UNECE R100 — Standart

Standart Hakkında

Kapsam başlığı: elektrikli araç ve batarya güvenliği

UNECE R100, United Nations Economic Commission for Europe (UNECE) tarafından yayımlanan bir standarttır. Araç tip onayı regülasyonlarını (1958 Anlaşması kapsamındaki R serisi) yayımlar; otomotiv homologasyonunun yasal dayanağıdır.

UNECE kuruluşunun diğer 25 koduna bak

Kapsam alanları

UNECE R100 Nedir?

UNECE R100, elektrikli güç aktarma organına sahip araçların tip onayı düzenlemesidir. Bir test yöntemi değil, bir ONAY REJİMİDİR: araç ya da bileşen, düzenlemenin gerekliliklerini karşıladığında onay makamı tarafından onay numarası verilir ve araç trafiğe tescil edilebilir.

Düzenleme iki kısımdan oluşur. Kısım I aracı ele alır: elektrik çarpmasına karşı koruma, yalıtım direnci, potansiyel eşitleme, koruma derecesi, çalışma sırasında istenmeyen hareketin önlenmesi, geri kazanımlı frenleme davranışı ve kullanıcı uyarıları. Kısım II şarj edilebilir enerji depolama sistemini (REESS) ele alır: titreşim, termal şok ve çevrim, mekanik darbe ve ezilme, yangına dayanım, dış kısa devre, aşırı şarj, aşırı deşarj ve aşırı sıcaklık.

R100, batarya güvenliğini ARACIN BİR PARÇASI olarak değerlendirir ve bu, standart temelli değerlendirmelerden farkını oluşturur. Aynı hücre veya paket, taşınabilir uygulamada IEC 62133-2, endüstriyel uygulamada IEC 62619, elektrikli araçta ise R100 ve ISO/UL karşılıkları üzerinden ele alınır; her rejim kendi kabul çerçevesini taşır.

Onay iki düzeyde alınabilir ve bu ayrım tedarik zinciri için kritiktir. Araç düzeyinde onay, aracın tamamını kapsar. REESS bileşen düzeyinde de onay alabilir ve onay işaretini taşır; araç üreticisi onaylı bir REESS kullanarak araç onayını kolaylaştırır. Ancak bileşen onayı aracı otomatik onaylı yapmaz.

Bu Standart Neden Var?

Elektrikli araçların yaygınlaşması, mevcut araç güvenlik düzenlemelerinin cevap veremediği yeni riskler getirdi. Klasik bir araçta yüksek gerilim yoktur; elektrikli araçta yüzlerce voltluk bir sistem, çarpışma anında deforme olabilecek bir yapının içinde durur. Kaza sonrası kurtarma ekibinin araca dokunması bile risk hâline gelir.

İkinci yeni risk bataryanın kendisidir. Çekiş bataryası, taşınabilir bir bataryadan binlerce kat fazla enerji taşır ve bu enerji kontrolsüz açığa çıkarsa müdahale imkânı sınırlıdır. Yangının söndürülmesi saatler sürebilir ve söndürüldükten sonra yeniden alevlenebilir.

R100 bu iki riski birlikte ele alır. Kısım I, aracın normal kullanımda ve kaza sonrasında elektriksel olarak güvenli kalmasını sağlar: yalıtım direnci korunmalı, yüksek gerilimli parçalar erişilemez olmalı, kaza sonrası sistem otomatik olarak enerjisiz hâle gelmelidir. Kısım II ise bataryanın mekanik, elektriksel ve termal kötü kullanımda güvenli davranmasını ister.

Düzenleme serileri revize edilir ve her seri geçiş hükümleriyle gelir. Yeni tip onaylarında güncel seri uygulanırken, mevcut onaylar tanımlı bir süre geçerli kalır. Bu yüzden şartnamede seri numarası belirtilmişse o seri esas alınır.

R100'ün yanında UNECE R10 (elektromanyetik uyumluluk) ve elektrikli araçlar için diğer düzenlemeler birlikte işler; bir aracın tip onayı dosyası onlarca düzenlemenin onayını taşır.

Hangi Ürünlerde İstenir

M ve N kategorisi elektrikli ve hibrit araçlar
Araca takılan şarj edilebilir enerji depolama sistemleri (REESS)
Bileşen olarak onay alan batarya paketleri ve modülleri
Yüksek gerilimli güç aktarma bileşenleri (invertör, DC/DC, şarj ünitesi)
İkinci el ve dönüştürülmüş elektrikli araçlar (kapsamına göre)

İlgili Mevzuat ve Şemalar

1958 Cenevre Anlaşması çerçevesinde verilen E-Mark tip onayının bir parçasıdır
(AB) 2018/858 çerçeve tüzüğü kapsamında AB tip onayı dosyasında yer alır
Elektromanyetik uyumluluk tarafında UNECE R10 ayrıca uygulanır
Türkiye'de araç tip onayı süreçleri Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı yetkisinde yürütülür
Taşıma tarafında UN 38.3 ve piyasaya arz tarafında (AB) 2023/1542 Batarya Tüzüğü devrededir

Değerlendirme Nasıl Yürür

1Kapsam ve onay düzeyi belirlemeAraç düzeyinde mi REESS bileşen düzeyinde mi onay alınacağı belirlenir; ikisi farklı dosya ve farklı deney seti gerektirir.
2Teknik dosya hazırlığıYüksek gerilim mimarisi, yalıtım koordinasyonu, koruma stratejisi, BMS işlevleri ve kullanıcı uyarıları belgelenir.
3Kısım I deneyleriYalıtım direnci, potansiyel eşitleme, erişilebilirlik, koruma derecesi ve işletme güvenliği deneyleri uygulanır.
4Kısım II deneyleriREESS üzerinde titreşim, termal çevrim, mekanik darbe/ezilme, yangına dayanım, kısa devre, aşırı şarj/deşarj ve aşırı sıcaklık deneyleri yürütülür.
5Onay makamı değerlendirmesiTeknik servis raporları onay makamına sunulur; uygun bulunursa onay numarası verilir ve işaret uygulanır.

Yakın Standartlar ve Aradaki Fark

UL 2580
Kuzey Amerika'da elektrikli araç bataryası değerlendirme standardı. Bir tip onayı rejimi değildir; R100 ile birebir eşdeğer sayılmaz.
ISO 12405 serisi
Performans ve güvenlik deney şartnamesi. Onay vermez, ölçümün nasıl yapılacağını tanımlar.
ISO 6469 serisi
Elektrikli araçlarda güvenlik gereklilikleri; araç seviyesindeki elektrik güvenliğini ele alır.
UNECE R10
Elektromanyetik uyumluluk tip onayı; şarj modundaki emisyon ve bağışıklığı da kapsar.

Raporda Ne Bulunmalı

Bir raporun kullanılabilir olması için aşağıdaki bilgileri taşıması gerekir. Eksik bir rapor, sonucu doğru olsa bile tedarik zincirinde ya da denetimde kabul görmeyebilir.

Onay düzeyi: araç ya da REESS bileşen onayı
Uygulanan düzenleme serisi ve varsa değişiklik numarası
Yüksek gerilim mimarisi ve koruma stratejisi tanımı
Uygulanan deneyler, seviyeler ve gözlemler
REESS tanımı: hücre kimyası, kapasite, gerilim, BMS bilgisi
Onay numarası ve işaretleme bilgisi

Sık Karıştırılan Noktalar

R100 onayı ile ISO 12405 veya UL 2580 raporu aynı şey değildir. R100 bir tip onayı rejimi, diğerleri deney şartnameleridir; hedef pazara göre biri, diğeri ya da her ikisi istenir.
REESS onayı bileşen düzeyinde alınabilir ama aracın kendi onayı ayrıca gerekir; bileşen onayı aracı otomatik onaylı yapmaz.
Düzenlemeler serisi revize edilir (02, 03 gibi). Geçiş hükümleri yeni tescillerde farklı seriler öngörebilir.
Hücre tedarikçisi ya da BMS değişikliği onayın gözden geçirilmesini gerektirir.
Onay, tanımlı bir tip için geçerlidir; tip dışına çıkan bir konfigürasyon yeni onay gerektirir.
Taşıma uygunluğu (UN 38.3) bu düzenlemenin kapsamı dışındadır ve ayrıca gereklidir.

Kodun Yapısı

Yayımlayan: UNECE
Seri numarası: R100
Bölüm: Bölümsüz

Kütüphanede kodlar sürüm yılı olmadan tutulur. Yürürlükteki sürüm zamanla değişir; şartnamenizde yıl belirtilmişse o sürüm esas alınır, belirtilmemişse en güncel sürüm uygulanır.

Kapsamı

Test
Çevresel ve İklimsel Testler
Titreşim ve Şok
Batarya Testleri
Otomotiv Testleri

İlgili Testler ve Hizmetler

Teknik Gereklilikler

Standart metinleri ilgili kuruluşun telif hakkındadır; test koşulu, numune ve kabul kriteri burada uydurulamaz.

Dayanak: UNECE araç düzenlemeleri künyesi: Regulation No. 100, Kısım I (araç) ve Kısım II (REESS) yapısı; 1958 Anlaşması ve (AB) 2018/858 ilişkileri. Onay serisi, seviyeler ve geçiş tarihleri yürürlükteki metne göre değişir.

Ürününüze özgü teknik gereklilikler, kapsamı netleştirdiğimizde Teklif aşamasında yazılı olarak paylaşılır.

İlgili Standartlar

UNECE R100 Hakkında Sık Sorulanlar

REESS onayı almak araç onayı için yeterli mi?

Değil. Bileşen onayı araç onayını kolaylaştırır ama aracın kendi onayı ayrıca alınır.

UL 2580 raporumuz var, Avrupa için yeterli mi?

Yeterli olmaz. UL 2580 bir standart değerlendirmesidir; Avrupa'da trafiğe tescil için R100 tip onayı gerekir.

Hangi seri geçerli?

Şartnamenizde seri belirtilmişse o seri uygulanır. Yeni tip onaylarında güncel seri geçerlidir; geçiş hükümleri mevcut onaylar için süre tanır.

Batarya hücremizi değiştirdik, onay geçerli mi?

Hücre değişikliği onayın gözden geçirilmesini gerektirir. Kapsam, değişikliğin güvenlik davranışına etkisine göre belirlenir.

Sık Sorulan Sorular

Bu standart ürünüm için zorunlu mu?

Zorunluluk; ürün grubuna, hedef pazara ve ilgili mevzuata göre değişir. Ürününüzü ve pazarınızı ilettiğinizde bu standardın gerekip gerekmediğini yazılı olarak netleştiririz.

Test süreci ne kadar sürer?

Süre; standardın kapsamı, numune sayısı ve mevcut kapasiteye göre değişir. Kesin süre, teklif aşamasında numune ve kapsam bilgisiyle birlikte paylaşılır.

Bu standarda göre belgelendirme sizde mi yapılıyor?

Hangi faaliyetin hangi akreditasyon kapsamında yürütüldüğü başvuru sırasında ayrıca teyit edilir. Güncel kapsam bilgisi kurumsal sayfamızda yayımlanır.

İhtiyacım olan standart burada yoksa ne olur?

Kütüphane sürekli büyüyen bir envantere dayanır. Aradığınız kodu bulamazsanız teklif formu üzerinden iletebilirsiniz; ilgili kapsamı değerlendirip dönüş yaparız.