Cone Calorimeter – ISO 5660

Koni Kalorimetre Testi — ISO 5660 Nedir?

Koni kalorimetre testi, 100 × 100 mm numunenin koni biçimli ışınımlı ısıtıcı altında tanımlı ısı akısına maruz bırakıldığı; oksijen tüketimi ilkesiyle ısı salım hızı, toplam ısı salımı, kütle kaybı ve duman üretiminin ölçüldüğü deneydir.

Koni Kalorimetre Testi — ISO 5660 Amacı

Amaç, malzemenin yangın davranışını (tutuşma süresi, ısı salımı, duman) tekrarlanabilir ve nicel biçimde karakterize etmektir.

Koni Kalorimetre Testi — ISO 5660 Hangi Ürünlere Uygulanır?

Yapı ve yalıtım malzemeleri
Demiryolu ve gemi iç malzemeleri
Kompozit ve plastik ürünler
Alev geciktirici formülasyon geliştirme

Koni Kalorimetre Testi — ISO 5660 Hangi Sektörlerde Kullanılır?

YapıİnşaatDemiryoluElektrikTüketici Ürünleri

Koni Kalorimetre Testi — ISO 5660 İçin İlgili Standartlar

ISO 5660koni kalorimetre ile ısı salımı Testi

Koni Kalorimetre Testi — ISO 5660 Koşulları

Isı akısı: Standartta tanımlı; tipik olarak 25, 35 veya 50 kW/m²
Numune: 100 × 100 mm; gerçek kalınlıkta ve arka yüzeyi yalıtılmış
Ölçüm: Oksijen tüketimi kalorimetrisi, yük hücresi ve duman lazer sistemi
Kalibrasyon: Metan brülörü ile ısı salımı kalibrasyonu

Koni Kalorimetre Testi — ISO 5660 Cihazı

Koni kalorimetre
Oksijen, karbon monoksit ve karbon dioksit analizörleri
Yük hücresi ve duman ölçüm lazeri
Isı akısı ölçer ve kalibrasyon brülörü

Koni Kalorimetre Testi — ISO 5660 İçin Numune Gereksinimleri

Numune kalınlığı gerçek ürünü temsil etmelidir
Arka yüzey standartta tanımlı biçimde yalıtılmalıdır
Cihaz her deney serisinden önce kalibre edilmelidir
Numune adedi standartta tanımlanır

Koni Kalorimetre Testi — ISO 5660 Süresi

Tipik olarak 2–4 hafta.

Koni Kalorimetre Testi — ISO 5660 Prosedürü

1Cihaz metan brülörüyle kalibre edilir.
2Isı akısı ayarlanır ve ölçülür.
3Numune hazırlanır ve arka yüzeyi yalıtılır.
4Numune ışınıma maruz bırakılır.
5Isı salımı, kütle kaybı ve duman kaydedilir.
6MARHE, tepe HRR, THR ve duman büyüklükleri hesaplanır.

Koni Kalorimetre Testi — ISO 5660 Kabul Kriterleri

Kabul kriteri ilgili ürün standardında verilen MARHE, tepe HRR veya duman sınırlarıdır.

Sonuçların Değerlendirilmesi

Koni kalorimetre küçük ölçekli bir deneydir; sonuçlar orta ve büyük ölçekli deneylere (SBI, oda köşe deneyi) doğrudan çevrilemez. Isı akısı ve numune kalınlığı raporlanmadan sonuç karşılaştırılamaz.

Koni Kalorimetre Testi — ISO 5660 Raporu

Uygulanan standart
Isı akısı ve numune kalınlığı
Kalibrasyon kayıtları
Tutuşma süresi, HRR, THR, MARHE
Duman üretim büyüklükleri

Akreditasyon

EUROLAB; laboratuvar deneylerinde ISO/IEC 17025, muayene ve gözetimde ISO/IEC 17020, sistem ve ürün belgelendirmesinde ISO/IEC 17021-1 ve ISO/IEC 17065 kapsamlarında, IAF ve ILAC çok taraflı tanınma anlaşmalarına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir. Bu zincir, düzenlenen rapor ve belgelerin dünya genelinde kabul görmesini sağlar.

Bu testin akredite kapsamda sunulup sunulamayacağı ürününüze ve uygulanacak standarda göre değişir; akreditasyon metot bazında olduğu için kapsam teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

Kapsam ve yetkiler

İlgili Mevzuat

EN 45545 (demiryolu)
Yapı ve deniz yangın gereksinimleri

Yangın Testleri — Bu Deney Alanı Ne Yapar?

Aşağıdaki bölüm Cone Calorimeter deneyinin ait olduğu alanı anlatır; bu deneyin kendi koşulları ve kabul ölçütleri yukarıdaki bölümlerde yer alır. Ürününüze özgü kapsam teklif aşamasında yazılı olarak netleştirilir.

Yangın deneyleri iki farklı kavramı ölçer ve bunların karıştırılması alanda en sık yapılan hatadır. Yangına TEPKİ, malzemenin yangının başlamasına ve büyümesine ne kadar katkı verdiğini anlatır. Yangına DAYANIM ise bir yapı elemanının yangını belirli bir süre tutabilme yeteneğidir. Biri malzeme, diğeri eleman özelliğidir.

Tepki tarafında tutuşabilirlik, alev yayılımı, ısı salımı, duman üretimi, yanan damla oluşumu ve zehirli gaz salımı ölçülür. Sonuç Avrupa'da EN 13501-1 sınıfına, Kuzey Amerika'da ASTM E84 indekslerine, cihaz plastiklerinde UL 94 sınıfına çevrilir. Bu üç sistem birbirine dönüştürülemez; ölçekleri ve düzenekleri farklıdır.

Dayanım tarafında fırın deneyleri yürütülür. Eleman tanımlı bir sıcaklık-zaman eğrisine maruz bırakılır ve üç işlevi ne kadar süre koruduğu ölçülür: yük taşıma (R), bütünlük (E) ve yalıtım (I). Bir yangın kapısı için EI 60 gösterimi, elemanın altmış dakika boyunca bütünlüğünü ve yalıtım işlevini koruduğunu söyler.

ÖLÇEK bu ailede belirleyicidir ve maliyeti doğrudan etkiler. Küçük alev deneyleri malzeme taraması için uygundur, hızlı ve ucuzdur. Ancak gerçek yangın davranışı ölçekle değişir: küçük numunede sönen bir malzeme, büyük bir yüzeyde alevi sürdürebilir. Bu yüzden oda köşe deneyi ve tam ölçekli cephe deneyleri gibi büyük ölçekli düzenekler kritik uygulamalarda vazgeçilmezdir.

Cephe sistemleri son yıllarda alanın en hassas konusu hâline geldi. Yüksek binalarda cephe yangınlarının hızlı yayılması, ulusal yönetmeliklerin büyük ölçekli cephe deneyi istemesine yol açtı. Burada değerlendirilen tek bir malzeme değil SİSTEMDİR: yalıtım, kaplama, hava boşluğu, bağlantı elemanları ve yangın bariyerleri birlikte sınanır.

Duman ve zehirlilik ayrı bir gövdedir çünkü yangında ölümlerin büyük bölümü alevden değil dumandan kaynaklanır. Raylı sistemlerde ve gemilerde duman yoğunluğu ve gaz zehirliliği ölçümleri zorunlu kalemlerdir; kapalı hacimde tahliye süresi bu değerlere bağlıdır.

Kablolar kendi alt gövdesine sahiptir. Bir bina içindeki kablo demeti, yangının katlar arasında yayılmasında ciddi bir yol oluşturabilir; bu yüzden kablolarda alev yayılımı, duman üretimi, halojen içeriği ve devre bütünlüğü ayrı standartlarla değerlendirilir ve Avrupa'da EN 13501-6 sınıflandırması kullanılır.

Bu alanın yöntem grupları

Yanmazlık ve ısıl değer
EN ISO 1182 yanmazlık fırını ve EN ISO 1716 brüt ısıl değer; A1 ve A2 sınıflarının belirleyicileri.
Tek yanan öğe (SBI)
EN 13823; orta ölçekli köşe düzeneğinde ısı salımı, alev yayılımı ve duman üretimi birlikte ölçülür.
Küçük alev
EN ISO 11925-2 tek alev kaynağıyla tutuşabilirlik; UL 94 yatay ve dikey yanma; iğne alev ve kızgın tel.
Koni kalorimetre
ISO 5660 / ASTM E1354; ısı salım hızı, toplam ısı salımı ve duman üretimi ölçülür. Malzeme geliştirmede en bilgi verici deney.
Yangına dayanım
Standart sıcaklık-zaman eğrisiyle fırın deneyleri; kapı, duvar, döşeme, cam ve servis geçişleri için ayrı düzenekler.
Büyük ölçekli
Oda köşe deneyi (ISO 9705, NFPA 286), cephe yangın deneyleri ve kablo demeti dikey yayılma deneyleri.
Duman ve zehirlilik
Optik duman yoğunluğu, duman gazı analizi ve zehirlilik indeksleri; raylı sistem ve denizcilikte zorunlu.

Bu alanda sık karıştırılanlar

Yangına tepki ile yangına dayanım farklı kavramlardır; şartnamede hangisinin istendiği açık olmalıdır.
UL 94, ASTM E84 ve EN 13501-1 sonuçları birbirine dönüştürülemez.
Küçük ölçekli sonuç büyük ölçekli davranışın kanıtı değildir; kritik uygulamalarda büyük ölçekli deney istenir.
Sınıf, ürünün son kullanım montajıyla birlikte geçerlidir; farklı alt tabaka ya da hava boşluğu sonucu değiştirir.
Cephe sistemlerinde tek malzeme sonucu yeterli değildir; sistem olarak sınanması gerekir.
Bir ürünün yangın sınıfı, o üründen yapılan montajın yangın dayanımını göstermez.

Bu alandaki sonuçlar hangi kararı besler

Yapı ürünleri için performans beyanındaki yangın sınıfı
Kablo, döşeme ve iç kaplama seçiminde yönetmelik uyumu
Raylı araç, gemi ve uçak iç malzemelerinin onayı
Cephe sistemi tasarımının onaylanması
Sigorta ve proje şartnamesi gerekliliklerinin karşılanması

İlgili Testler

Koni Kalorimetre Testi — ISO 5660 Hakkında Sık Sorulan Sorular

Cone Calorimeter hangi standarda göre yapılır?

Cone Calorimeter, ISO 5660-1, ISO 5660-2, ASTM E1354, EN 45545-2 (gereksinim kaynağı) ve ISO 5660 kapsamında yürütülür. Uygulanacak sınır değerler ve kabul kriterleri ürün standardında tanımlanır; ürününüz için geçerli sürüm teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

Cone Calorimeter hangi ürünlere uygulanır?

Başlıca yapı ve yalıtım malzemeleri, demiryolu ve gemi iç malzemeleri, kompozit ve plastik ürünler ve alev geciktirici formülasyon geliştirme için uygulanır. Ürününüzün kapsama girip girmediği, teknik özellikleri ve kullanım amacı incelenerek belirlenir.

Cone Calorimeter hangi koşullarda yapılır?

Belirleyici parametreler şunlardır: ısı akısı — Standartta tanımlı; tipik olarak 25, 35 veya 50 kW/m², numune — 100 × 100 mm; gerçek kalınlıkta ve arka yüzeyi yalıtılmış ve ölçüm — Oksijen tüketimi kalorimetrisi, yük hücresi ve duman lazer sistemi. Koşulların tamamı sayfadaki "Test Koşulları" bölümünde yer alır ve ürün standardına göre değişir.

Cone Calorimeter için nasıl bir numune gerekir?

numune kalınlığı gerçek ürünü temsil etmelidir, arka yüzey standartta tanımlı biçimde yalıtılmalıdır ve cihaz her deney serisinden önce kalibre edilmelidir. Numune adedi ürün standardına ve raporlanacak kapsama göre belirlenir.

Cone Calorimeter ne kadar sürer?

Tipik olarak 2–4 hafta. Bu süre deneyin kendisine aittir; numune hazırlığı, sıraya girme ve raporlama ayrıca değerlendirilir. Ürününüz için gerçekçi bir takvim teklifte verilir.

Cone Calorimeter sonucunda neye göre "uygun" denir?

Kabul kriteri ilgili ürün standardında verilen MARHE, tepe HRR veya duman sınırlarıdır.