Flexing | EUROLAB

Bükülme Dayanımı Testi (Flexing) Nedir?

Bükülme dayanımı testi, ayakkabı malzemelerinin yürüyüş sırasında maruz kaldığı tekrarlı bükülme hareketinin laboratuvarda simüle edilmesidir. Numune tanımlı açıda, tanımlı hızda ve belirlenen çevrim sayısı boyunca bükülür; ardından çatlak, kırışma, kaplama ayrılması ve yüzey bozulması açısından incelenir.

Bükülme Dayanımı Testi (Flexing) Amacı

Amaç, ayakkabının kullanım ömrü boyunca bükülme bölgesinde çatlayıp çatlamayacağını öngörmektir. Ayakkabıda en yaygın hasar biçimi bükülme bölgesindeki çatlak ve taban ayrılmasıdır.

Bükülme Dayanımı Testi (Flexing) Hangi Ürünlere Uygulanır?

Ayakkabı üst deri ve suni deri malzemeleri
Taban malzemeleri (kauçuk, PU, TPU)
Kaplamalı ve laklı deriler
Astar malzemeleri
İş güvenliği ayakkabıları

Bükülme Dayanımı Testi (Flexing) Hangi Sektörlerde Kullanılır?

AyakkabıDeriPerakendeTüketici ÜrünleriPlastik & Kauçuk

Bükülme Dayanımı Testi (Flexing) İçin İlgili Standartlar

TS EN ISO 17694 (ayakkabı üst ve astar malzemeleri — bükülme direnci)
TS EN ISO 17707 (taban — bükülme direnci)
TS EN ISO 5423 (kalıplanmış plastik ayakkabı)
TS EN ISO 20344 (koruyucu ayakkabı deney yöntemleri)
SATRA TM55 / TM161

Bükülme Dayanımı Testi (Flexing) Koşulları

Şartlandırma: Standartta tanımlı sıcaklık ve bağıl nemde
Çevrim sayısı: Şartnameyle belirlenir; kademeli kontrol yapılabilir
Sıcaklık: Oda sıcaklığında veya istenirse düşük sıcaklıkta (soğukta bükülme)

Bükülme Dayanımı Testi (Flexing) Cihazı

Bally flexometre
Taban bükülme (Ross flex) cihazı
Düşük sıcaklık kabini
Büyüteç ve görüntüleme sistemi

Bükülme Dayanımı Testi (Flexing) İçin Numune Gereksinimleri

Standartta tanımlı ölçüde kesilmiş numuneler
Numune yönü (deride sırt/karın yönü) işaretlenmeli
Taban deneyinde başlangıç kesiği standarda göre açılır
Her malzeme ve renk için ayrı numune

Bükülme Dayanımı Testi (Flexing) Süresi

Süre doğrudan çevrim sayısıyla belirlenir. Yüksek çevrimli programlar cihazda günlerce çalışır; düşük sıcaklıkta yapılan deneylerde şartlandırma süresi eklenir.

Bükülme Dayanımı Testi (Flexing) Prosedürü

1Numuneler şartlandırılır ve cihaza tanımlı biçimde bağlanır.
2Taban deneyinde standartta tanımlı başlangıç kesiği açılır.
3Tanımlı açı ve hızda bükülme uygulanır.
4Belirlenen kademelerde numune çıkarılıp incelenir.
5Çatlak uzunluğu ölçülür, yüzey bozulmaları kaydedilir.
6Sonuç çevrim sayısıyla birlikte raporlanır.

Bükülme Dayanımı Testi (Flexing) Kabul Kriterleri

Kabul kriteri şartnamedeki çevrim sayısında izin verilen azami çatlak uzunluğu veya hasar derecesidir. Koruyucu ayakkabılarda TS EN ISO 20345 gibi ürün standartları kendi şartlarını tanımlar.

Sonuçların Değerlendirilmesi

Hasar türü kaydedilir: yüzey çatlağı, kaplama ayrılması ve taban yırtılması farklı üretim sorunlarına işaret eder. Düşük sıcaklık deneyi ayrı değerlendirilir; oda sıcaklığında geçen bir malzeme soğukta kırılgan davranabilir.

Bükülme Dayanımı Testi (Flexing) Raporu

Numune tanımı ve malzeme türü
Uygulanan standart ve çevrim sayısı
Deney sıcaklığı
Kademe kademe gözlemler ve çatlak ölçümleri
Fotoğraflar

Akreditasyon

EUROLAB; laboratuvar deneylerinde ISO/IEC 17025, muayene ve gözetimde ISO/IEC 17020, sistem ve ürün belgelendirmesinde ISO/IEC 17021-1 ve ISO/IEC 17065 kapsamlarında, IAF ve ILAC çok taraflı tanınma anlaşmalarına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir. Bu zincir, düzenlenen rapor ve belgelerin dünya genelinde kabul görmesini sağlar.

Bu testin akredite kapsamda sunulup sunulamayacağı ürününüze ve uygulanacak standarda göre değişir; akreditasyon metot bazında olduğu için kapsam teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

Kapsam ve yetkiler

İlgili Mevzuat

(AB) 2016/425 Kişisel Koruyucu Donanım Tüzüğü (koruyucu ayakkabılar için)

Ayakkabı ve Deri Testleri — Bu Deney Alanı Ne Yapar?

Aşağıdaki bölüm Flexing deneyinin ait olduğu alanı anlatır; bu deneyin kendi koşulları ve kabul ölçütleri yukarıdaki bölümlerde yer alır. Ürününüze özgü kapsam teklif aşamasında yazılı olarak netleştirilir.

Ayakkabı ve deri deneyleri, ürünün fiziksel dayanımını ve kimyasal güvenliğini birlikte değerlendirir. Ayakkabı ÇOK BİLEŞENLİ bir üründür: taban, üst malzeme, astar, iç taban, ökçe ve yapıştırma hattı ayrı ayrı ve birlikte sınanır. Bir bileşenin iyi olması ürünün iyi olduğunu göstermez; arıza çoğunlukla bileşenlerin birleştiği yerde çıkar.

Fiziksel tarafta en sık görülen saha arızası TABAN-ÜST AYRILMASIDIR. Bu yüzden yapışma dayanımı alanın en kritik ölçümüdür ve yapıştırma prosesinin (yüzey hazırlığı, yapıştırıcı seçimi, presleme koşulları) doğrudan göstergesidir. İkinci sırada taban aşınması ve bükülme dayanımı gelir: bir ayakkabı ömrü boyunca yüz binlerce kez bükülür.

Kayma direnci güvenlik açısından en önemli parametredir ve ölçümü yüzeye bağlıdır: ıslak seramik, yağlı çelik ve kuru zemin farklı sonuç verir. Bu yüzden kayma direnci tek bir sayı olarak değil, hangi yüzey ve hangi kayma yönünde ölçüldüğü belirtilerek raporlanır.

Koruyucu ayakkabıda ayrı bir gövde işler ve bu, ticari olarak en kritik ayrımdır. Burun koruması (darbe ve baskı), delinme direnci, antistatik davranış, ısı ve soğuk yalıtımı, elektrik yalıtımı ve yakıt dayanımı kişisel koruyucu donanım gereklilikleri kapsamında değerlendirilir. Bu ürünlerde CE zorunludur ve kategori seçimi doğru yapılmalıdır; sıradan bir ayakkabı deney raporu bu dosyayı karşılamaz.

Kimyasal tarafta deride KROM (VI) özel bir yere sahiptir. Derinin tabaklanmasında kullanılan krom (III), depolama ve yaşlanma sırasında oksitlenerek krom (VI)'ya dönüşebilir; yani üretimde uygun çıkan bir deri, aylar sonra limiti aşabilir. Bu yüzden ölçüm zamanı ve numunenin geçmişi sonucu etkiler ve yaşlandırma sonrası ölçüm istenebilir.

Diğer kimyasal kalemler azo boyarmaddelerden aromatik aminler, pentaklorofenol, kısa zincirli klorlu parafinler, dimetil fumarat ve ftalatlardır. Bu kalemler REACH kısıtlamalarından ve marka kısıtlı madde listelerinden gelir.

Tüketici ayakkabısında CE işareti YOKTUR; yükümlülük malzeme bileşimi etiketlemesi, kimyasal kısıtlamalara uyum ve genel ürün güvenliği üzerinden işler. Etiketleme kendine özgü bir kuraldır: üst, astar-iç taban ve dış taban için kullanılan malzeme türü simgelerle gösterilir.

Konfor ve fonksiyonel iddialar (su geçirmezlik, nem yönetimi, hava geçirgenliği) ayrı deneylerle desteklenir ve bu iddialar pazarlama metninde kullanılıyorsa kanıt gerektirir.

Bu alanın yöntem grupları

Yapışma ve mukavemet
Taban-üst yapışma dayanımı, dikiş mukavemeti, ökçe bağlantı dayanımı, kayış ve toka dayanımı.
Aşınma ve bükülme
Taban aşınması, bükülme dayanımı (kuru ve düşük sıcaklıkta), iç taban aşınması.
Kayma direnci
Islak seramik, yağlı çelik ve kuru zemin üzerinde ileri ve geri kayma ölçümleri.
Koruyucu özellikler
Burun darbe ve baskı dayanımı, delinme direnci, antistatik, ısı ve soğuk yalıtımı, yakıt ve kimyasal dayanımı.
Deri kimyası
Krom (VI), azo boyarmadde aminleri, pentaklorofenol, kısa zincirli klorlu parafinler, pH ve yağ içeriği.
Konfor ve fonksiyon
Su geçirmezlik, su buharı geçirgenliği, nem yönetimi, renk haslığı ve terleme etkisi.

Bu alanda sık karıştırılanlar

Koruyucu işlev iddiası taşıyan ayakkabı KKD mevzuatına girer ve CE gerektirir; tüketici ayakkabısı deney raporu bu dosyayı karşılamaz.
Krom (VI) sonucu numunenin yaşına ve depolama koşuluna bağlıdır; üretim çıkışı uygun olan deri sonradan limiti aşabilir.
Kayma direnci tek bir sayı değildir; yüzey ve yön belirtilmeden yorumlanamaz.
Bir bileşen için alınan sonuç ürünün tamamını kapsamaz; birleşim yerleri ayrıca sınanır.
Etiketleme kuralları malzeme simgeleriyle yürür; yanlış simge gümrük ve piyasa gözetiminde sorun doğurur.
Su geçirmezlik iddiası, hangi deneyle ve kaç bükülme çevriminden sonra ölçüldüğü belirtilmeden doğrulanabilir değildir.

Bu alandaki sonuçlar hangi kararı besler

Marka kısıtlı madde listesi uygunluğu
Koruyucu ayakkabıda KKD kategorisi ve CE dosyası
Tedarikçi ve parti bazlı kabul kontrolü
Saha şikâyetlerinin (yapışma açılması, taban ayrılması) kök neden analizi
Fonksiyonel iddiaların desteklenmesi

İlgili Testler

Bükülme Dayanımı Testi (Flexing) Hakkında Sık Sorulan Sorular

Kaç çevrim istemeliyim?

Çevrim sayısını ürün kategorisi ve şartname belirler. Günlük giyim ile iş ayakkabısı aynı beklentiye sahip değildir. Şartnameniz bir sayı vermiyorsa hedef pazarın ürün standardı esas alınır.

Soğukta bükülme testi ne zaman gerekir?

Soğuk iklimde kullanılacak ürünlerde. Bazı PU ve TPU tabanlar düşük sıcaklıkta camlaşır ve oda sıcaklığında hiç çatlamayan bir malzeme kısa sürede kırılabilir. Beyanınız soğuk kullanım içeriyorsa deney düşük sıcaklıkta yapılmalıdır.