IEC 61000-4-2 — Standart

Standart Hakkında

Kapsam başlığı: elektrostatik boşalma (ESD) bağışıklığı

IEC 61000-4-2, International Electrotechnical Commission (IEC) tarafından yayımlanan bir standarttır. Elektrik, elektronik ve ilgili teknolojiler için uluslararası standartları yayımlar; EMC ve elektriksel güvenlik gövdesinin temelidir. CISPR yayınları IEC bünyesindeki özel komiteye aittir.

IEC kuruluşunun diğer 102 koduna bak

Kapsam alanları

IEC 61000-4-2 Nedir?

IEC 61000-4-2, elektrostatik boşalma (ESD) bağışıklık deneyini tanımlar. EMC bağışıklık deneylerinin en çok uygulananıdır çünkü benzettiği olay gündeliktir: yürüyerek yüklenen bir insanın cihaza dokunduğu anda oluşan boşalma.

Olayın büyüklüğü sezgiye aykırıdır. Halı üzerinde yürüyen bir insan kuru bir ortamda on kilovoltun üzerinde yüklenebilir ve bu enerji nanosaniyeler içinde boşalır. Akım tepesi onlarca ampere ulaşır; süre çok kısa olduğu için insan yalnızca hafif bir çarpma duyar ama elektronik devre için bu, tasarım sınırlarının çok ötesinde bir darbedir.

Standart İKİ BOŞALMA BİÇİMİ tanımlar. TEMAS boşalması, darbenin iletken bir yüzeye doğrudan verilmesidir; tekrarlanabilirliği yüksektir ve tercih edilen yöntemdir. HAVA boşalması, elektrotun yüzeye yaklaştırılarak arkın atlamasıdır; yalıtkan yüzeylerde ve boşluklarda uygulanır ama nem ve yaklaşma hızına duyarlı olduğu için tekrarlanabilirliği daha düşüktür.

Ayrıca DOLAYLI boşalma tanımlanır: darbe cihazın kendisine değil yanındaki yatay ya da dikey kuplaj düzlemine verilir. Böylece yakında oluşan bir boşalmanın cihaza yayılan etkisi sınanır — masaya dokunan bir kişinin, masadaki cihazı etkilemesi senaryosu.

Deneyin çıktısı bir performans ölçüsü değil PERFORMANS ÖLÇÜTÜNE göre değerlendirilen bir davranıştır. Cihazın deney sırasında ve sonrasında beklenen işlevini sürdürmesi, kendiliğinden toparlanması ya da kalıcı bozulmaması ürün standardında tanımlı kabul ölçütlerine göre değerlendirilir.

Bu Standart Neden Var?

ESD'nin elektronik için ciddi bir tehdit olduğunun anlaşılması yarı iletken teknolojisinin küçülmesiyle oldu. Devre boyutları küçüldükçe yalıtım katmanları inceldi ve dayanabildikleri gerilim düştü. 1970'lerde bir entegre devre kilovoltlarla oynayabilirken bugünkü ileri süreçlerde yüzlerce volt kalıcı hasar verebiliyor.

Bu, iki ayrı disiplinin doğmasına yol açtı. Üretim ve montaj tarafında ESD KONTROLLÜ ALAN kavramı gelişti: topraklama, iyonizatör, antistatik zemin ve bileklik kullanımı. Ürün tarafında ise cihazın kullanıcı boşalmasına dayanması beklenir hâle geldi ve IEC 61000-4-2 bu ikinci soruyu ele alır.

Deney dalga biçiminin tanımlanması standardın en teknik kısmıdır. İnsan-metal boşalma modeli, hızlı bir ilk tepe ve ardından gelen daha yavaş bir kuyruktan oluşur. İlk tepe yüksek frekans içeriği nedeniyle kuplaj yoluyla yayılır ve hassas devrelere ulaşır; kuyruk ise enerji taşır ve kalıcı hasar potansiyeli buradadır.

Hava boşalmasının tekrarlanabilirlik sorunu alanın bilinen zayıflığıdır. Elektrotun yaklaşma hızı, ortam nemi ve yüzey durumu arkın nerede ve nasıl atladığını değiştirir. Bu yüzden standart, mümkün olan her yerde temas boşalmasını tercih eder ve hava boşalmasını yalnızca temas mümkün olmadığında öngörür.

Araç uygulamaları kendi standardını geliştirdi: ISO 10605. Dalga biçimi ve deşarj ağı farklıdır çünkü araç içindeki boşalma senaryoları (kuru havada araçtan inen bir kişinin kapıya dokunması) farklı enerji seviyeleri üretir. IEC 61000-4-2 sonuçları doğrudan araç dosyasına taşınmaz.

Hangi Ürünlerde İstenir

Bütün elektrikli ve elektronik ürün grupları
Kullanıcı arayüzü, konnektör ve tuş takımı bulunan cihazlar
Endüstriyel kontrol ve otomasyon ekipmanı
Tıbbi elektrikli cihazlar (IEC 60601-1-2 üzerinden)
Ölçme ve laboratuvar cihazları (IEC 61326 üzerinden)

İlgili Mevzuat ve Şemalar

EMC Yönetmeliği (2014/30/AB) kapsamındaki ürün ve genel bağışıklık standartlarında atıf verilir
IEC 61000-6-1 ve -6-2 genel bağışıklık standartları bu deneyi zorunlu kılar
Tıbbi cihazlarda IEC 60601-1-2, araçlarda ISO 10605 karşılık gelen düzenlemelerdir
Telsiz ekipmanında EN 301 489 serisi bu deneyi kapsar

Değerlendirme Nasıl Yürür

1Uygulama noktalarının belirlenmesiKullanıcının normal kullanımda dokunabileceği tüm yüzeyler ve konnektörler belirlenir; erişilemeyen noktalar kapsam dışıdır.
2Seviye ve boşalma tipi seçimiÜrün standardından gelen seviyeler uygulanır; iletken yüzeylerde temas, yalıtkan yüzeylerde hava boşalması kullanılır.
3Referans işlev kaydıDeney öncesinde cihazın normal davranışı kaydedilir; sonraki değerlendirme buna göre yapılır.
4Doğrudan boşalmaBelirlenen noktalara pozitif ve negatif polarite ile tanımlı sayıda darbe uygulanır.
5Dolaylı boşalmaYatay ve dikey kuplaj düzlemlerine darbe verilir; cihaza yayılan etki izlenir.
6DeğerlendirmeCihazın davranışı ürün standardındaki performans kriteri sınıfına göre değerlendirilir.

Yakın Standartlar ve Aradaki Fark

ISO 10605
Araç uygulamalarının karşılığı. Dalga biçimi ve deşarj ağı farklıdır; sonuçlar doğrudan taşınamaz.
IEC 61000-4-4
Hızlı geçici rejim (EFT/burst). Farklı bir olay: anahtarlama kaynaklı, kablo üzerinden gelen darbe dizisi.
IEC 61000-4-5
Ani aşırı gerilim (surge). Yıldırım ve şebeke olaylarını benzetir; enerjisi ESD'den kat kat yüksektir.
IEC 61340 serisi
Üretim ve montajda ESD kontrolü. Ürün bağışıklığından farklı bir disiplin: bileşenin üretim sırasında korunması.

Raporda Ne Bulunmalı

Bir raporun kullanılabilir olması için aşağıdaki bilgileri taşıması gerekir. Eksik bir rapor, sonucu doğru olsa bile tedarik zincirinde ya da denetimde kabul görmeyebilir.

Uygulanan seviyeler ve boşalma tipleri (temas / hava)
Uygulama noktalarının listesi ve seçim gerekçesi
Darbe sayısı, polarite ve tekrarlama aralığı
Dolaylı boşalma uygulanan kuplaj düzlemleri
Cihazın çalışma modu ve izlenen parametreler
Uygulanan performans kriteri sınıfı ve değerlendirme

Sık Karıştırılan Noktalar

Deney seviyesi ve uygulama noktaları ürün standardından gelir; laboratuvar bunları kendi başına seçemez.
Araç uygulamalarında ISO 10605 kullanılır; dalga biçimi ve deşarj ağı farklıdır, IEC 61000-4-2 sonuçları doğrudan taşınamaz.
Cihazın deney sırasında geçici olarak etkilenmesi her zaman başarısızlık değildir; kabul ölçütü performans kriteri sınıfına göre değerlendirilir.
Hava boşalması nem ve yaklaşma hızına duyarlıdır; tekrarlanabilirliği düşüktür ve mümkün olduğunda temas boşalması tercih edilir.
Üretimdeki ESD kontrolü (IEC 61340) ile ürün ESD bağışıklığı karıştırılır; ikisi farklı sorunlardır.
Cihaz çalıştırılmadan yapılan deney yalnızca kalıcı hasarı gösterir; geçici işlev bozulmaları görünmez.

Kodun Yapısı

Yayımlayan: IEC
Seri numarası: 61000
Bölüm: 4-2

Sondaki "4-2", standardın bölüm numarasıdır. Bölümler aynı serinin farklı kapsamlarını düzenler; şartnamede hangi bölüm yazılıysa o bölümün gereklilikleri uygulanır.

Kütüphanede kodlar sürüm yılı olmadan tutulur. Yürürlükteki sürüm zamanla değişir; şartnamenizde yıl belirtilmişse o sürüm esas alınır, belirtilmemişse en güncel sürüm uygulanır.

Kapsamı

Test
EMC / EMI Testleri
EMC Testleri

İlgili Testler ve Hizmetler

Bu kodun referans verildiği 2 içerikten, kendi sayfası yayımlanmış olan 1 tanesi aşağıda listelenir.

Test · 1

ESD – IEC 61000-4-2

Teknik Gereklilikler

Standart metinleri ilgili kuruluşun telif hakkındadır; test koşulu, numune ve kabul kriteri burada uydurulamaz.

Dayanak: IEC 61000-4-2 kapsam beyanı: temas ve hava boşalması ile dolaylı (kuplaj düzlemi) boşalma düzeni; araç karşılığı ISO 10605 ve üretim tarafı IEC 61340 künyeleri. Seviyeler ve kabul ölçütleri ürün standardında tanımlıdır.

Ürününüze özgü teknik gereklilikler, kapsamı netleştirdiğimizde Teklif aşamasında yazılı olarak paylaşılır.

Aynı Serinin Diğer Bölümleri

IEC 61000 serisi kütüphanede aşağıdaki bölümlerle de yer alıyor.

İlgili Standartlar

IEC 61000-4-2 Hakkında Sık Sorulanlar

Hangi seviyede deney yapılmalı?

Seviye ürün standardınızdan gelir. Konut ortamı, endüstriyel ortam ve tıbbi cihazlar farklı seviyeler öngörür.

Cihaz deney sırasında resetlendi, başarısız mı?

Ürün standardındaki performans kriteri sınıfına bağlıdır. Bazı sınıflarda kendiliğinden toparlanma kabul edilir, bazılarında kesintisiz çalışma beklenir.

Araç bileşenimiz için bu deney yeterli mi?

Değil. Araç uygulamalarında ISO 10605 kullanılır; dalga biçimi ve seviyeler farklıdır.

Üretimde ESD önlemi alıyoruz, ürün deneyi gerekli mi?

Evet. Üretim önlemleri bileşeni montaj sırasında korur; ürün deneyi ise kullanıcının cihaza dokunmasını ele alır. İkisi farklı sorunlardır.

Sık Sorulan Sorular

Bu standart ürünüm için zorunlu mu?

Zorunluluk; ürün grubuna, hedef pazara ve ilgili mevzuata göre değişir. Ürününüzü ve pazarınızı ilettiğinizde bu standardın gerekip gerekmediğini yazılı olarak netleştiririz.

Test süreci ne kadar sürer?

Süre; standardın kapsamı, numune sayısı ve mevcut kapasiteye göre değişir. Kesin süre, teklif aşamasında numune ve kapsam bilgisiyle birlikte paylaşılır.

Bu standarda göre belgelendirme sizde mi yapılıyor?

Hangi faaliyetin hangi akreditasyon kapsamında yürütüldüğü başvuru sırasında ayrıca teyit edilir. Güncel kapsam bilgisi kurumsal sayfamızda yayımlanır.

İhtiyacım olan standart burada yoksa ne olur?

Kütüphane sürekli büyüyen bir envantere dayanır. Aradığınız kodu bulamazsanız teklif formu üzerinden iletebilirsiniz; ilgili kapsamı değerlendirip dönüş yaparız.