BT Hizmet Yönetimi (ISO/IEC 20000-1) Belgesi Nedir?
ISO/IEC 20000-1, bilgi teknolojisi hizmetlerinin planlanması, sunulması ve iyileştirilmesi için hizmet yönetim sistemi (SMS) şartlarını tanımlar. ITIL uygulamalarıyla yakından ilişkilidir ancak ITIL bir iyi uygulama çerçevesi, ISO/IEC 20000-1 ise belgelendirilebilir bir şart standardıdır. Yürürlükteki sürüm ISO/IEC 20000-1:2018'dir.
BT Hizmet Yönetimi (ISO/IEC 20000-1) Belgesi Kimler İçin Gereklidir?
- Yönetilen BT hizmeti veren (MSP) şirketler
- Kurumsal BT departmanları ve iç hizmet sağlayıcılar
- Veri merkezi ve altyapı hizmeti sağlayıcıları
- Hizmet seviyesi taahhüdü (SLA) veren teknoloji firmaları
BT Hizmet Yönetimi (ISO/IEC 20000-1) Belgesi Zorunlu mu?
Zorunlu değildir. Kamu ve büyük kurumsal BT hizmet ihalelerinde şartname gereği istenebilir; hizmet seviyesi taahhüdünün kurumsal bir sisteme dayandığını göstermek için kullanılır.
BT Hizmet Yönetimi (ISO/IEC 20000-1) Standardının Kapsamı
- Madde 4 — Kuruluşun bağlamı: iç ve dış hususlar, ilgili tarafların şartları, hizmet yönetim sistemi kapsamının belirlenmesi
- Madde 5 — Liderlik: üst yönetimin taahhüdü, politika, rol ve yetkiler
- Madde 6 — Planlama: risk ve fırsatlar, hedefler ve bunlara ulaşma planları
- Madde 7 — Destek: kaynaklar, yetkinlik, farkındalık, iletişim, dokümante edilmiş bilgi
- Madde 8 — Operasyon: operasyonel planlama ve kontrol
- Madde 9 — Performans değerlendirme: izleme ve ölçme, iç denetim, yönetimin gözden geçirmesi
- Madde 10 — İyileştirme: uygunsuzluk, düzeltici faaliyet ve sürekli iyileştirme
- Hizmet portföyü: hizmet planlama, hizmet kataloğu yönetimi, varlık yönetimi, konfigürasyon yönetimi
- İlişki ve anlaşma: iş ilişkileri yönetimi, hizmet seviyesi yönetimi, tedarikçi yönetimi
- Arz ve talep: bütçeleme ve muhasebe, talep yönetimi, kapasite yönetimi
- Hizmet tasarım, kurulum ve geçiş: değişiklik yönetimi, sürüm ve dağıtım yönetimi
- Çözüm ve gerçekleştirme: olay yönetimi, hizmet talebi yönetimi, problem yönetimi
- Hizmet güvencesi: hizmet sürekliliği ve erişilebilirlik yönetimi, bilgi güvenliği yönetimi
BT Hizmet Yönetimi (ISO/IEC 20000-1) Belgelendirme Süreci
- 1BaşvuruKuruluşun faaliyet alanı, çalışan sayısı, saha sayısı ve kapsam sınırları belirlenir. Denetim gün sayısı bu bilgilere göre hesaplanır.
- 2Doküman İncelemesi (Aşama 1)Yönetim sistemi dokümantasyonu, kapsam tanımı, risk değerlendirmesi ve iç denetim/YGG kayıtları incelenir; sahada denetime hazır olup olunmadığı değerlendirilir.
- 3Belgelendirme Denetimi (Aşama 2)Sistemin sahada uygulandığı ve etkin olduğu yerinde doğrulanır. Bulgular majör/minör uygunsuzluk ve gözlem olarak sınıflandırılır.
- 4Uygunsuzlukların KapatılmasıKuruluş kök neden analizi ve düzeltici faaliyet planı sunar. Majör uygunsuzluklar kapatılmadan belge düzenlenmez.
- 5Belge DüzenlenmesiBağımsız bir karar vericinin gözden geçirmesinin ardından belge düzenlenir. Denetimi yapan ekip belge kararını veremez.
- 6Gözetim DenetimleriBelge süresi boyunca yılda en az bir kez gözetim denetimi yapılır. İlk gözetim, Aşama 2'nin son gününden itibaren 12 ayı aşamaz.
- 7Yeniden BelgelendirmeÜç yılın sonunda sistemin tamamı yeniden denetlenir; belge süresi dolmadan tamamlanması gerekir.
BT Hizmet Yönetimi (ISO/IEC 20000-1) Belgesinin Geçerlilik Süresi
Yönetim sistemi belgeleri üç yıl geçerlidir. Bu süre boyunca yılda en az bir gözetim denetimi yapılır; gözetim yapılmazsa belge askıya alınır. Üçüncü yılın sonunda yeniden belgelendirme denetimi tamamlanır.
BT Hizmet Yönetimi (ISO/IEC 20000-1) İçin Gerekli Belgeler
- Ticaret sicil kaydı ve faaliyet belgesi
- Kuruluş organizasyon şeması ve çalışan sayısı
- Kapsam kapsamındaki saha/şube listesi
- Yönetim sistemi el kitabı veya süreç dokümantasyonu
- İç denetim ve yönetimin gözden geçirmesi kayıtları
- Varsa yasal izin, ruhsat ve faaliyet belgeleri
BT Hizmet Yönetimi (ISO/IEC 20000-1) Belgelendirme Maliyeti
Sabit bir liste fiyatı yoktur; maliyet aşağıdaki değişkenlere göre hesaplanır ve teklifte yazılı olarak verilir.
- Kapsama giren çalışan sayısı (denetim gün sayısını doğrudan belirler)
- Saha ve şube sayısı; çok sahalı örnekleme uygulanıp uygulanmadığı
- Faaliyetin risk seviyesi ve süreç karmaşıklığı
- Belgelendirilecek standart sayısı — entegre denetim gün sayısını düşürür
- Üç yıllık döngü: belgelendirme + iki gözetim denetimi
Akreditasyon
Yönetim sistemi belgelendirmesi ISO/IEC 17021-1 kapsamında yürütülür. Belgelendirme kuruluşu, IAF çok taraflı tanınma anlaşmasına (IAF MLA) taraf bir akreditasyon kuruluşu tarafından akredite edilir; bu anlaşma, bir ülkede düzenlenen belgenin diğer ülkelerde de kabul görmesini sağlayan uluslararası tanınma zincirini kurar. EUROLAB, ISO/IEC 17021-1 kapsamında IAF üyesi akreditasyon kuruluşlarından alınmış, uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir.
Bu şemanın hangi kapsamda sunulabildiği ürününüze ve faaliyetinize göre değişir; teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.
Kapsam ve yetkilerİlgili Belgelendirmeler
BT Hizmet Yönetimi (ISO/IEC 20000-1) Hakkında Sık Sorulan Sorular
ITIL sertifikam var, ISO/IEC 20000-1 belgesi de aldım sayılır mı?
Hayır. ITIL sertifikaları kişilere verilen eğitim sertifikalarıdır. ISO/IEC 20000-1 ise kuruluşun hizmet yönetim sistemine verilen bir belgedir; ikisi farklı düzeydedir.




