LC-MS/MS Analizi

LC-MS/MS Analizi Nedir?

LC-MS/MS, sıvı kromatografisinin ardına üçlü dört kutuplu bir kütle spektrometresi bağlanan sistemdir. Birinci analizör öncü iyonu seçer, çarpışma hücresi parçalar, üçüncü analizör ürün iyonlarını izler. İzlenen öncü–ürün çiftine geçiş (MRM) denir.

LC-MS/MS Analizi Amacı

Amaç, matris girişiminin yoğun olduğu numunelerde çok düşük derişimleri güvenilir biçimde ölçmektir. Kan, plazma, gıda ve çevre numunelerinde eser analiz bu teknikle yapılır.

LC-MS/MS Analizi Hangi Ürünlere Uygulanır?

Biyolojik numunelerde ilaç ve metabolit düzeyi
Gıdada mikotoksin ve veteriner ilaç kalıntısı
İlaç ürünlerinde nitrozamin safsızlıkları
Sularda polar kirleticiler
Takviye ürünlerde tağşiş taraması

LC-MS/MS Analizi Hangi Sektörlerde Kullanılır?

KimyaİlaçGıdaKozmetikÇevreBiyoteknolojiTarımKamu

LC-MS/MS Analizi İçin İlgili Standartlar

ICH M10 (biyoanalitik yöntem validasyonu)
AB 2021/808 (kalıntı yöntemlerinin performans ölçütleri)
EN 15662 (QuEChERS)
ICH M7 / EMA nitrozamin kılavuzları

LC-MS/MS Analizi Koşulları

İzleme: Her analit için en az iki MRM geçişi
Teyit: Geçişler arası iyon oranının referansla uyumu
İç standart: Mümkünse izotop işaretli analog kullanılır
Kalibrasyon: Matris etkisi varsa matris eşleştirilmiş kalibrasyon

LC-MS/MS Analizi Cihazı

UPLC/HPLC sistemi
Üçlü dört kutuplu kütle spektrometresi
Elektrosprey iyon kaynağı
SPE ve otomatik numune hazırlama üniteleri
Azot jeneratörü ve vakum sistemi

LC-MS/MS Analizi İçin Numune Gereksinimleri

Biyolojik numunelerde protein çöktürme, sıvı-sıvı ekstraksiyon veya SPE gerekir
Gıdada homojenizasyon ve QuEChERS tipi ekstraksiyon uygulanır
Numune soğuk zincirde ve uygun tüplerde gönderilmeli
Aranan analit listesi baştan tanımlanmalı

LC-MS/MS Analizi Süresi

Koşu süresi çoğunlukla 15 dakikanın altındadır; asıl süreyi numune hazırlama ve yöntem doğrulama belirler.

LC-MS/MS Analizi Prosedürü

1Numune homojenize edilir ve iç standart eklenir.
2Ekstraksiyon ve temizleme uygulanır.
3Ekstrakt LC kolonuna enjekte edilir.
4Hedef analitler için MRM geçişleri izlenir.
5İyon oranları referansla karşılaştırılır.
6Kalibrasyon eğrisi üzerinden miktar hesaplanır.
7Geri kazanım, kör ve kalite kontrol sonuçları değerlendirilir.

LC-MS/MS Analizi Kabul Kriterleri

Sonucun uygunluğu ilgili kalıntı, bulaşan veya safsızlık mevzuatındaki limitlere göre değerlendirilir. Yöntem limit tanımlamaz.

Sonuçların Değerlendirilmesi

Sonuç, yöntemin doğrulanmış çalışma aralığı içinde anlamlıdır. Aralık altındaki değerler 'tayin sınırının altında' olarak raporlanır; sayısal bir değere zorlanmaz.

LC-MS/MS Analizi Raporu

Numune tanımı, geliş tarihi ve laboratuvar numarası
Uygulanan yöntem ve varsa referans standardı
Cihaz ve ölçüm koşulları
Numune hazırlama basamakları
Ölçüm sonuçları ve birimleri
Ölçüm belirsizliği (talep edilmişse)
Sonuçların yalnızca deneye sunulan numuneye ait olduğu beyanı

Akreditasyon

EUROLAB; laboratuvar deneylerinde ISO/IEC 17025, muayene ve gözetimde ISO/IEC 17020, sistem ve ürün belgelendirmesinde ISO/IEC 17021-1 ve ISO/IEC 17065 kapsamlarında, IAF ve ILAC çok taraflı tanınma anlaşmalarına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir. Bu zincir, düzenlenen rapor ve belgelerin dünya genelinde kabul görmesini sağlar.

Bu testin akredite kapsamda sunulup sunulamayacağı ürününüze ve uygulanacak standarda göre değişir; akreditasyon metot bazında olduğu için kapsam teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

Kapsam ve yetkiler

İlgili Mevzuat

AB 2023/915 (gıdada bulaşanlar)
AB 37/2010 (veteriner ilaç kalıntıları)
EMA/CHMP nitrozamin değerlendirmeleri

Bu Yöntemin Kullanıldığı Sayfalar

Analiz Yöntemleri — Bu Yöntem Grubu Ne Yapar?

Aşağıdaki bölüm LC-MS/MS Analizi deneyinin ait olduğu alanı anlatır; bu deneyin kendi koşulları ve kabul ölçütleri yukarıdaki bölümlerde yer alır. Ürününüze özgü kapsam teklif aşamasında yazılı olarak netleştirilir.

Analiz yöntemi sayfaları, bir deneyin değil bir ÖLÇÜM TEKNİĞİNİN sayfasıdır. Fark önemlidir: "tuz sisi testi" bir deneydir ve bir soruyu yanıtlar; "ICP-MS" bir tekniktir ve onlarca farklı deneyde kullanılır. Kullanıcı bazen deneyi değil tekniği arar — çünkü şartnamesinde yöntem adı yazılıdır.

Bu ayrım laboratuvar seçiminde belirleyici olur. Bir müşteri "ağır metal analizi" istediğinde asıl soru hangi teknikle yapılacağıdır: XRF hızlı ve tahribatsızdır ama bileşik ayırt etmez; AAS tek element için ekonomiktir; ICP-OES çoklu element tarar; ICP-MS eser miktarları görür. Aynı numune dört teknikte farklı tespit sınırı ve farklı belirsizlikle sonuç verir.

Yöntem seçimi üç ölçüte göre yapılır. TESPİT SINIRI: aranan derişim yöntemin görebileceği aralıkta mı? MATRİS UYUMU: numune matrisi (plastik, gıda, toprak, metal) yöntemin çalışabileceği türde mi, ön işlem gerekiyor mu? ŞARTNAME BAĞI: ürün standardı ya da mevzuat belirli bir yöntemi zorunlu kılıyor mu? Üçüncüsü çoğu zaman ilk ikisini geçersiz kılar — şartname yöntemi bağlar.

Yöntem sayfaları ZİNCİR kurar. Bir teknik, kullanıldığı test sayfalarına, o testlerin dayandığı standartlara, o standartların bağlı olduğu mevzuata ve nihayetinde pazar erişim rejimlerine bağlanır. Dokümandaki örnek zincir şöyle işler: XRF → metal analizi → RoHS uygunluğu → ağır metal kısıtlaması → kaplama sayfaları. Kullanıcı hangi halkadan girerse girsin diğerlerine ulaşır.

Numune hazırlığı bu ailede sonucun görünmeyen yarısıdır ve tekniğin kendisinden daha fazla hata kaynağıdır. Çözündürme yöntemi, öğütme derecesi, ekstraksiyon çözücüsü ve seyreltme oranı sonucu belirgin biçimde değiştirir. Aynı cihazda aynı numune, farklı hazırlıkla farklı sonuç verir; bu yüzden yöntem tanımı hazırlığı da kapsar.

Kalibrasyon ve doğrulama üçüncü belirleyici bileşendir. Bir cihaz sertifikalı referans malzemeyle kalibre edilir, kalibrasyon eğrisi periyodik olarak doğrulanır ve her seride kontrol numunesi çalıştırılır. Bu adımlar olmadan üretilen bir sayı, cihaz doğru çalışıyor olsa bile izlenebilir değildir.

Bu alanın yöntem grupları

Element analizi
ICP-OES, ICP-MS, AAS ve XRF. Tespit sınırı, matris toleransı ve çoklu element kapasitesi bakımından ayrışırlar.
Kromatografi
GC, GC-MS, HPLC, LC-MS/MS ve iyon kromatografisi. Karışımı bileşenlerine ayırır ve her bileşeni ayrı ölçer.
Spektroskopi
FTIR, Raman, UV-Vis ve optik emisyon. Malzeme kimliği, fonksiyonel grup tanımlaması ve alaşım bileşimi için.
Termal analiz
DSC, TGA, DMA ve dilatometri. Geçiş sıcaklıkları, bileşim, bozunma ve boyutsal davranış.
Mikroskopi ve görüntüleme
Optik mikroskopi, SEM-EDS, radyografi ve tomografi. Yapı, kusur ve elementel dağılım.
Klasik (ıslak) kimya
Titrasyon, gravimetri ve kolorimetri. Referans yöntem olarak ve enstrümantal sonuçların doğrulanmasında kullanılır.

Bu alanda sık karıştırılanlar

XRF bir tarama aracıdır; element görür, bileşik ayırt etmez. Kısıtlı bileşik kararı için ıslak kimya ile doğrulama gerekir.
"Tespit edilmedi" ifadesi yokluk kanıtı değildir; yöntemin tespit sınırıyla birlikte okunur.
Şartname yöntemi bağlar. Teknik olarak daha iyi bir yöntem, şartname başkasını istiyorsa kabul edilmez.
Numune hazırlığı sonucun parçasıdır; hazırlık yazılmayan bir rapor tekrarlanabilir değildir.
Farklı tekniklerle alınmış sonuçlar birebir karşılaştırılamaz; tespit sınırları ve belirsizlikleri farklıdır.
Yöntem sayfası bir deney sayfası değildir; hangi deney için hangi yöntemin uygulanacağı ürün standardından gelir.

Bu alandaki sonuçlar hangi kararı besler

Şartnamede yazan yöntemin laboratuvar kapsamıyla eşleştirilmesi
Tespit sınırı ve matris uyumuna göre yöntem seçimi
Enstrümantal sonucun referans yöntemle doğrulanması
Numune hazırlığı kaynaklı sapmaların giderilmesi

İlgili Testler

LC-MS/MS Analizi Hakkında Sık Sorulan Sorular

İzotop işaretli iç standart neden önemli?

Analitle aynı kimyasal davranışı gösterdiği için matris etkisini ve ekstraksiyon kaybını birebir izler. Bu, sonucun doğruluğunu belirgin şekilde artırır.

Tayin sınırının altında sonuç ne demek?

Analitin bulunmadığı değil, yöntemin güvenilir biçimde ölçebileceği düzeyin altında olduğu anlamına gelir. Rapor bunu ayrı bir ifadeyle belirtir.