Karayolu Trafik Güvenliği Yönetimi (ISO 39001) Belgelendirmesi

ISO 39001, karayolu trafik güvenliği (RTS) yönetim sistemi şartlarını tanımlar. Amacı, kuruluşun karayolu trafik sistemiyle etkileşiminden kaynaklanan ölümlü ve ağır yaralanmalı kazaları azaltmaktır. Performans faktörleri (hız, sürücü yorgunluğu, emniyet kemeri kullanımı, araç güvenliği, yol seçimi) üzerinden ölçülebilir hedefler kurulmasını ister.

• Karayolu yük ve yolcu taşımacılığı yapan firmalar
• Geniş araç filosu işleten kuruluşlar
• Belediyeler ve yol altyapısı işletmecileri
• Saha ekiplerinin yoğun araç kullandığı hizmet şirketleri

Zorunlu değildir. Karayolu taşımacılığına ilişkin yetki belgesi, sürüş-dinlenme süresi ve araç muayenesi yükümlülükleri ayrı ve bağlayıcıdır; ISO 39001 bunların yerine geçmez.

• Madde 4 — Kuruluşun bağlamı: iç ve dış hususlar, ilgili tarafların şartları, karayolu trafik güvenliği yönetim sistemi kapsamının belirlenmesi
• Madde 5 — Liderlik: üst yönetimin taahhüdü, politika, rol ve yetkiler
• Madde 6 — Planlama: risk ve fırsatlar, hedefler ve bunlara ulaşma planları
• Madde 7 — Destek: kaynaklar, yetkinlik, farkındalık, iletişim, dokümante edilmiş bilgi
• Madde 8 — Operasyon: operasyonel planlama ve kontrol
• Madde 9 — Performans değerlendirme: izleme ve ölçme, iç denetim, yönetimin gözden geçirmesi
• Madde 10 — İyileştirme: uygunsuzluk, düzeltici faaliyet ve sürekli iyileştirme
• Karayolu trafik güvenliği performans faktörlerinin belirlenmesi
• Maruziyet, ara sonuç ve nihai sonuç göstergelerinin tanımlanması
• Hız yönetimi, sürücü yorgunluğu ve dikkat dağınıklığının kontrolü
• Araç seçimi, bakımı ve güvenlik donanımı
• Sürücü yetkinliği, ehliyet ve sağlık durumu
• Yolculuk planlaması ve güzergâh seçimi
• Kaza sonrası müdahale ve olay incelemesi

1. 1BaşvuruKuruluşun faaliyet alanı, çalışan sayısı, saha sayısı ve kapsam sınırları belirlenir. Denetim gün sayısı bu bilgilere göre hesaplanır.
2. 2Doküman İncelemesi (Aşama 1)Yönetim sistemi dokümantasyonu, kapsam tanımı, risk değerlendirmesi ve iç denetim/YGG kayıtları incelenir; sahada denetime hazır olup olunmadığı değerlendirilir.
3. 3Belgelendirme Denetimi (Aşama 2)Sistemin sahada uygulandığı ve etkin olduğu yerinde doğrulanır. Bulgular majör/minör uygunsuzluk ve gözlem olarak sınıflandırılır.
4. 4Uygunsuzlukların KapatılmasıKuruluş kök neden analizi ve düzeltici faaliyet planı sunar. Majör uygunsuzluklar kapatılmadan belge düzenlenmez.
5. 5Belge DüzenlenmesiBağımsız bir karar vericinin gözden geçirmesinin ardından belge düzenlenir. Denetimi yapan ekip belge kararını veremez.
6. 6Gözetim DenetimleriBelge süresi boyunca yılda en az bir kez gözetim denetimi yapılır. İlk gözetim, Aşama 2'nin son gününden itibaren 12 ayı aşamaz.
7. 7Yeniden BelgelendirmeÜç yılın sonunda sistemin tamamı yeniden denetlenir; belge süresi dolmadan tamamlanması gerekir.

Yönetim sistemi belgeleri üç yıl geçerlidir. Bu süre boyunca yılda en az bir gözetim denetimi yapılır; gözetim yapılmazsa belge askıya alınır. Üçüncü yılın sonunda yeniden belgelendirme denetimi tamamlanır.

• Ticaret sicil kaydı ve faaliyet belgesi
• Kuruluş organizasyon şeması ve çalışan sayısı
• Kapsam kapsamındaki saha/şube listesi
• Yönetim sistemi el kitabı veya süreç dokümantasyonu
• İç denetim ve yönetimin gözden geçirmesi kayıtları
• Varsa yasal izin, ruhsat ve faaliyet belgeleri

Sabit bir liste fiyatı yoktur; maliyet aşağıdaki değişkenlere göre hesaplanır ve teklifte yazılı olarak verilir.

• Kapsama giren çalışan sayısı (denetim gün sayısını doğrudan belirler)
• Saha ve şube sayısı; çok sahalı örnekleme uygulanıp uygulanmadığı
• Faaliyetin risk seviyesi ve süreç karmaşıklığı
• Belgelendirilecek standart sayısı — entegre denetim gün sayısını düşürür
• Üç yıllık döngü: belgelendirme + iki gözetim denetimi

Yönetim sistemi belgelendirmesi ISO/IEC 17021-1 kapsamında yürütülür. Belgelendirme kuruluşu, IAF çok taraflı tanınma anlaşmasına (IAF MLA) taraf bir akreditasyon kuruluşu tarafından akredite edilir; bu anlaşma, bir ülkede düzenlenen belgenin diğer ülkelerde de kabul görmesini sağlayan uluslararası tanınma zincirini kurar. EUROLAB, ISO/IEC 17021-1 kapsamında IAF üyesi akreditasyon kuruluşlarından alınmış, uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir.

Bu şemanın hangi kapsamda sunulabildiği ürününüze ve faaliyetinize göre değişir; teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

• IATF 16949Otomotiv Kalite Yönetimi
• ISO 22163Demiryolu Kalite Yönetimi
• AS9100Havacılık Kalite Yönetimi
• AS9110Havacılık Bakım Kalite Yönetimi
• AS9120Havacılık Dağıtım Kalite Yönetimi
• ISO 9001Kalite Yönetim Sistemi
• ISO 10002Müşteri Memnuniyeti ve Şikâyet Yönetimi
• ISO 10004Müşteri Memnuniyeti İzleme ve Ölçme