Sitotoksisite Testi — ISO 10993-5

Sitotoksisite Testi (ISO 10993-5) Nedir?

Sitotoksisite testi, tıbbi cihazdan veya malzemesinden salınan maddelerin hücre kültürü üzerinde toksik etki gösterip göstermediğini in vitro olarak değerlendirir. Biyouyumluluk değerlendirmesinin ilk ve en yaygın basamağıdır: hızlı, duyarlı ve hayvan kullanmadan yapılabilir olması nedeniyle tarama testi olarak kullanılır.

Sitotoksisite Testi (ISO 10993-5) Amacı

Amaç, malzemeden geçen maddelerin hücre canlılığını, çoğalmasını veya morfolojisini olumsuz etkileyip etkilemediğini belirlemek ve daha ileri biyouyumluluk deneylerine geçilip geçilmeyeceğine karar vermektir.

Sitotoksisite Testi (ISO 10993-5) Hangi Ürünlere Uygulanır?

Cerrahi aletler ve implantlar
Kateter, kanül ve hortum setleri
Yara örtüleri ve bandajlar
Diş hekimliği malzemeleri
Ambalaj ve cihazla temas eden bileşenler

Sitotoksisite Testi (ISO 10993-5) Hangi Sektörlerde Kullanılır?

Medikal CihazSağlıkİlaç

Sitotoksisite Testi (ISO 10993-5) İçin İlgili Standartlar

ISO 10993-5in vitro sitotoksisite Testi
ISO 10993-1
ISO 10993-12
USP <87>
ISO 11607son ürün steril bariyer ambalajı Testi

Sitotoksisite Testi (ISO 10993-5) Koşulları

Hücre hattı: Yaygın olarak L929 fare fibroblast hücre hattı kullanılır
Yöntem: Ekstrakt testi, doğrudan temas veya agar difüzyon; cihaza göre seçilir
Ekstraksiyon: ISO 10993-12'ye göre; yaygın koşul 37 °C'de 24 saat veya 50 °C'de 72 saat
Değerlendirme: Hücre canlılığı yüzdesi veya reaktivite derecelendirmesi (0-4)

Sitotoksisite Testi (ISO 10993-5) Cihazı

CO₂ inkübatörü
Biyogüvenlik kabini
İnverted faz kontrast mikroskop
Mikroplaka okuyucu (MTT/XTT yöntemi için)
Hücre kültürü sarf malzemeleri

Sitotoksisite Testi (ISO 10993-5) İçin Numune Gereksinimleri

Numune, nihai sterilize edilmiş ürünü temsil etmelidir
Ham madde değil, tüm üretim ve sterilizasyon süreçlerinden geçmiş ürün gönderilir
Numune miktarı, standardın öngördüğü yüzey alanı/ekstraksiyon oranına göre belirlenir
Cihazın vücutla temas türü ve süresi bildirilmelidir
Sterilizasyon yöntemi ve varsa kalıntı bilgisi paylaşılmalıdır

Sitotoksisite Testi (ISO 10993-5) Süresi

Ekstraksiyon ve hücre kültürü inkübasyonu dâhil tipik olarak 1-2 hafta içinde sonuçlanır.

Sitotoksisite Testi (ISO 10993-5) Prosedürü

1Numune, standardın öngördüğü yüzey alanı/hacim oranında ekstraksiyona alınır.
2Hücre kültürü hazırlanır ve tek tabaka oluşması beklenir.
3Ekstrakt (veya doğrudan temas hâlinde numune) hücrelere uygulanır.
4Pozitif ve negatif kontroller aynı koşullarda çalıştırılır.
5Belirlenen inkübasyon süresi sonunda hücreler mikroskopla incelenir.
6Kantitatif yöntem uygulanıyorsa hücre canlılığı ölçülür.
7Reaktivite derecelendirilir ve raporlanır.

Sitotoksisite Testi (ISO 10993-5) Kabul Kriterleri

ISO 10993-5 kapsamında yaygın kabul kriteri, hücre canlılığının kontrolün %70'inin altına düşmemesidir. Nitel yöntemlerde reaktivite derecesinin standartta belirtilen sınırın (yaygın olarak derece 2) üzerine çıkmaması aranır.

Sonuçların Değerlendirilmesi

Sonuç kontrollerle birlikte yorumlanır; kontroller beklenen davranışı göstermezse test geçersizdir. Sitotoksik bulgu tek başına cihazın uygunsuz olduğu anlamına gelmez — kaynağın araştırılması (kalıntı çözücü, sterilizasyon kalıntısı, katkı maddesi) gerekir.

Sitotoksisite Testi (ISO 10993-5) Raporu

Uygulanan standart ve revizyon
Numune tanımı, parti numarası ve sterilizasyon yöntemi
Ekstraksiyon koşulları (çözücü, sıcaklık, süre, oran)
Pozitif ve negatif kontrol sonuçları
Test sonuçları ve derecelendirme
Değerlendirme ve sonuç

Akreditasyon

EUROLAB; laboratuvar deneylerinde ISO/IEC 17025, muayene ve gözetimde ISO/IEC 17020, sistem ve ürün belgelendirmesinde ISO/IEC 17021-1 ve ISO/IEC 17065 kapsamlarında, IAF ve ILAC çok taraflı tanınma anlaşmalarına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir. Bu zincir, düzenlenen rapor ve belgelerin dünya genelinde kabul görmesini sağlar.

Bu testin akredite kapsamda sunulup sunulamayacağı ürününüze ve uygulanacak standarda göre değişir; akreditasyon metot bazında olduğu için kapsam teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

Kapsam ve yetkiler

İlgili Mevzuat

MDR (AB) 2017/745
ISO 10993-1 biyolojik değerlendirme planı

Medikal Cihaz Testleri — Bu Deney Alanı Ne Yapar?

Aşağıdaki bölüm Cytotoxicity deneyinin ait olduğu alanı anlatır; bu deneyin kendi koşulları ve kabul ölçütleri yukarıdaki bölümlerde yer alır. Ürününüze özgü kapsam teklif aşamasında yazılı olarak netleştirilir.

Medikal cihaz deneyleri, cihazın hasta ve kullanıcı için güvenli olduğunu ve amaçlanan performansı sürdürdüğünü gösterir. Bu ailede güvenlik yalnızca zarar vermemek değildir; cihazın beklenen işlevi yerine getirmemesi de bir risk olarak ele alınır. Bir monitörün alarmı kaçırması, bir pompanın dozu yanlış vermesi doğrudan hasta güvenliği olayıdır.

Alanın merkezinde RİSK YÖNETİMİ vardır ve bu, medikali diğer sektörlerden ayıran şeydir. ISO 14971 kapsamında yürütülen risk yönetimi süreci, hangi deneylerin gerektiğini de belirler. Deney listesi bir standart tablosundan kopyalanmaz; cihazın kullanım amacı, hastayla temas biçimi ve süresi, kullanım ortamı ve öngörülebilir hatalı kullanımı üzerinden türetilir ve gerekçelendirilir.

Değerlendirme birkaç ayrı gövdeden oluşur ve her biri kendi standart setine sahiptir. Biyouyumluluk ISO 10993 serisi üzerinden, elektrikli cihaz güvenliği IEC 60601 serisi üzerinden, sterilizasyon ISO 11135/11137/17665 üzerinden, ambalaj ISO 11607 üzerinden, yazılım IEC 62304 üzerinden, kullanılabilirlik IEC 62366 üzerinden yürütülür. Bunları kalite sistemi (ISO 13485) çatısı birleştirir.

Hangi deneylerin gerektiğini cihazın SINIFI ve VÜCUTLA TEMAS BİÇİMİ belirler. Cilde kısa süre temas eden bir ürünle kan dolaşımına giren bir implant aynı deney setinden geçmez; kapsam, ISO 10993-1 kapsamında hazırlanan biyolojik değerlendirme planıyla belirlenir. Bu plan, gereken uç noktaları ve gerekmeyenlerin neden gerekmediğini yazılı olarak gerekçelendirir.

Ambalaj ve sterilizasyon bu alanda cihazın kendisi kadar ciddiye alınır. Steril bir cihazda ambalaj bir taşıma kabı değil, sterilliği koruyan bariyerdir; bariyer bozulursa cihaz artık steril değildir. Bu yüzden ambalaj süreçleri valide edilir ve raf ömrü gerçek zamanlı yaşlandırma verisiyle desteklenir.

Yazılım içeren cihazlarda değerlendirme deneyden çok SÜREÇ güvencesine kayar. IEC 62304, yazılımın güvenlik sınıfına göre hangi geliştirme ve doğrulama adımlarının izlenmesi gerektiğini tanımlar; kanıt, geliştirme sürecinin izlenebilirliğidir. Bir yazılımı test etmek onu güvenli yapmaz, süreç kaydı yapar.

Klinik taraf teknik dosyanın ayrı bir sütunudur. Deney raporları cihazın teknik olarak güvenli olduğunu gösterir; klinik değerlendirme ise cihazın amaçlanan klinik faydayı sağladığını ve fayda-risk dengesinin kabul edilebilir olduğunu ortaya koyar. İkisi birbirinin yerine geçmez.

Bu alanın yöntem grupları

Biyouyumluluk
Sitotoksisite, tahriş, deri duyarlılığı, sistemik toksisite, kanla etkileşim, genotoksisite ve implantasyon sonrası lokal etkiler. Gereken uç noktalar ISO 10993-1 planıyla belirlenir.
Elektrikli cihaz güvenliği
IEC 60601-1 temel güvenlik ve temel performans; tamamlayıcı standartlarla EMC, alarm, kullanılabilirlik ve ortam gereklilikleri.
Sterilizasyon validasyonu
Etilen oksit, radyasyon ya da nemli ısı ile sterilizasyon süreçlerinin validasyonu; mikrobiyal yük ve sterilite güvence seviyesi çalışmaları.
Ambalaj
Steril bariyer sisteminin sızdırmazlığı, mühür dayanımı, dağıtım simülasyonu ve raf ömrü çalışmaları.
Mikrobiyolojik deneyler
Mikrobiyal yük tayini, sterilite deneyi, bakteriyel endotoksin ve gerekiyorsa taşıyıcı doğrulama çalışmaları.
Yazılım ve kullanılabilirlik
IEC 62304 yaşam döngüsü kanıtları ve IEC 62366 kapsamında kullanım hatası odaklı değerlendirme.

Bu alanda sık karıştırılanlar

Sitotoksisite tek başına biyouyumluluk kanıtı değildir; gereken uç nokta seti ISO 10993-1'e göre belirlenir ve gerekçelendirilir.
ISO 13485 belgesi CE işareti vermez; MDR kapsamındaki sınıflandırma, teknik dosya ve onaylanmış kuruluş süreci ayrıca yürür.
Hızlandırılmış yaşlandırma gerçek zamanlı yaşlandırmanın yerini almaz; raf ömrü iddiası gerçek zamanlı veriyle desteklenir.
Malzeme değişikliği (tedarikçi, pigment, steril yöntemi) biyolojik değerlendirmenin tekrarını gerektirebilir; sessiz bir değişiklik değildir.
IEC 60601-1 için tamamlayıcı ve özel standartlar olmadan yapılan değerlendirme eksiktir; hangi -1-x ve -2-x standartlarının uygulandığı raporda görünmelidir.
In vitro tanı cihazları MDR değil IVDR kapsamındadır ve laboratuvar donanımı çoğu zaman IEC 61010-1 tarafındadır.

Bu alandaki sonuçlar hangi kararı besler

MDR/IVDR teknik dosyası ve onaylanmış kuruluş değerlendirmesi
Biyolojik değerlendirme planının tamamlanması
Sterilizasyon ve ambalaj validasyonu
Raf ömrü ve saklama koşulu belirleme
Tasarım değişikliği sonrası yeniden değerlendirme kapsamının belirlenmesi

İlgili Testler

Sitotoksisite Testi (ISO 10993-5) Hakkında Sık Sorulan Sorular

Sitotoksisite testinden geçmek yeterli mi?

Yeterli değildir. ISO 10993-1, deney setini cihazın vücutla temas türüne ve süresine göre belirlemeyi ister. Sitotoksisite bir tarama testidir; temas süresi ve invazivlik arttıkça duyarlılık, tahriş, sistemik toksisite ve daha ileri deneyler gündeme gelir.

Ham madde numunesi gönderebilir miyim?

Gönderilmemelidir. Değerlendirme nihai, sterilize edilmiş ürün üzerinden yapılır; üretim yardımcıları, kalıp ayırıcılar ve sterilizasyon kalıntıları sonucu doğrudan etkiler ve ham maddede görünmez.

Sonuç sitotoksik çıktı, ne yapmalıyım?

Önce kaynağı araştırmak gerekir: kalıntı çözücü, temizlik kimyasalı, sterilizasyon kalıntısı (ör. etilen oksit) veya belirli bir katkı maddesi yaygın nedenlerdir. Kaynağı gidermeden tekrar test etmek çoğunlukla aynı sonucu verir.