünlük (E) ve yalıtım (I). Bir yangın kapısı için EI 60 gösterimi, elemanın altmış dakika boyunca bütünlüğünü ve yalıtım işlevini koruduğunu söyler.

ÖLÇEK bu ailede belirleyicidir ve maliyeti doğrudan etkiler. Küçük alev deneyleri malzeme taraması için uygundur, hızlı ve ucuzdur. Ancak gerçek yangın davranışı ölçekle değişir: küçük numunede sönen bir malzeme, büyük bir yüzeyde alevi sürdürebilir. Bu yüzden oda köşe deneyi ve tam ölçekli cephe deneyleri gibi büyük ölçekli düzenekler kritik uygulamalarda vazgeçilmezdir.

Cephe sistemleri son yıllarda alanın en hassas konusu hâline geldi. Yüksek binalarda cephe yangınlarının hızlı yayılması, ulusal yönetmeliklerin büyük ölçekli cephe deneyi istemesine yol açtı. Burada değerlendirilen tek bir malzeme değil SİSTEMDİR: yalıtım, kaplama, hava boşluğu, bağlantı elemanları ve yangın bariyerleri birlikte sınanır.

Duman ve zehirlilik ayrı bir gövdedir çünkü yangında ölümlerin büyük bölümü alevden değil dumandan kaynaklanır. Raylı sistemlerde ve gemilerde duman yoğunluğu ve gaz zehirliliği ölçümleri zorunlu kalemlerdir; kapalı hacimde tahliye süresi bu değerlere bağlıdır.

Kablolar kendi alt gövdesine sahiptir. Bir bina içindeki kablo demeti, yangının katlar arasında yayılmasında ciddi bir yol oluşturabilir; bu yüzden kablolarda alev yayılımı, duman üretimi, halojen içeriği ve devre bütünlüğü ayrı standartlarla değerlendirilir ve Avrupa'da EN 13501-6 sınıflandırması kullanılır.

Bu alanın yöntem grupları

Yanmazlık ve ısıl değer
EN ISO 1182 yanmazlık fırını ve EN ISO 1716 brüt ısıl değer; A1 ve A2 sınıflarının belirleyicileri.
Tek yanan öğe (SBI)
EN 13823; orta ölçekli köşe düzeneğinde ısı salımı, alev yayılımı ve duman üretimi birlikte ölçülür.
Küçük alev
EN ISO 11925-2 tek alev kaynağıyla tutuşabilirlik; UL 94 yatay ve dikey yanma; iğne alev ve kızgın tel.
Koni kalorimetre
ISO 5660 / ASTM E1354; ısı salım hızı, toplam ısı salımı ve duman üretimi ölçülür. Malzeme geliştirmede en bilgi verici deney.
Yangına dayanım
Standart sıcaklık-zaman eğrisiyle fırın deneyleri; kapı, duvar, döşeme, cam ve servis geçişleri için ayrı düzenekler.
Büyük ölçekli
Oda köşe deneyi (ISO 9705, NFPA 286), cephe yangın deneyleri ve kablo demeti dikey yayılma deneyleri.
Duman ve zehirlilik
Optik duman yoğunluğu, duman gazı analizi ve zehirlilik indeksleri; raylı sistem ve denizcilikte zorunlu.

Bu alanda sık karıştırılanlar

Yangına tepki ile yangına dayanım farklı kavramlardır; şartnamede hangisinin istendiği açık olmalıdır.
UL 94, ASTM E84 ve EN 13501-1 sonuçları birbirine dönüştürülemez.
Küçük ölçekli sonuç büyük ölçekli davranışın kanıtı değildir; kritik uygulamalarda büyük ölçekli deney istenir.
Sınıf, ürünün son kullanım montajıyla birlikte geçerlidir; farklı alt tabaka ya da hava boşluğu sonucu değiştirir.
Cephe sistemlerinde tek malzeme sonucu yeterli değildir; sistem olarak sınanması gerekir.
Bir ürünün yangın sınıfı, o üründen yapılan montajın yangın dayanımını göstermez.

Bu alandaki sonuçlar hangi kararı besler

Yapı ürünleri için performans beyanındaki yangın sınıfı
Kablo, döşeme ve iç kaplama seçiminde yönetmelik uyumu
Raylı araç, gemi ve uçak iç malzemelerinin onayı
Cephe sistemi tasarımının onaylanması
Sigorta ve proje şartnamesi gerekliliklerinin karşılanması

İlgili Testler

Alev Yayılma Testi Hakkında Sık Sorulan Sorular

Flame Spread hangi standarda göre yapılır?

Flame Spread, ASTM E84 (Steiner tüneli), ISO 5658-2, IMO A.653(16) ve EN ISO 11925-2 kapsamında yürütülür. Uygulanacak sınır değerler ve kabul kriterleri ürün standardında tanımlanır; ürününüz için geçerli sürüm teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

Flame Spread hangi ürünlere uygulanır?

Başlıca iç yüzey kaplamaları, gemi ve tren iç malzemeleri, yalıtım yüzeyleri ve kablo ve boru kaplamaları için uygulanır. Ürününüzün kapsama girip girmediği, teknik özellikleri ve kullanım amacı incelenerek belirlenir.

Flame Spread hangi koşullarda yapılır?

Belirleyici parametreler şunlardır: astm e84 — Yatay tünelde 10 dakikalık deney; alev yayılma indeksi (FSI) ve duman gelişme indeksi (SDI), ıso 5658-2 — Yan yüzeyden ısı akısı gradyanı altında alev ilerleme; kritik ısı akısı (CFE) ölçülür ve numune yönelimi — Yöntemde tanımlı; yatay veya dikey. Koşulların tamamı sayfadaki "Test Koşulları" bölümünde yer alır ve ürün standardına göre değişir.

Flame Spread için nasıl bir numune gerekir?

numune boyutu yönteme göre standartta tanımlıdır, numune gerçek son kullanım montajını temsil etmelidir ve şartlandırma standartta tanımlıdır. Numune adedi ürün standardına ve raporlanacak kapsama göre belirlenir.

Flame Spread ne kadar sürer?

Yönteme göre tipik olarak 3–6 hafta. Bu süre deneyin kendisine aittir; numune hazırlığı, sıraya girme ve raporlama ayrıca değerlendirilir. Ürününüz için gerçekçi bir takvim teklifte verilir.

Flame Spread sonucunda neye göre "uygun" denir?

Kabul kriteri uygulanan standartta ve ilgili yönetmelikte verilen indeks veya kritik ısı akısı sınırlarıdır.