Özel Proses Akreditasyonu (NADCAP) Denetimi Nedir?

NADCAP (National Aerospace and Defense Contractors Accreditation Program), havacılık ve savunmada ÖZEL PROSESLER için işletilen bir akreditasyon programıdır. Özel proses, sonucunun sonradan muayeneyle tam olarak doğrulanamadığı prosestir: ısıl işlem, kaynak, kaplama, tahribatsız muayene, kimyasal işlem gibi. Program PRI tarafından yürütülür ve denetim kriterleri OEM'lerin ortak katılımıyla belirlenir. Denetimler olağanüstü ayrıntılıdır: kontrol listeleri yüzlerce maddeden oluşur ve proses parametreleri tek tek doğrulanır.

Özel Proses Akreditasyonu (NADCAP) Denetimi Kimler İçin Gereklidir?

Isıl işlem, kaplama ve yüzey işlem tesisleri
Kaynak ve lehimleme yapan üreticiler
Tahribatsız muayene (NDT) hizmeti verenler
Kimyasal işlem ve anodize tesisleri
Kompozit, döküm, dövme ve talaşlı imalat yapan havacılık tedarikçileri
Havacılık laboratuvarları ve elektronik montaj tesisleri

Özel Proses Akreditasyonu (NADCAP) Denetimi Zorunlu mu?

Yasal olarak zorunlu değildir; büyük havacılık OEM'lerinin (Boeing, Airbus, Rolls-Royce, GE, Safran ve diğerleri) tedarikçi şartıdır. Bu OEM'lere özel proses hizmeti veren bir tesisin NADCAP akreditasyonu olmadan iş alması pratikte mümkün değildir. Akreditasyon proses bazındadır: her özel proses için ayrı kontrol listesi ve ayrı akreditasyon gerekir.

Özel Proses Akreditasyonu (NADCAP) Denetiminin Kapsamı

Proses bazlı kontrol listeleri (AC serisi) — her özel proses için ayrı
Isıl işlem: fırın sıcaklık düzgünlüğü (TUS), sistem doğruluğu (SAT), pirometre kalibrasyonu — AMS 2750 şartları
Kaynak: prosedür ve operatör yeterliliği, parametre kontrolü
Tahribatsız muayene: personel sertifikasyonu (NAS 410), ekipman kontrolü, prosedür onayı
Kimyasal işlem ve kaplama: banyo kontrolü, analiz sıklığı, kalınlık ve yapışma doğrulaması
Malzeme test laboratuvarı: metot doğrulama ve yetkinlik
Müşteri onaylı prosedürler ve müşteri özel şartları
Kayıt bütünlüğü ve veri manipülasyonunun önlenmesi
Denetim bulgularının kapatılması ve akreditasyon çevrimi (merit programı ile uzayabilir)

Özel Proses Akreditasyonu (NADCAP) Denetim Süreci

1Kapsam ve Program BelirlenmesiDenetlenecek sahalar, süreçler ve şemanın gerektirdiği denetim günü belirlenir.
2Ön Değerlendirmeİsteğe bağlı olarak boşluk analizi yapılır; asıl denetim öncesi eksikler görünür hâle gelir.
3Saha DenetimiŞemanın soru listesi üzerinden kayıt incelemesi, saha gözlemi ve çalışan görüşmeleri yapılır.
4Bulguların RaporlanmasıBulgular şemanın sınıflandırmasına göre raporlanır. Bu şemaların çıktısı belge değil, denetim raporudur.
5Düzeltici Faaliyet ve TakipBulgular için düzeltici faaliyet planı sunulur; şemaya göre takip denetimiyle kapatılır.

Özel Proses Akreditasyonu (NADCAP) Raporunun Geçerlilik Süresi

Denetim raporlarının geçerlilik süresi şemaya göre belirlenir ve çoğunlukla bir ile iki yıl arasındadır. Rapor, alıcı markanın kabul ettiği süre boyunca kullanılır.

Özel Proses Akreditasyonu (NADCAP) İçin Gerekli Belgeler

Kuruluş ve saha bilgileri
Çalışan sayısı ve vardiya düzeni
Yasal izin ve ruhsatlar
İlgili politika ve prosedürler
Bordro, mesai ve personel kayıtları
Akredite olunacak proses ve kapsam listesi
Müşteri onaylı proses prosedürleri ve spesifikasyonlar
Ekipman kalibrasyon ve doğrulama kayıtları (ör. TUS/SAT raporları)
Personel yetkinlik ve sertifika kayıtları
Proses parametre kayıtları ve üretim örnekleri (job audit için)
İç denetim kayıtları (NADCAP kontrol listesine göre)

Özel Proses Akreditasyonu (NADCAP) Denetim Maliyeti

Sabit bir liste fiyatı yoktur; maliyet aşağıdaki değişkenlere göre hesaplanır ve teklifte yazılı olarak verilir.

Denetlenecek saha sayısı ve çalışan sayısı
Şemanın öngördüğü denetim günü
Ön değerlendirme (boşluk analizi) istenip istenmediği
Takip denetimi gerekip gerekmediği

Akreditasyon

Bu şemaların çoğu belge değil denetim raporu üretir ve şema sahibinin (ör. Sedex, amfori, RBA) kendi onay sistemine tabidir; klasik anlamda akreditasyon her şemada bulunmaz. Denetçi yetkinliği ve rapor geçerliliği şema sahibinin kurallarına göre belirlenir.

Bu şemanın hangi kapsamda sunulabildiği ürününüze ve faaliyetinize göre değişir; teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

Kapsam ve yetkiler

İlgili Belgelendirmeler

Özel Proses Akreditasyonu (NADCAP) Hakkında Sık Sorulan Sorular

NADCAP belge mi akreditasyon mu?

Akreditasyondur ve proses bazındadır. Bir tesisin 'NADCAP akreditasyonu var' demek yetersizdir; hangi proseslerde akredite olduğu ve kapsamın müşterinin ihtiyacını karşılayıp karşılamadığı kontrol edilmelidir.

AS9100 belgem varken NADCAP'e neden ihtiyacım var?

AS9100 kalite yönetim sistemini kapsar; NADCAP ise tek tek özel proseslerin teknik yeterliliğini derinlemesine değerlendirir. İkisi farklı düzeydedir ve birbirinin yerine geçmez.

Akreditasyon çevrimi ne kadar?

İlk akreditasyon sonrası çevrim genellikle yıllıktır; bulgusuz veya çok az bulgulu denetim geçmişi olan tesisler merit programı kapsamında daha uzun çevrime geçebilir. Kötü denetim sonuçları çevrimi kısaltır.