Webster | EUROLAB

Webster Sertlik Testi Nedir?

Webster sertlik ölçer, elde kullanılan kerpeten biçimli bir cihazdır. Yaylı bir batıcı uç malzemeye bastırılır ve batma derinliği doğrudan bir skaladan okunur. Özellikle alüminyum profillerde hat üstü kontrol için kullanılır.

Webster Sertlik Testi Amacı

Amaç, alüminyum ekstrüzyon ve haddeleme ürünlerinde yaşlandırma ısıl işleminin yeterliliğini üretim hattında hızlıca doğrulamaktır. Cihaz taşınabilir olduğu için numune kesmeye gerek kalmaz.

Webster Sertlik Testi Hangi Ürünlere Uygulanır?

Alüminyum ekstrüzyon profiller
Alüminyum sac ve levhalar
İnce cidarlı alüminyum borular
Yaşlandırma ısıl işlemi görmüş alüminyum parçalar

Webster Sertlik Testi Hangi Sektörlerde Kullanılır?

MetalYapıOtomotivAmbalaj

Webster Sertlik Testi İçin İlgili Standartlar

ASTM B647 (alüminyum alaşımlarının Webster sertlik ölçer ile göstergesi)
ASTM E18 (Rockwell — doğrulama amaçlı karşılaştırma)
ASTM B557 (alüminyum ürünlerin çekme deneyi — tamamlayıcı)

Webster Sertlik Testi Koşulları

Cihaz: Webster sertlik ölçer (elde kullanılan kerpeten tipi)
Malzeme: Alüminyum ve alaşımları
Kalınlık: Cihazın modeline göre asgari cidar kalınlığı sağlanmalıdır
Ölçüm: Farklı noktalarda tekrarlı okuma ve ortalama

Webster Sertlik Testi Cihazı

Webster sertlik ölçer
Kalibrasyon test bloğu
Kalınlık ölçer
Doğrulama için masa tipi Rockwell cihazı

Webster Sertlik Testi İçin Numune Gereksinimleri

Ölçüm yüzeyi temiz, düz ve oksit tabakasından arındırılmış olmalıdır.
Cidar kalınlığı cihazın gerektirdiği asgari değeri sağlamalıdır.
Profilin ölçüm bölgesi deforme olmayacak şekilde desteklenmelidir.
Kaplamalı yüzeylerde ölçüm kaplamasız bir bölgeden alınmalıdır.

Webster Sertlik Testi Süresi

Ölçüm saniyeler sürer ve hat üzerinde yapılabilir.

Webster Sertlik Testi Prosedürü

1Cihaz kalibrasyon bloğuyla doğrulanır.
2Ölçüm yüzeyi temizlenir.
3Cihaz malzemeye dik olarak kapatılır ve tam bastırılır.
4Skaladan değer okunur.
5Farklı noktalarda ölçüm tekrarlanır.
6Ortalama hesaplanır ve gerekiyorsa masa tipi cihazla doğrulanır.

Webster Sertlik Testi Kabul Kriterleri

Yöntem standardı deneyin nasıl yapılacağını tanımlar, sonucun kaç olması gerektiğini değil. Kabul sınırı malzeme standardından, ürün şartnamesinden veya müşterinin teknik resminden gelir; bu yüzden sayfa sayısal sınır vermez.

Sonuçların Değerlendirilmesi

Webster değeri bir göstergedir; anlaşmazlık hâlinde masa tipi bir sertlik cihazıyla (genellikle Rockwell) doğrulama yapılır. Alaşım ve temper durumu bildirilmeden alınan bir Webster okuması tek başına yorumlanmamalıdır.

Webster Sertlik Testi Raporu

Numune tanımı, malzeme cinsi ve varsa döküm/parti numarası
Numune geometrisi, ölçüleri ve hazırlama yöntemi
Uygulanan standart ve deney koşulları
Deney sıcaklığı ve ortam şartları
Ölçülen değerler ve hesaplanan büyüklükler
Kırılma yüzeyi veya iz fotoğrafları (uygulanabilir olduğunda)
Ölçüm belirsizliği (talep edilmişse)
Sonucun yalnızca deneye sunulan numuneye ait olduğu beyanı

Akreditasyon

EUROLAB; laboratuvar deneylerinde ISO/IEC 17025, muayene ve gözetimde ISO/IEC 17020, sistem ve ürün belgelendirmesinde ISO/IEC 17021-1 ve ISO/IEC 17065 kapsamlarında, IAF ve ILAC çok taraflı tanınma anlaşmalarına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir. Bu zincir, düzenlenen rapor ve belgelerin dünya genelinde kabul görmesini sağlar.

Bu testin akredite kapsamda sunulup sunulamayacağı ürününüze ve uygulanacak standarda göre değişir; akreditasyon metot bazında olduğu için kapsam teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

Kapsam ve yetkiler

İlgili Mevzuat

EN 10204 (metalik ürünler için muayene belgeleri)
AB 305/2011 Yapı Malzemeleri Yönetmeliği (yapıya giren ürünlerde)
Ürün ailesine göre uygulanan uyumlaştırılmış standartlar

Mekanik Testler — Bu Deney Alanı Ne Yapar?

Aşağıdaki bölüm Webster deneyinin ait olduğu alanı anlatır; bu deneyin kendi koşulları ve kabul ölçütleri yukarıdaki bölümlerde yer alır. Ürününüze özgü kapsam teklif aşamasında yazılı olarak netleştirilir.

Mekanik deneyler, bir malzemenin ya da parçanın kuvvet altındaki davranışını ölçer. Aile statik yüklemeden (çekme, basma, eğme) zamana bağlı davranışlara (yorulma, sünme), sertlik ve aşınmadan kırılma tokluğuna kadar uzanır.

Bu deneylerin ortak özelliği, sonucun MALZEME ÖZELLİĞİ olarak raporlanmasıdır. Akma dayanımı ya da sertlik bir uygunluk kararı değildir; tasarımın ve ürün standardının karşılaştırma yapacağı sayısal veridir. Bu yüzden mekanik deney raporları çoğunlukla bir ürün onayının değil bir mühendislik kararının girdisidir — malzeme seçimi, emniyet katsayısı, ömür tahmini.

Statik ve dinamik davranış arasındaki ayrım alanı anlamanın anahtarıdır. Bir parça statik yükte hiç zorlanmıyor görünürken tekrarlı yükte kopabilir; yorulma kırılması akma dayanımının çok altındaki gerilmelerde oluşur ve uyarı vermez. Bu yüzden dönen, titreşen ya da çevrimli yük alan parçalarda çekme deneyi tek başına yeterli bir kanıt değildir.

Deney koşulları sonucu belirler ve bu, raporun okunabilirliği için kritiktir: numune geometrisi, yükleme hızı, sıcaklık, şartlandırma ve bağlama düzeni. Aynı malzeme farklı koşullarda farklı değer verir. Plastiklerde hız etkisi çok belirgindir, metallerde sıcaklık etkisi; kompozitlerde ise numune yönlenmesi sonucu tamamen değiştirir.

Sertlik alanın en çok yanlış kullanılan ölçümüdür. Hızlı, tahribatsıza yakın ve ucuz olduğu için sıklıkla dayanımın yerine kullanılır. Sertlikten dayanıma dönüşüm tabloları vardır ama YAKLAŞIKTIR ve malzeme grubuna bağlıdır; malzeme kabulünde tek kanıt olarak kullanılması hatalıdır.

Kırılma mekaniği tarafı özel bir yetkinlik gerektirir. Kırılma tokluğu ve yorulma çatlağı ilerleme hızı ölçümleri, çatlaklı bir yapının ne kadar dayanacağını hesaplamayı mümkün kılar; basınçlı ekipman, uçak yapısı ve boru hattı gibi alanlarda hasara tolerans tasarımının temelidir.

Bu alanın yöntem grupları

Statik deneyler
Çekme, basma, eğme, makaslama ve burulma. Akma ve çekme dayanımı, uzama ve elastisite modülü elde edilir.
Darbe deneyleri
Charpy ve Izod çentik darbe; malzemenin gevrek-sünek geçiş davranışı sıcaklığa bağlı olarak belirlenir.
Sertlik
Brinell, Vickers, Rockwell, Shore ve mikro sertlik. Yüzey işlem derinliği ve yerel dayanım farkları için değerlidir.
Yorulma
Kuvvet ve gerinim kontrollü eksenel yorulma, eğilmede yorulma; S-N eğrileri ve dayanım sınırı.
Sünme ve gerilme gevşemesi
Yüksek sıcaklıkta uzun süreli yük altındaki davranış; kazan, türbin ve basınçlı ekipman malzemelerinde belirleyici.
Kırılma mekaniği
Düzlem şekil değiştirme kırılma tokluğu, J integrali, CTOD ve yorulma çatlağı ilerleme hızı.
Aşınma ve sürtünme
Taber ve döner silindir abrazyon, sürtünme katsayısı ölçümleri.

Bu alanda sık karıştırılanlar

Sertlikten dayanım hesaplamak yaklaşıktır; malzeme kabulünde tek kanıt olarak kullanılamaz.
Statik dayanım yeterliliği yorulma dayanımını göstermez; çevrimli yük alan parçada ayrı deney gerekir.
Deney hızı ve sıcaklık raporlanmazsa sonuç karşılaştırılamaz — özellikle polimer ve kompozitlerde.
Deney numunesi ile gerçek parça aynı değeri vermeyebilir; kalıplama yönlenmesi, kaynak izi ve yüzey işlem farkı etkilidir.
Kompozitlerde numune yönlenmesi belirtilmeden verilen bir dayanım değeri anlamsızdır.
ASTM ve ISO karşılıkları aynı büyüklüğü ölçer ama numune geometrileri farklıdır; sonuçlar birebir eşdeğer sayılmaz.

Bu alandaki sonuçlar hangi kararı besler

Tasarım doğrulaması ve malzeme seçimi
Gelen malzeme kontrolü ve tedarikçi onayı
Ürün standardındaki mekanik gerekliliklerin karşılanması
Arıza analizi, ömür tahmini ve hasara tolerans hesabı
Isıl işlem ve yüzey işlem proseslerinin doğrulanması

İlgili Testler

Webster Sertlik Testi Hakkında Sık Sorulan Sorular

Webster değeri Rockwell'e çevrilebilir mi?

Yaklaşık dönüşüm tabloları vardır ancak alaşıma bağlıdır. Kesin karar gerektiren durumlarda doğrudan Rockwell ölçümü yapılmalıdır.

İnce profillerde güvenilir mi?

Cidar kalınlığı cihazın asgari şartının altındaysa okuma yanıltıcı olur; batıcı uç etkisi karşı yüzeye taşar. Bu durumda ölçüm geçerli sayılmaz.