ISO 815 — Standart

Standart Hakkında

Kapsam başlığı: kauçukta basma altında kalıcı deformasyon

ISO 815, International Organization for Standardization (ISO) tarafından yayımlanan bir standarttır. Uluslararası standart kuruluşu; yönetim sistemi, test yöntemi ve ürün standartlarının en geniş gövdesini yayımlar.

ISO kuruluşunun diğer 310 koduna bak

Kauçuk Testleri — Bu Deney Alanı Ne Yapar?

Aşağıdaki bölüm ISO 815 kodunun ait olduğu alanı anlatır; standardın ya da rejimin kendi metni değildir. Kodun kapsam başlığı yukarıda yer alır, teknik gereklilikler teklif aşamasında paylaşılır.

Kauçuk deneyleri, elastomerin mekanik davranışını ve ortam etkilerine dayanımını belirler. Elastomerler metal ve plastiklerden farklı bir mantıkla değerlendirilir: asıl soru dayanım değil, ELASTİK GERİ DÖNÜŞ ve yaşlanma davranışıdır.

Bir elastomerin işlevi çoğunlukla şekil değiştirip geri dönmektir: conta sıkışır ve sızdırmazlık sağlar, takoz titreşimi yutar, hortum basınç altında genişler. Bu yüzden alanda ölçülen şey "kaç newton dayanıyor" değil, "deformasyondan sonra ne kadar geri dönüyor ve bu davranışı ne kadar süre koruyor" sorusudur.

BASMA ALTINDA KALICI DEFORMASYON (compression set) bu yüzden alanın en belirleyici ölçümüdür. Bir conta uzun süre sıkıştırılmış kaldıktan sonra geri açılamıyorsa, hiç kopmamış olsa bile sızdırmazlık işlevini yitirmiştir. Bu ölçüm sıcaklıkla birlikte yapılır çünkü kalıcı deformasyon sıcaklıkta hızla artar.

Sertlik alanın en yaygın ölçümüdür ve Shore A ile IRHD ölçekleri kullanılır. Hızlı ve pratiktir ama tek başına malzemeyi tanımlamaz: aynı sertlikte iki farklı karışım tamamen farklı yaşlanma ve sıvı dayanımı gösterebilir. Sertlik, karışım tutarlılığının izlenmesinde değerlidir.

Ortam dayanımı tarafında sıcak hava ile yaşlandırma, sıvı içinde şişme, ozon çatlaması ve alçak sıcaklık davranışı incelenir. SIVI DAYANIMI özellikle kritiktir: aynı elastomer yakıtta, yağda, soğutma sıvısında ve fren hidroliğinde farklı davranır — birinde şişer, diğerinde büzülür, üçüncüsünde sertleşir. Bu yüzden malzeme, temas edeceği gerçek akışkanla ve gerçek sıcaklıkta sınanır.

Ozon çatlaması dışarıda kullanılan parçalarda sessiz bir arıza nedenidir. Atmosferdeki düşük derişimli ozon, gerilme altındaki doymamış elastomerlerde yüzey çatlakları oluşturur; parça hiç yük almamış görünürken çatlar. Ozon kabini bu davranışı hızlandırarak ortaya çıkarır.

Alçak sıcaklık davranışı ikinci sessiz risktir. Elastomer, cam geçiş sıcaklığına yaklaştıkça elastikliğini kaybeder ve sert bir plastik gibi davranır; conta soğukta sızdırmaya başlar. Alçak sıcaklıkta geri dönüş ve kırılganlık deneyleri bu sınırı belirler.

Karışım (compound) değişikliği bu ailede sessiz bir değişiklik değildir. Dolgu oranı, plastikleştirici ya da vulkanizasyon sistemi değiştiğinde mekanik özellikler ve sıvı dayanımı birlikte kayar; doğrulama yeniden yapılır.

Bu alanın yöntem grupları

Mekanik
Çekme gerilme-gerinim özellikleri, yırtılma dayanımı, aşınma (döner silindir ve Pico), yorulma ve yırtılma ilerlemesi.
Sertlik
Shore A ve IRHD girinti sertliği; karışım tutarlılığının hızlı göstergesi.
Kalıcı deformasyon
Basma altında kalıcı deformasyon (compression set) ve gerilme gevşemesi; sızdırmazlık elemanlarında belirleyici.
Sıvı dayanımı
Yakıt, yağ, soğutma sıvısı ve kimyasallarda şişme, kütle ve hacim değişimi, sertlik ve dayanım kaybı.
Yaşlandırma
Sıcak hava ile yaşlandırma, ozon çatlaması, UV ve nem etkisi.
Alçak sıcaklık
Alçak sıcaklıkta geri dönüş, kırılganlık sıcaklığı ve esneklik ölçümleri.

Bu alanda sık karıştırılanlar

Sertlik malzemeyi tanımlamaz; aynı sertlikte iki karışım farklı yaşlanma ve sıvı dayanımı gösterebilir.
Sıvı dayanımı gerçek akışkan ve gerçek sıcaklıkla sınanmalıdır; genel bir yağ dayanımı iddiası yetersizdir.
Basma altında kalıcı deformasyon ölçülmeden sızdırmazlık ömrü hakkında karar verilemez.
Ozon çatlaması gerilme altında oluşur; gerilmesiz numuneyle yapılan deney gerçek riski göstermez.
Karışım değişikliği doğrulamanın tekrarını gerektirir; tedarikçi karışımını sessizce değiştirebilir.
Alçak sıcaklık davranışı belirtilmeyen bir conta, soğuk iklimde beklenmedik sızıntı üretir.

Bu alandaki sonuçlar hangi kararı besler

Conta ve sızdırmazlık elemanı malzeme seçimi
Otomotiv ve endüstriyel bileşen onayı
Karışım (compound) değişikliğinin doğrulanması
Saha sızıntılarının ve çatlamaların kök neden analizi
Çalışma sıcaklığı aralığı ve akışkan uyumluluğu beyanı

Kodun Yapısı

Yayımlayan: ISO
Seri numarası: 815
Bölüm: Bölümsüz

Kütüphanede kodlar sürüm yılı olmadan tutulur. Yürürlükteki sürüm zamanla değişir; şartnamenizde yıl belirtilmişse o sürüm esas alınır, belirtilmemişse en güncel sürüm uygulanır.

Kapsamı

Kauçuk Testleri

İlgili Testler ve Hizmetler

Bu koda bağlı ayrı bir test sayfası henüz yayımlanmadı. Kod, aşağıdaki test ailelerinin kapsamında yer alıyor.

Kauçuk Testleri

Teknik Gereklilikler

Standart metinleri ilgili kuruluşun telif hakkındadır; test koşulu, numune ve kabul kriteri burada uydurulamaz.

Ürününüze özgü teknik gereklilikler, kapsamı netleştirdiğimizde Teklif aşamasında yazılı olarak paylaşılır.

İlgili Ürün Grupları ve Mevzuat

Bu kod aşağıdaki ürün sayfalarının standart künyesinde yer alıyor.

Bu ürün sayfaları şu pazarlar için not taşıyor: Avrupa Birliği, Birleşik Krallık, ABD. Standardın ilgili pazarda zorunlu olup olmadığı ürün grubuna ve uygulanan mevzuata göre değişir.

Aynı ürün sayfalarında bu kodla birlikte yayımlanan düzenlemeler:

(AB) 2018/858Araç tip onayı çerçevesiMotorlu araç ve aksamlarının onayı. Aksam ve ayrı teknik ünite onayı bu çerçevede yürür; E işareti buradan doğar.
UNECEUNECE 1958 AnlaşmasıAksama özgü UNECE regülasyonları (ör. R10 EMC, R30/R54 lastik, R43 cam) kapsamında tip onayı.
UNECE R10UNECE R10Araç ve aksamlarında elektromanyetik uyumluluk onayı.
2011/65/ABRoHSElektrikli ve elektronik ekipmanda tehlikeli madde kısıtlaması.
2000/53/ATELVÖmrünü tamamlamış araçlar. Ağır metal kısıtlamaları ve geri kazanılabilirlik hedefleri getirir.
(AB) 2017/745MDRTıbbi Cihaz Tüzüğü. Sınıflandırma (I, IIa, IIb, III), klinik değerlendirme, teknik dosya ve piyasaya arz sonrası izleme yükümlülükleri; sınıf yükseldikçe onaylanmış kuruluş rolü artar.
(AB) 2017/746IVDRIn Vitro Tanı Cihazları Tüzüğü. In vitro tanı cihazları MDR yerine bu tüzük kapsamındadır.
(AB) 2017/745 md. 33EUDAMEDAvrupa tıbbi cihaz veri tabanı. 28 Mayıs 2026'dan itibaren aktör kaydı, UDI/cihaz, sertifika ve piyasa gözetimi modülleri zorunlu; geçerli SRN olmadan piyasaya arz mümkün değil.
2006/42/ATMakine Yönetmeliği (kesişim)Makine niteliği de taşıyan tıbbi cihazlarda ilgili temel gereklilikler ayrıca uygulanır.
(AT) 1907/2006REACHKimyasalların kaydı, değerlendirilmesi, izni ve kısıtlanması; SVHC bildirimi.
(AB) 2023/1230Makine Tüzüğü2006/42/AT'nin yerini alır ve 20 Ocak 2027'de ek geçiş süresi olmaksızın zorunlu hâle gelir. Ek I yüksek riskli makinelerde onaylanmış kuruluş katılımını şart koşar.
2014/35/ABLVDAlçak Gerilim Yönetmeliği. 50–1000 V AC aralığında elektriksel güvenliği düzenler.
2014/30/ABEMCElektromanyetik Uyumluluk Yönetmeliği. Emisyon ve bağışıklık birlikte ele alınır.
2014/34/ABATEXPatlayıcı ortamlarda kullanılan ekipman ve koruyucu sistemler. Bölge sınıflandırmasına göre kategori ve uygunluk yolu belirlenir.
2000/14/ATGürültü emisyonuAçık alanda kullanılan ekipmanın çevreye yaydığı gürültü. Kapsama giren makinede ses gücü seviyesi beyanı ve işaretleme gerekir.
2014/68/ABPEDBasınçlı bölümler için Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği; kategori basınç ve hacme göre belirlenir.
(AB) 2024/573F-GazSoğutucu akışkan içeren sistemlerde akışkan türü, GWP değeri ve sızdırmazlık yükümlülükleri.
(AB) 547/2012Ekotasarım (su pompaları)Su pompalarında ekotasarım gereklilikleri. Asgari verim indeksi ve ürün bilgisi şartları getirir.
(AB) 2019/1781Ekotasarım (elektrik motorları)Elektrik motorları ve değişken hız sürücülerinde verimlilik sınıfı şartları.
(AT) 1935/2004Gıda temaslı malzemelerGıda ile temas eden ekipmanda genel gereklilikler; gıda hattı vanalarında malzeme uygunluğu gerekir.
(AB) 2020/2184İçme suyu temaslı ürünlerİçme suyu direktifi kapsamında su ile temas eden malzemelerde hijyen gereklilikleri.
2014/29/ABBasit basınçlı kaplarSeri üretilen basit basınçlı kaplar için ayrı yönetmelik; kapsamı PED'den ayırt edilmelidir.
2010/35/ABTaşınabilir basınçlı ekipmanTaşınabilir basınçlı ekipmanda pi işareti ve periyodik muayene rejimi.
2009/48/ATOyuncak GüvenliğiOyuncak Güvenliği Yönetmeliği. Mekanik, fiziksel, yanıcılık, kimyasal ve elektriksel güvenlik gerekliliklerini bir arada düzenler; teknik dosya ve güvenlik değerlendirmesi zorunludur.
EN 62115Elektrikli oyuncaklarElektrikli oyuncaklarda güvenlik; şebekeye bağlı ya da bataryalı oyuncaklarda uygulanır.
(AT) 1907/2006 Ek XVII md. 51-52Ftalat kısıtlamasıOyuncak ve çocuk bakım ürünlerinde belirli ftalatların kısıtlanması.
(AB) 2023/1542Batarya TüzüğüBatarya içeren oyuncaklarda batarya yükümlülükleri ve çıkarılabilirlik şartı.
(AB) 1007/2011Tekstil etiketlemeTekstil elyaf adları ve etiketleme. Lif bileşiminin beyanı ve etiket dilinin düzenlenmesi.
(AT) 1907/2006 Ek XVII md. 43Azo boyarmadde kısıtlamasıDeriyle temas eden tekstilde belirli azo boyarmaddelerin kısıtlanması.
(AB) 2019/1021PFAS / PFOA kısıtlamasıKalıcı organik kirleticiler tüzüğü kapsamında PFOA ve türevlerinin kısıtlanması.
(AB) 2023/988GPSRGenel Ürün Güvenliği Tüzüğü. Sektörel mevzuatın kapsamadığı tüketici ürünlerinde güvenlik çerçevesi.
(AB) 2016/425Kişisel koruyucu donanım (kesişim)Koruyucu işlev taşıyan tekstilde KKD Tüzüğü kapsamı ve kategori belirlenir.
(AB) 10/2011Plastik gıda temaslıGıda ile temas eden plastik malzemeler. İzin verilen madde listesi, genel ve spesifik migrasyon sınırları.
(AT) 2023/2006İyi üretim uygulamalarıGıda temaslı malzemelerde iyi üretim uygulamaları (GMP).
(AB) 2025/40Ambalaj ve ambalaj atığıAmbalaj ve ambalaj atıkları tüzüğü. Geri dönüştürülebilirlik, geri kazanılmış içerik ve ambalaj azaltma yükümlülükleri; 94/62/AT'nin yerini alır.
(AB) 2022/1616Geri dönüştürülmüş plastikGıda ile temas eden geri dönüştürülmüş plastik malzemeler.
(AB) 2024/3110Yapı Malzemeleri TüzüğüYapı malzemelerinde performans beyanı ve CE işaretlemesi. 8 Ocak 2026'dan itibaren hükümlerin büyük bölümü uygulanır; (AB) 305/2011'in yerini kademeli olarak alır.
(AB) 305/2011CPR (geçiş)Yeni uyumlaştırılmış standart yayımlanmamış ürün gruplarında geçiş döneminde uygulanmaya devam eder.
EN 13501-1Yangına tepki sınıflandırmasıYapı ürünlerinde yangına tepki sınıfı; performans beyanının zorunlu bir kalemidir.
(AB) 2023/1115Ormansızlaşma (ahşap esaslı)Odun ve türev yapı malzemelerinde ormansızlaşmadan arındırılmış tedarik beyanı.
(AT) 1223/2009Kozmetik TüzüğüKozmetik ürünler tüzüğü. Sorumlu kişi ataması, ürün bilgi dosyası (PIF), güvenlik değerlendirmesi (CPSR) ve CPNP bildirimi zorunludur; ürün onayı yoktur, sorumluluk üreticidedir.
(AT) 1223/2009 Ek II–VIYasaklı ve kısıtlı maddelerYasaklı maddeler, kısıtlı maddeler, izin verilen koruyucular, renklendiriciler ve UV filtreleri listeleri.
(AT) 1223/2009 md. 16Nanomalzeme bildirimiNanomalzeme içeren üründe piyasaya arzdan altı ay önce ayrı bildirim.
(AT) 1223/2009 md. 18Hayvan deneyi yasağıBitmiş ürün ve bileşenlerde hayvan deneyi ve hayvan deneyli ürünün piyasaya arzı yasağı.
(AT) 178/2002Genel gıda hukukuGıda hukukunun genel ilkeleri, izlenebilirlik ve gıda güvenliği sorumluluğu.
(AT) 852/2004Gıda hijyeniGıda işletmelerinde hijyen kuralları ve HACCP esaslı sistem yükümlülüğü.
(AB) 1169/2011Tüketiciye bilgi verilmesiGıda etiketlemesi; besin beyanı, alerjen bildirimi ve menşe bilgisi.
(AB) 2023/915BulaşanlarGıdadaki bulaşanların azami seviyeleri.
(AT) 396/2005Pestisit kalıntılarıBitkisel ve hayvansal kökenli gıdada azami kalıntı limitleri.
(AT) 2073/2005Mikrobiyolojik kriterlerGıda maddelerine ilişkin mikrobiyolojik kriterler.

İlgili Standartlar

Sık Sorulan Sorular

Bu standart ürünüm için zorunlu mu?

Zorunluluk; ürün grubuna, hedef pazara ve ilgili mevzuata göre değişir. Ürününüzü ve pazarınızı ilettiğinizde bu standardın gerekip gerekmediğini yazılı olarak netleştiririz.

Test süreci ne kadar sürer?

Süre; standardın kapsamı, numune sayısı ve mevcut kapasiteye göre değişir. Kesin süre, teklif aşamasında numune ve kapsam bilgisiyle birlikte paylaşılır.

Bu standarda göre belgelendirme sizde mi yapılıyor?

Hangi faaliyetin hangi akreditasyon kapsamında yürütüldüğü başvuru sırasında ayrıca teyit edilir. Güncel kapsam bilgisi kurumsal sayfamızda yayımlanır.

İhtiyacım olan standart burada yoksa ne olur?

Kütüphane sürekli büyüyen bir envantere dayanır. Aradığınız kodu bulamazsanız teklif formu üzerinden iletebilirsiniz; ilgili kapsamı değerlendirip dönüş yaparız.