Mikrobiyal Limit Testleri Nedir?
Mikrobiyal limit testleri, steril olması gerekmeyen ürünlerde mikrobiyolojik kaliteyi değerlendirir. İki bölümden oluşur: toplam aerobik mikrobiyal sayım ile toplam maya ve küf sayımı (Ph. Eur. 2.6.12) ve ürün kategorisine göre belirlenen spesifik mikroorganizmaların aranması (Ph. Eur. 2.6.13).
Mikrobiyal Limit Testleri Amacı
Amaç, ürünün mikrobiyolojik kalite kriterlerini karşıladığını ve belirlenen patojenleri içermediğini göstermektir. Kriterler ürünün uygulama yoluna göre farklılaşır.
Mikrobiyal Limit Testleri Hangi Ürünlere Uygulanır?
- Oral katı ve sıvı formlar
- Topikal krem, jel ve merhemler
- İnhalasyon ürünleri
- Bitkisel tıbbi ürünler
- Yardımcı maddeler
Mikrobiyal Limit Testleri Hangi Sektörlerde Kullanılır?
Mikrobiyal Limit Testleri İçin İlgili Standartlar
- Ph. Eur. 2.6.12 (mikrobiyal enumerasyon testleri)
- Ph. Eur. 2.6.13 (belirli mikroorganizmaların testi)
- Ph. Eur. 5.1.4 (steril olmayan ürünlerin mikrobiyolojik kalitesi)
- USP <61>, <62> ve <1111>
Mikrobiyal Limit Testleri Koşulları
- Yöntem uygunluğu
- Ürünün antimikrobiyal etkisinin giderildiği doğrulanmalıdır
- İnkübasyon
- Farmakopede tanımlı besiyeri, sıcaklık ve süreler
- Spesifik mikroorganizmalar
- Uygulama yoluna göre aranacak liste değişir
Mikrobiyal Limit Testleri Cihazı
- Steril kabin ve inkübatörler
- Membran filtrasyon düzeneği
- Otoklav ve besiyeri hazırlama sistemi
- Koloni sayım cihazı
Mikrobiyal Limit Testleri İçin Numune Gereksinimleri
- Orijinal ambalajında ve açılmamış numune
- Yöntem uygunluk çalışması için ek numune gerekir
- Ürünün uygulama yolu bildirilmeli — aranacak mikroorganizmaları belirler
- Formülasyon ve koruyucu sistem bilgisi sunulmalı
Mikrobiyal Limit Testleri Süresi
Sayım ve spesifik mikroorganizma aramaları farmakopede tanımlı inkübasyon süreleri kadar sürer. Yöntem uygunluk çalışması ilk kez yapılıyorsa süreye eklenir.
Mikrobiyal Limit Testleri Prosedürü
- 1Yöntem uygunluğu doğrulanır; ürünün antimikrobiyal etkisi nötralize edilir.
- 2Numune aseptik olarak hazırlanır.
- 3Toplam aerobik mikrobiyal sayım için ekim yapılır.
- 4Maya ve küf sayımı için ayrı ekim yapılır.
- 5Uygulama yoluna göre spesifik mikroorganizmalar aranır.
- 6Sonuçlar farmakope kriterleriyle karşılaştırılır.
Mikrobiyal Limit Testleri Kabul Kriterleri
Ph. Eur. 5.1.4, uygulama yoluna göre kabul edilebilir mikrobiyal limitleri ve aranması gereken spesifik mikroorganizmaları tanımlar. Kriterler oral, topikal ve inhalasyon ürünleri için farklıdır. Kabul kriteri bu sayfada verilmez: her etkin madde ve her ürün için sınır, ilgili farmakope monografisinden veya ruhsat dosyasındaki onaylı spesifikasyondan gelir. Farmakope genel bölümü yöntemi tanımlar, sınırı monografi belirler.
Sonuçların Değerlendirilmesi
Yöntem uygunluk çalışması atlanamaz: ürünün koruyucu sistemi nötralize edilmezse mikroorganizmalar besiyerinde üreyemez ve sonuç gerçekte olduğundan iyi çıkar. Bu, mikrobiyal limit testlerindeki en yaygın hatadır.
Mikrobiyal Limit Testleri Raporu
- Ürün tanımı, parti ve uygulama yolu
- Yöntem uygunluk çalışması sonuçları
- Toplam aerobik sayım ve maya-küf sayımı
- Aranan spesifik mikroorganizmalar ve sonuçları
- Karşılaştırılan farmakope kriterleri
Akreditasyon
EUROLAB; laboratuvar deneylerinde ISO/IEC 17025, muayene ve gözetimde ISO/IEC 17020, sistem ve ürün belgelendirmesinde ISO/IEC 17021-1 ve ISO/IEC 17065 kapsamlarında, IAF ve ILAC çok taraflı tanınma anlaşmalarına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir. Bu zincir, düzenlenen rapor ve belgelerin dünya genelinde kabul görmesini sağlar.
Bu testin akredite kapsamda sunulup sunulamayacağı ürününüze ve uygulanacak standarda göre değişir; akreditasyon metot bazında olduğu için kapsam teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.
Kapsam ve yetkilerİlgili Mevzuat
- 2001/83/AT Beşerî Tıbbi Ürünler Direktifi
- GMP Kılavuzu (EudraLex Cilt 4)
İlaç ve Farmasötik Analiz — Bu Deney Alanı Ne Yapar?
Aşağıdaki bölüm Microbial Limits deneyinin ait olduğu alanı anlatır; bu deneyin kendi koşulları ve kabul ölçütleri yukarıdaki bölümlerde yer alır. Ürününüze özgü kapsam teklif aşamasında yazılı olarak netleştirilir.
Farmasötik analiz, ilaç etkin maddesinin ve bitmiş ürünün kimliğini, saflığını, miktarını ve davranışını belirler. Bu ailenin diğerlerinden ayrılan yönü, yöntemlerin büyük ölçüde FARMAKOPELERDE tanımlı olmasıdır: Avrupa Farmakopesi (Ph. Eur.) ve Amerika Birleşik Devletleri Farmakopesi (USP) hem yöntemi hem kabul çerçevesini birlikte verir.
Farmakope yönteminin bağlayıcılığı alanın çalışma biçimini belirler. Diğer sektörlerde laboratuvar uygun bir yöntem seçebilirken burada monografta yazan yöntem esastır; alternatif yöntem kullanılacaksa eşdeğerliğinin gösterilmesi gerekir. Bu, sonuçların dünya genelinde karşılaştırılabilir olmasını sağlar.
Analizler birkaç grupta yürütülür. Kimlik ve miktar tayini (HPLC, UV, titrasyon) ürünün ne olduğunu ve ne kadar etkin madde içerdiğini gösterir. Safsızlık profili ve kalıntı çözücüler, üretim sürecinden gelen istenmeyen bileşikleri arar. Element safsızlıkları katalizör ve ekipman kaynaklı metalleri ele alır. Çözünme ve dağılma davranışı, ilacın vücutta salınım davranışına ilişkin en önemli in vitro göstergedir.
ÇÖZÜNME DENEYİ alanın en kritik ölçümlerinden biridir. Bir tabletin doğru miktarda etkin madde içermesi yeterli değildir; o maddenin uygun hızda çözünmesi gerekir. Çözünme profili, formülasyon değişikliklerinin biyoyararlanıma etkisini değerlendirmede kullanılır ve jenerik ilaç ruhsatlandırmasında merkezî bir yer tutar.
YÖNTEM VALİDASYONU bu ailede zorunlu bir adımdır. Farmakope yöntemi kullanılıyorsa yöntemin o laboratuvarın koşullarında uygun çalıştığı doğrulanır. Kendi yöntemi geliştirilmişse doğrusallık, kesinlik, doğruluk, seçicilik, tespit ve tayin sınırı, sağlamlık gibi parametrelerle valide edilir. Valide edilmemiş bir yöntemle üretilen sonuç ruhsat dosyasında kullanılamaz.
Stabilite çalışmaları raf ömrünü belirler ve alanın en uzun süren işidir. Ürün tanımlı sıcaklık ve nem koşullarında bekletilir, belirli aralıklarla analiz edilir ve sonuçlar raf ömrü ile saklama koşulu iddiasının dayanağı olur. Hızlandırılmış koşullar ön bilgi verir ama gerçek zamanlı veri esastır.
Mikrobiyolojik taraf ayrı bir gövdedir: mikrobiyal yük sayımı, belirlenmiş mikroorganizmaların aranması, steril ürünlerde sterilite deneyi ve bakteriyel endotoksin deneyi. Steril ürünlerde ayrıca ambalaj bütünlüğü ve sterilizasyon validasyonu devreye girer.
Veri bütünlüğü (data integrity) son yıllarda denetimlerin merkezine yerleşti. Sonucun doğru olması yetmez; ham verinin izlenebilir, değiştirilemez ve denetlenebilir olması gerekir. Elektronik kayıt sistemlerinin doğrulanması bu yüzden analizin ayrılmaz parçası hâline geldi.
Bu alanın yöntem grupları
Kimlik ve miktar
HPLC, UPLC, UV-Vis spektrofotometri, titrasyon, FTIR ile kimlik doğrulama.
Safsızlık ve kalıntı
İlgili safsızlıklar, bozunma ürünleri, kalıntı çözücüler (GC-headspace), nitrozamin taramaları.
Element safsızlıkları
ICP-MS ve ICP-OES ile element safsızlık tayini ve risk değerlendirmesi.
Fizikokimyasal
Çözünme ve dağılma, sertlik, ufalanma, dozaj birimi tekdüzeliği, su içeriği (Karl Fischer), partikül boyutu.
Mikrobiyolojik
Mikrobiyal enumerasyon, belirlenmiş mikroorganizmalar, sterilite, bakteriyel endotoksin, koruma etkinliği.
Stabilite
Gerçek zamanlı ve hızlandırılmış stabilite çalışmaları; fotostabilite ve kullanım sırasında stabilite.
Bu alanda sık karıştırılanlar
- Farmakope yöntemi bağlayıcıdır; alternatif yöntem ancak eşdeğerliği gösterilerek kullanılabilir.
- Yöntem validasyonu olmadan üretilen sonuç ruhsat dosyasında kullanılamaz.
- Hızlandırılmış stabilite gerçek zamanlı verinin yerini almaz; raf ömrü gerçek zamanlı sonuçla desteklenir.
- Çözünme profili cihaz tipine, karıştırma hızına ve ortama duyarlıdır; koşullar raporda eksiksiz olmalıdır.
- Veri bütünlüğü eksikliği, sonuç doğru olsa bile denetimde uygunsuzluk üretir.
- Formülasyon ya da tedarikçi değişikliği analitik karşılaştırma ve gerekiyorsa yeni stabilite çalışması gerektirir.
Bu alandaki sonuçlar hangi kararı besler
- Ruhsat dosyası ve parti serbest bırakma
- Raf ömrü ve saklama koşulu belirleme
- Yöntem transferi ve yöntem validasyonu
- Tedarikçi hammadde kabul kontrolü
- Formülasyon değişikliğinin biyoeşdeğerliğe etkisinin değerlendirilmesi
İlgili Testler
Mikrobiyal Limit Testleri Hakkında Sık Sorulan Sorular
Yöntem uygunluğu her partide tekrarlanmalı mı?
Hayır, ürün başına bir kez yapılır ve formülasyon veya yöntem değişmedikçe geçerlidir. Ancak formülasyon, koruyucu sistem veya yöntem değişirse yeniden yapılmalıdır.









