Yeşil Tahvil Doğrulama (ICMA GBP)

Yeşil tahvil doğrulaması, bir borçlanma aracının yeşil olarak nitelendirilmesini sağlayan çerçevenin ve toplanan fonun kullanımının bağımsız olarak değerlendirilmesidir. En yaygın çıktı, ihraç öncesi verilen ikinci taraf görüşüdür (SPO); ihraç sonrasında ise fon tahsisinin ve etkinin doğrulanması yapılır.

Amaç, yatırımcıya fonun gerçekten tanımlı yeşil projelere yönlendirildiği konusunda bağımsız bir değerlendirme sunmak ve yeşil aklama riskini azaltmaktır.

• Yeşil tahvil veya sürdürülebilirlik tahvili ihraç eden şirketler
• Yeşil kredi kullanan işletmeler
• Belediyeler ve kamu kuruluşları
• Sürdürülebilirlik bağlantılı finansman arayan gruplar
• Yatırımcıya raporlama yapan ihraççılar

• Yeşil tahvil çerçevesinin ICMA Green Bond Principles ile karşılaştırılması
• Fon kullanımı (use of proceeds): uygun proje kategorilerinin tanımı
• Proje değerlendirme ve seçim süreci
• Fonların yönetimi ve ayrıştırılması (segregasyon)
• Raporlama taahhütleri: tahsis raporu ve etki raporu
• AB Taksonomisi ile uyum değerlendirmesi (talep edilirse)
• İhraç sonrası fon tahsisinin doğrulanması
• Beyan edilen çevresel etkinin hesaplama yönteminin incelenmesi
• Çerçeveden sapmaların raporlanması

• ICMA Green Bond Principles
• ISAE 3000
• AB Yeşil Tahvil Standardı
• Climate Bonds Standard

• ICMA Green Bond Principles
• ISAE 3000
• AB Yeşil Tahvil Standardı
• Climate Bonds Standard

1. 1Görevin Kabulü ve KapsamHangi verinin, hangi raporlama çerçevesine göre ve hangi güvence seviyesinde değerlendirileceği yazılı olarak kararlaştırılır.
2. 2Kriterlerin BelirlenmesiUygulanan raporlama çerçevesi (GRI, ESRS, IFRS S1/S2) ve kuruluşun kendi hesaplama metodolojisi kriter olarak tespit edilir.
3. 3Risk Değerlendirmesi ve ÖnemlilikYanlış beyan riski taşıyan göstergeler belirlenir; önemlilik eşiği ve örnekleme kapsamı buna göre kurulur.
4. 4İç Kontrollerin İncelenmesiVeri toplama süreci, hesaplama kontrolleri ve onay mekanizmaları incelenir; verinin kaynağına kadar izlenebilirliği test edilir.
5. 5Gösterge Bazlı TestSeçilen göstergelerde yeniden hesaplama, kaynak belge kontrolü ve analitik prosedürler uygulanır.
6. 6Bulguların Ele AlınmasıTespit edilen hatalar ve dayanaksız açıklamalar kuruluşa iletilir; rapor düzeltilir.
7. 7Güvence BeyanıSeçilen güvence seviyesine uygun biçimde kurulmuş güvence beyanı düzenlenir ve raporda yayımlanır.

Güvence denetimleri sınırlı (limited) veya makul (reasonable) güvence seviyesinde yürütülür. Uygulamada sürdürülebilirlik raporlarının çoğu sınırlı güvence ile yayımlanır; düzenlemeler ise kademeli olarak makul güvenceye geçişi öngörmektedir. Güvence seviyesi beyanın metninde açıkça yazılır ve iki seviye birbirinin yerine geçmez.

• Güvence sağlayan kuruluş ve ekip bilgileri
• Güvence kapsamına alınan göstergeler ve dönem
• Uygulanan raporlama çerçevesi ve kriterler
• Uygulanan güvence standardı ve güvence seviyesi
• Yürütülen prosedürlerin özeti
• Kuruluşun ve güvence sağlayanın sorumluluklarının ayrımı
• Güvence sonucu (beyan)
• Kapsam dışı bırakılan açıklamalar

İkinci taraf görüşü bir yatırım tavsiyesi veya kredi derecelendirmesi DEĞİLDİR ve ihraççının geri ödeme kabiliyeti hakkında bir şey söylemez. Görüş, çerçevenin ilgili ilkelere uygunluğunu değerlendirir; projelerin çevresel etkisinin gerçekleşeceğini taahhüt etmez. İhraç öncesi görüş ile ihraç sonrası tahsis doğrulaması ayrı çalışmalardır; ilki ikincisinin yerine geçmez.

Sera gazı doğrulama ve geçerli kılma faaliyetleri ISO 14065 kapsamında akredite edilir; doğrulamanın kendisi ISO 14064-3'e göre yürütülür ve doğrulayıcı personelin yetkinliği ISO 14066 ile tanımlanır. Güvence denetimleri ise ISAE 3000 gibi güvence standartlarına tabidir ve akredite belgelendirme kapsamında değildir. Her iki çerçevede de tarafsızlık kuralı belirleyicidir: hesaplamayı yapan taraf aynı hesaplamayı doğrulayamaz. EUROLAB, ILAC ve IAF çok taraflı tanınma anlaşmalarına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir; hangi doğrulamanın akredite kapsamda sunulabildiği teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

• ESG Veri Güvencesi (ESG)
• Sürdürülebilirlik Raporu Güvencesi (ISAE 3000)
• CBAM / SKDM — Sınırda Karbon Düzenlemesi
• Yenilenebilir Enerji (I-REC / GO)