Yenilenebilir Enerji (I-REC / GO)

Yenilenebilir enerji doğrulaması, bir kuruluşun kullandığı elektriğin yenilenebilir kaynaklı olduğu iddiasının menşe sertifikalarıyla (I-REC, Menşe Garantisi/GO) desteklenip desteklenmediğinin incelenmesidir. Elektrik şebekede fiziksel olarak ayrıştırılamadığı için iddia sertifika sistemine dayanır.

Amaç, Kapsam 2 emisyonlarının piyasa temelli yöntemle raporlanmasına sağlam bir dayanak oluşturmak ve yenilenebilir enerji iddiasının çifte sayılmadığını göstermektir.

• %100 yenilenebilir enerji iddiasında bulunan şirketler
• Kapsam 2 emisyonlarını piyasa temelli yöntemle raporlayanlar
• RE100 gibi taahhütlere katılan kuruluşlar
• Müşterisinden yeşil enerji kanıtı istenen üreticiler
• Yenilenebilir enerji satın alma anlaşması (PPA) yapan şirketler

• Elektrik tüketim verisinin doğrulanması
• Sertifika türünün belirlenmesi: I-REC, Menşe Garantisi (GO), ulusal sistemler
• Sertifika miktarının tüketimle eşleştirilmesi
• Sertifikaların iptal (redemption) kayıtlarının kontrolü
• Çifte sayımın önlendiğinin doğrulanması
• Zamansal ve coğrafi eşleştirme kriterlerinin değerlendirilmesi
• PPA sözleşmelerinin ve sertifika devrinin incelenmesi
• Kapsam 2 piyasa temelli hesaplamaya yansıtılması
• İddia metninin kapsamının doğru ifade edilmesi

• GHG Protocol Kapsam 2 Kılavuzu
• ISO 14064-1
• I-REC Standardı
• AB Menşe Garantisi düzenlemeleri

• GHG Protocol Kapsam 2 Kılavuzu
• ISO 14064-1
• I-REC Standardı
• AB Menşe Garantisi düzenlemeleri

1. 1Görevin Kabulü ve KapsamHangi verinin, hangi raporlama çerçevesine göre ve hangi güvence seviyesinde değerlendirileceği yazılı olarak kararlaştırılır.
2. 2Kriterlerin BelirlenmesiUygulanan raporlama çerçevesi (GRI, ESRS, IFRS S1/S2) ve kuruluşun kendi hesaplama metodolojisi kriter olarak tespit edilir.
3. 3Risk Değerlendirmesi ve ÖnemlilikYanlış beyan riski taşıyan göstergeler belirlenir; önemlilik eşiği ve örnekleme kapsamı buna göre kurulur.
4. 4İç Kontrollerin İncelenmesiVeri toplama süreci, hesaplama kontrolleri ve onay mekanizmaları incelenir; verinin kaynağına kadar izlenebilirliği test edilir.
5. 5Gösterge Bazlı TestSeçilen göstergelerde yeniden hesaplama, kaynak belge kontrolü ve analitik prosedürler uygulanır.
6. 6Bulguların Ele AlınmasıTespit edilen hatalar ve dayanaksız açıklamalar kuruluşa iletilir; rapor düzeltilir.
7. 7Güvence BeyanıSeçilen güvence seviyesine uygun biçimde kurulmuş güvence beyanı düzenlenir ve raporda yayımlanır.

Güvence denetimleri sınırlı (limited) veya makul (reasonable) güvence seviyesinde yürütülür. Uygulamada sürdürülebilirlik raporlarının çoğu sınırlı güvence ile yayımlanır; düzenlemeler ise kademeli olarak makul güvenceye geçişi öngörmektedir. Güvence seviyesi beyanın metninde açıkça yazılır ve iki seviye birbirinin yerine geçmez.

• Güvence sağlayan kuruluş ve ekip bilgileri
• Güvence kapsamına alınan göstergeler ve dönem
• Uygulanan raporlama çerçevesi ve kriterler
• Uygulanan güvence standardı ve güvence seviyesi
• Yürütülen prosedürlerin özeti
• Kuruluşun ve güvence sağlayanın sorumluluklarının ayrımı
• Güvence sonucu (beyan)
• Kapsam dışı bırakılan açıklamalar

Sertifika esaslı bir iddia, tüketilen elektriğin fiziksel olarak yenilenebilir kaynaktan geldiği anlamına gelmez; elektrik şebekede ayrıştırılamaz. İddia, eşdeğer miktarda yenilenebilir üretimin sertifikayla tahsis edildiğini gösterir. Bu nedenle iddia metninde piyasa temelli yöntemin kullanıldığı belirtilmelidir. Ayrıca sertifikaların iptal edilmemiş olması veya farklı taraflarca da sayılması çifte sayım yaratır ve iddiayı geçersiz kılar.

Sera gazı doğrulama ve geçerli kılma faaliyetleri ISO 14065 kapsamında akredite edilir; doğrulamanın kendisi ISO 14064-3'e göre yürütülür ve doğrulayıcı personelin yetkinliği ISO 14066 ile tanımlanır. Güvence denetimleri ise ISAE 3000 gibi güvence standartlarına tabidir ve akredite belgelendirme kapsamında değildir. Her iki çerçevede de tarafsızlık kuralı belirleyicidir: hesaplamayı yapan taraf aynı hesaplamayı doğrulayamaz. EUROLAB, ILAC ve IAF çok taraflı tanınma anlaşmalarına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir; hangi doğrulamanın akredite kapsamda sunulabildiği teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

• ESG Veri Güvencesi (ESG)
• Sürdürülebilirlik Raporu Güvencesi (ISAE 3000)
• CBAM / SKDM — Sınırda Karbon Düzenlemesi
• Yeşil Tahvil Doğrulama (ICMA GBP)