Sole Adhesion | EUROLAB

Taban Yapışma Dayanımı Testi (Sole Adhesion) Nedir?

Taban yapışma dayanımı testi, montaj edilmiş ayakkabıda taban ile üst arasındaki bağın ayrılması için gereken kuvvetin ölçülmesidir. Numune üzerinde tanımlı genişlikte bir şerit hazırlanır, çekme cihazında ayrılır ve birim genişlik başına kuvvet hesaplanır.

Taban Yapışma Dayanımı Testi (Sole Adhesion) Amacı

Amaç, tabanın kullanımda üstten ayrılıp ayrılmayacağını belirlemektir. Taban ayrılması ayakkabıda en sık karşılaşılan iade sebeplerindendir ve genellikle yapıştırma öncesi yüzey hazırlığındaki eksiklikten kaynaklanır.

Taban Yapışma Dayanımı Testi (Sole Adhesion) Hangi Ürünlere Uygulanır?

Yapıştırma montajlı ayakkabılar
Spor ayakkabılar
İş güvenliği ayakkabıları
Enjeksiyon ve dikişli montajlı ürünler
Terlik ve sandalet

Taban Yapışma Dayanımı Testi (Sole Adhesion) Hangi Sektörlerde Kullanılır?

AyakkabıDeriPerakendeTüketici ÜrünleriPlastik & Kauçuk

Taban Yapışma Dayanımı Testi (Sole Adhesion) İçin İlgili Standartlar

TS EN ISO 17708 (ayakkabı — üst/taban yapışma dayanımı)
TS EN ISO 20344 (koruyucu ayakkabı deney yöntemleri)
SATRA TM404

Taban Yapışma Dayanımı Testi (Sole Adhesion) Koşulları

Şartlandırma: Standartta tanımlı sıcaklık ve bağıl nemde
Çekme hızı: Standartta tanımlı sabit hız
Numune genişliği: Standartta tanımlı; sonuç N/mm cinsine çevrilir

Taban Yapışma Dayanımı Testi (Sole Adhesion) Cihazı

Çekme test cihazı ve özel çeneler
Numune kesme aletleri
Şartlandırma kabini

Taban Yapışma Dayanımı Testi (Sole Adhesion) İçin Numune Gereksinimleri

Montajı tamamlanmış ayakkabı gerekir; ayrı taban ve üst yeterli değildir
Numune ayakkabı üzerinde tanımlı bölgeden hazırlanır
Sağ ve sol tek ayrı değerlendirilebilir
Yapıştırma sonrası kürlenme süresi tamamlanmış olmalı

Taban Yapışma Dayanımı Testi (Sole Adhesion) Süresi

Deney kısadır. Süreyi numune hazırlığı, şartlandırma ve yapıştırıcının kürlenme süresinin tamamlanmış olması belirler.

Taban Yapışma Dayanımı Testi (Sole Adhesion) Prosedürü

1Ayakkabı şartlandırılır.
2Tanımlı genişlikte şerit kesilerek ayrılma başlatılır.
3Şerit çekme cihazının çenelerine bağlanır.
4Sabit hızda çekilir ve kuvvet kaydedilir.
5Ortalama kuvvet birim genişliğe bölünerek N/mm cinsine çevrilir.
6Ayrılma biçimi (yapışkan/malzeme kopması) kaydedilir.

Taban Yapışma Dayanımı Testi (Sole Adhesion) Kabul Kriterleri

Kabul kriteri ürün standardı veya şartnamedeki minimum N/mm değeridir. Koruyucu ayakkabılarda TS EN ISO 20345 kendi minimum değerini tanımlar; değer yürürlükteki baskıdan teyit edilir.

Sonuçların Değerlendirilmesi

Ayrılma biçimi sayısal değer kadar önemlidir. Malzemenin kendisi kopuyorsa (kohezif kopma) yapıştırma bağı malzemeden güçlüdür ve sonuç olumludur; yapışma yüzeyinden temiz ayrılma (adezif kopma) yüzey hazırlığı sorununa işaret eder.

Taban Yapışma Dayanımı Testi (Sole Adhesion) Raporu

Ayakkabı tanımı ve montaj yöntemi
Uygulanan standart ve numune genişliği
Ölçülen kuvvet ve N/mm sonucu
Ayrılma biçimi ve bölgesi
Fotoğraflar

Akreditasyon

EUROLAB; laboratuvar deneylerinde ISO/IEC 17025, muayene ve gözetimde ISO/IEC 17020, sistem ve ürün belgelendirmesinde ISO/IEC 17021-1 ve ISO/IEC 17065 kapsamlarında, IAF ve ILAC çok taraflı tanınma anlaşmalarına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir. Bu zincir, düzenlenen rapor ve belgelerin dünya genelinde kabul görmesini sağlar.

Bu testin akredite kapsamda sunulup sunulamayacağı ürününüze ve uygulanacak standarda göre değişir; akreditasyon metot bazında olduğu için kapsam teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

Kapsam ve yetkiler

İlgili Mevzuat

(AB) 2016/425 Kişisel Koruyucu Donanım Tüzüğü (koruyucu ayakkabılar için)

Ayakkabı ve Deri Testleri — Bu Deney Alanı Ne Yapar?

Aşağıdaki bölüm Sole Adhesion deneyinin ait olduğu alanı anlatır; bu deneyin kendi koşulları ve kabul ölçütleri yukarıdaki bölümlerde yer alır. Ürününüze özgü kapsam teklif aşamasında yazılı olarak netleştirilir.

Ayakkabı ve deri deneyleri, ürünün fiziksel dayanımını ve kimyasal güvenliğini birlikte değerlendirir. Ayakkabı ÇOK BİLEŞENLİ bir üründür: taban, üst malzeme, astar, iç taban, ökçe ve yapıştırma hattı ayrı ayrı ve birlikte sınanır. Bir bileşenin iyi olması ürünün iyi olduğunu göstermez; arıza çoğunlukla bileşenlerin birleştiği yerde çıkar.

Fiziksel tarafta en sık görülen saha arızası TABAN-ÜST AYRILMASIDIR. Bu yüzden yapışma dayanımı alanın en kritik ölçümüdür ve yapıştırma prosesinin (yüzey hazırlığı, yapıştırıcı seçimi, presleme koşulları) doğrudan göstergesidir. İkinci sırada taban aşınması ve bükülme dayanımı gelir: bir ayakkabı ömrü boyunca yüz binlerce kez bükülür.

Kayma direnci güvenlik açısından en önemli parametredir ve ölçümü yüzeye bağlıdır: ıslak seramik, yağlı çelik ve kuru zemin farklı sonuç verir. Bu yüzden kayma direnci tek bir sayı olarak değil, hangi yüzey ve hangi kayma yönünde ölçüldüğü belirtilerek raporlanır.

Koruyucu ayakkabıda ayrı bir gövde işler ve bu, ticari olarak en kritik ayrımdır. Burun koruması (darbe ve baskı), delinme direnci, antistatik davranış, ısı ve soğuk yalıtımı, elektrik yalıtımı ve yakıt dayanımı kişisel koruyucu donanım gereklilikleri kapsamında değerlendirilir. Bu ürünlerde CE zorunludur ve kategori seçimi doğru yapılmalıdır; sıradan bir ayakkabı deney raporu bu dosyayı karşılamaz.

Kimyasal tarafta deride KROM (VI) özel bir yere sahiptir. Derinin tabaklanmasında kullanılan krom (III), depolama ve yaşlanma sırasında oksitlenerek krom (VI)'ya dönüşebilir; yani üretimde uygun çıkan bir deri, aylar sonra limiti aşabilir. Bu yüzden ölçüm zamanı ve numunenin geçmişi sonucu etkiler ve yaşlandırma sonrası ölçüm istenebilir.

Diğer kimyasal kalemler azo boyarmaddelerden aromatik aminler, pentaklorofenol, kısa zincirli klorlu parafinler, dimetil fumarat ve ftalatlardır. Bu kalemler REACH kısıtlamalarından ve marka kısıtlı madde listelerinden gelir.

Tüketici ayakkabısında CE işareti YOKTUR; yükümlülük malzeme bileşimi etiketlemesi, kimyasal kısıtlamalara uyum ve genel ürün güvenliği üzerinden işler. Etiketleme kendine özgü bir kuraldır: üst, astar-iç taban ve dış taban için kullanılan malzeme türü simgelerle gösterilir.

Konfor ve fonksiyonel iddialar (su geçirmezlik, nem yönetimi, hava geçirgenliği) ayrı deneylerle desteklenir ve bu iddialar pazarlama metninde kullanılıyorsa kanıt gerektirir.

Bu alanın yöntem grupları

Yapışma ve mukavemet
Taban-üst yapışma dayanımı, dikiş mukavemeti, ökçe bağlantı dayanımı, kayış ve toka dayanımı.
Aşınma ve bükülme
Taban aşınması, bükülme dayanımı (kuru ve düşük sıcaklıkta), iç taban aşınması.
Kayma direnci
Islak seramik, yağlı çelik ve kuru zemin üzerinde ileri ve geri kayma ölçümleri.
Koruyucu özellikler
Burun darbe ve baskı dayanımı, delinme direnci, antistatik, ısı ve soğuk yalıtımı, yakıt ve kimyasal dayanımı.
Deri kimyası
Krom (VI), azo boyarmadde aminleri, pentaklorofenol, kısa zincirli klorlu parafinler, pH ve yağ içeriği.
Konfor ve fonksiyon
Su geçirmezlik, su buharı geçirgenliği, nem yönetimi, renk haslığı ve terleme etkisi.

Bu alanda sık karıştırılanlar

Koruyucu işlev iddiası taşıyan ayakkabı KKD mevzuatına girer ve CE gerektirir; tüketici ayakkabısı deney raporu bu dosyayı karşılamaz.
Krom (VI) sonucu numunenin yaşına ve depolama koşuluna bağlıdır; üretim çıkışı uygun olan deri sonradan limiti aşabilir.
Kayma direnci tek bir sayı değildir; yüzey ve yön belirtilmeden yorumlanamaz.
Bir bileşen için alınan sonuç ürünün tamamını kapsamaz; birleşim yerleri ayrıca sınanır.
Etiketleme kuralları malzeme simgeleriyle yürür; yanlış simge gümrük ve piyasa gözetiminde sorun doğurur.
Su geçirmezlik iddiası, hangi deneyle ve kaç bükülme çevriminden sonra ölçüldüğü belirtilmeden doğrulanabilir değildir.

Bu alandaki sonuçlar hangi kararı besler

Marka kısıtlı madde listesi uygunluğu
Koruyucu ayakkabıda KKD kategorisi ve CE dosyası
Tedarikçi ve parti bazlı kabul kontrolü
Saha şikâyetlerinin (yapışma açılması, taban ayrılması) kök neden analizi
Fonksiyonel iddiaların desteklenmesi

İlgili Testler

Taban Yapışma Dayanımı Testi (Sole Adhesion) Hakkında Sık Sorulan Sorular

Neden montajlı ayakkabı gerekiyor?

Çünkü ölçülen şey malzeme değil, montaj kalitesidir. Yüzey temizliği, primer uygulaması, yapıştırıcı miktarı ve pres basıncı sonucu belirler. Ayrı taban ve üstle yapılan deney üretim hattını temsil etmez.

Düşük sonuç aldık, sorun yapıştırıcıda mı?

Çoğunlukla değil. Yapışma sorunlarının büyük kısmı yüzey hazırlığından gelir: zımparalama yetersizliği, kalıp ayırıcı kalıntısı veya primer uyumsuzluğu. Ayrılma biçimi hangi adımda sorun olduğunu gösterir.