Short Circuit – IEC 60335 / IEC 62368 / IEC 61010

Kısa Devre Testi — IEC 60335 Nedir?

Kısa devre testi, cihaz veya montajın beklenen kısa devre akımına maruz bırakılarak koruma elemanlarının akımı güvenle kestiği ve yapının bütünlüğünü koruduğunun değerlendirildiği deneydir.

Kısa Devre Testi — IEC 60335 Amacı

Amaç, kısa devre durumunda personel ve tesis güvenliğinin korunduğunu, ark ve yangın riskinin sınırlandığını doğrulamaktır.

Kısa Devre Testi — IEC 60335 Hangi Ürünlere Uygulanır?

Elektrik panoları ve dağıtım sistemleri
Şalterler ve sigortalar
Motor kontrol merkezleri
Batarya sistemleri
Güç kaynakları

Kısa Devre Testi — IEC 60335 Hangi Sektörlerde Kullanılır?

ElektrikElektronikMakineMedikal Cihaz

Kısa Devre Testi — IEC 60335 İçin İlgili Standartlar

IEC 60335ev ve benzeri elektrikli cihazlarda güvenlik Testi
IEC 62368ses, görüntü ve bilgi teknolojisi cihazlarında güvenlik Testi
IEC 61010ölçme, kontrol ve laboratuvar cihazlarında güvenlik Testi

Kısa Devre Testi — IEC 60335 Koşulları

Beklenen kısa devre akımı: Tesis veya şartnamede tanımlı (kA cinsinden)
Güç faktörü: Standartta tanımlı
Süre: Koruma elemanının kesme süresi
Test sırası: Standartta tanımlı O-CO-CO gibi işlem dizileri

Kısa Devre Testi — IEC 60335 Cihazı

Yüksek güçlü kısa devre test laboratuvarı
Kısa devre jeneratörü veya trafo grubu
Osiloskop ve akım ölçüm sistemi
Ark koruma düzeni

Kısa Devre Testi — IEC 60335 İçin Numune Gereksinimleri

Numune gerçek montaj konfigürasyonunda olmalı
Koruma elemanı tipi ve değeri belgelenmeli
Beklenen kısa devre akımı tanımlanmalı
Deney tek kullanımlık olabilir

Kısa Devre Testi — IEC 60335 Süresi

Test süresi milisaniyelerdir; hazırlık ve değerlendirme ile birlikte birkaç gün.

Kısa Devre Testi — IEC 60335 Prosedürü

1Beklenen kısa devre akımı ve test dizisi belirlenir.
2Numune test düzenine kurulur.
3Kısa devre uygulanır ve akım/gerilim yüksek hızda kaydedilir.
4Koruma elemanının kesme davranışı incelenir.
5Yapısal hasar ve ark izleri değerlendirilir.

Kısa Devre Testi — IEC 60335 Kabul Kriterleri

Kabul kriteri ilgili standartta tanımlanır: koruma elemanının akımı kesmesi, muhafaza bütünlüğünün korunması ve ark çıkışının sınırlandırılması.

Sonuçların Değerlendirilmesi

Kesme süresi, tepe akım ve I²t değerleri değerlendirilir. Muhafaza deformasyonu ve ark izleri kaydedilir.

Kısa Devre Testi — IEC 60335 Raporu

Uygulanan standart ve test dizisi
Beklenen kısa devre akımı ve güç faktörü
Ölçülen akım ve gerilim eğrileri
Koruma davranışı ve kesme süresi
Yapısal değerlendirme

Akreditasyon

EUROLAB; laboratuvar deneylerinde ISO/IEC 17025, muayene ve gözetimde ISO/IEC 17020, sistem ve ürün belgelendirmesinde ISO/IEC 17021-1 ve ISO/IEC 17065 kapsamlarında, IAF ve ILAC çok taraflı tanınma anlaşmalarına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir. Bu zincir, düzenlenen rapor ve belgelerin dünya genelinde kabul görmesini sağlar.

Bu testin akredite kapsamda sunulup sunulamayacağı ürününüze ve uygulanacak standarda göre değişir; akreditasyon metot bazında olduğu için kapsam teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

Kapsam ve yetkiler

İlgili Mevzuat

LVD 2014/35/EU
Makine Yönetmeliği

Elektriksel Güvenlik — Bu Deney Alanı Ne Yapar?

Aşağıdaki bölüm Short Circuit deneyinin ait olduğu alanı anlatır; bu deneyin kendi koşulları ve kabul ölçütleri yukarıdaki bölümlerde yer alır. Ürününüze özgü kapsam teklif aşamasında yazılı olarak netleştirilir.

Elektriksel güvenlik deneyleri, bir cihazın normal kullanımda ve öngörülebilir arıza koşullarında kullanıcıya elektrik çarpması, yangın ya da yaralanma riski oluşturmadığını gösterir. Aile, ürünün pazara girişinde en sık istenen deney grubudur; elektrikle çalışan hemen her ürün bu kapıdan geçer.

Alanın mantığı tek bir varsayıma dayanır: ARIZA OLACAK. Bir yalıtım eskiyecek, bir bileşen kısa devre olacak, bir kablo kopacak, kullanıcı cihazı yanlış kullanacak. Standartlar bu yüzden yalnızca normal çalışmayı değil, tek arıza koşullarını da sınar. "Cihaz doğru çalışıyor" cümlesi bu alanda bir kanıt değildir; kanıt, cihazın arıza hâlinde de güvenli kalmasıdır.

Değerlendirme üç katmanı birlikte ele alır. Yapısal katmanda yalıtım mesafeleri (creepage ve clearance), koruma bariyerleri, topraklama sürekliliği, muhafaza dayanımı ve bileşen seçimi incelenir — bu katman büyük ölçüde inceleme ve ölçüm işidir, deney değil. Elektriksel katmanda dielektrik dayanım, kaçak akım, yalıtım direnci ve arıza koşullarındaki davranış ölçülür. Isıl katmanda normal ve anormal çalışmada sıcaklık artışı izlenir; aşırı ısınan bir bileşen hem yangın hem yalıtım bozunması riskidir.

Hangi standardın uygulanacağı ürünün NE OLDUĞUNA göre belirlenir ve bu karar sonucun tamamını etkiler. Ev cihazları IEC 60335 serisi, bilgi teknolojisi ve ses/görüntü ürünleri IEC 62368-1, ölçme ve laboratuvar cihazları IEC 61010-1, tıbbi cihazlar IEC 60601-1 kapsamındadır. Yanlış standart seçimiyle alınmış bir rapor, doğru ölçümler içerse bile dosyada kabul görmez.

Bileşen uygunluğu bu alanda çoğu zaman gözden kaçar. Cihazın güvenliği kullandığı trafo, optokuplör, sigorta, anahtar ve besleme birimlerinin kendi uygunluğuna dayanır. Kritik bileşenlerin listesi ve her birinin sertifika durumu teknik dosyanın parçasıdır; bileşen değişikliği güvenlik değerlendirmesini yeniden açar.

Bu alanın yöntem grupları

Yapısal inceleme
Yalıtım mesafeleri, bariyerler, topraklama düzeni, erişilebilirlik ve kritik bileşen seçimi incelenir. Deneyden önce gelir ve pek çok uygunsuzluk burada yakalanır.
Dielektrik dayanım
Yalıtımın tanımlı gerilime dayandığı doğrulanır. Üretim hattındaki rutin deneyle karıştırılmamalıdır; tip deneyi daha ağırdır.
Kaçak akım ve topraklama
Kullanıcıya ulaşabilecek akım ölçülür; koruyucu topraklama yolunun sürekliliği ve direnci doğrulanır.
Isınma deneyleri
Normal ve anormal çalışmada bileşen, sargı ve erişilebilir yüzey sıcaklıkları ölçülür.
Arıza koşulu deneyleri
Bileşenler kasten kısa devre ya da açık devre yapılır; cihazın yangın çıkarmaması ve tehlikeli parçayı erişilebilir kılmaması beklenir.
Mekanik ve muhafaza deneyleri
Darbe, düşürme, gerilim azaltma (strain relief), IP koruma ve hareketli parça güvenliği değerlendirilir.

Bu alanda sık karıştırılanlar

CB sertifikası CE beyanı değildir. CB, ulusal belgelendirmeleri kolaylaştıran bir karşılıklı tanıma çıktısıdır; CE beyanını üretici kendi sorumluluğunda yapar.
IEC 60335 alt bölümü tek başına yeterli değildir; Bölüm 1 ile birlikte uygulanır.
IEC 60950-1 ve IEC 60065 geri çekilmiştir. Bu kodlara dayanan eski sertifikalar güncel dosyada kullanılamaz.
Adaptörün ayrı sertifikalı olması cihazın uygunluğunu kapsamaz; cihaz, besleme birimiyle birlikte oluşan sistem olarak değerlendirilir.
Kritik bileşen değişikliği (trafo, sigorta, optokuplör tedarikçisi) sessiz bir değişiklik değildir; güvenlik dosyasının gözden geçirilmesini gerektirir.

Bu alandaki sonuçlar hangi kararı besler

Alçak Gerilim Yönetmeliği kapsamında CE beyanı
IECEE CB sertifikası ve ulusal belgelendirmelere giriş
Tasarım değişikliklerinin güvenlik etkisinin değerlendirilmesi
Kritik bileşen listesinin oluşturulması ve sürdürülmesi
Piyasa gözetimi taleplerine yanıt

İlgili Testler

Kısa Devre Testi — IEC 60335 Hakkında Sık Sorulan Sorular

Short Circuit hangi standarda göre yapılır?

Short Circuit, IEC 60947-2, IEC 61439-1, IEC 60335-1, IEC 62133-2 (batarya), IEC 60335, IEC 62368 ve IEC 61010 kapsamında yürütülür. Uygulanacak sınır değerler ve kabul kriterleri ürün standardında tanımlanır; ürününüz için geçerli sürüm teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

Short Circuit hangi ürünlere uygulanır?

Başlıca elektrik panoları ve dağıtım sistemleri, şalterler ve sigortalar, motor kontrol merkezleri, batarya sistemleri ve güç kaynakları için uygulanır. Ürününüzün kapsama girip girmediği, teknik özellikleri ve kullanım amacı incelenerek belirlenir.

Short Circuit hangi koşullarda yapılır?

Belirleyici parametreler şunlardır: beklenen kısa devre akımı — Tesis veya şartnamede tanımlı (kA cinsinden), güç faktörü — Standartta tanımlı ve süre — Koruma elemanının kesme süresi. Koşulların tamamı sayfadaki "Test Koşulları" bölümünde yer alır ve ürün standardına göre değişir.

Short Circuit için nasıl bir numune gerekir?

numune gerçek montaj konfigürasyonunda olmalı, koruma elemanı tipi ve değeri belgelenmeli ve beklenen kısa devre akımı tanımlanmalı. Numune adedi ürün standardına ve raporlanacak kapsama göre belirlenir.

Short Circuit ne kadar sürer?

Test süresi milisaniyelerdir; hazırlık ve değerlendirme ile birlikte birkaç gün. Bu süre deneyin kendisine aittir; numune hazırlığı, sıraya girme ve raporlama ayrıca değerlendirilir. Ürününüz için gerçekçi bir takvim teklifte verilir.

Short Circuit sonucunda neye göre "uygun" denir?

Kabul kriteri ilgili standartta tanımlanır: koruma elemanının akımı kesmesi, muhafaza bütünlüğünün korunması ve ark çıkışının sınırlandırılması.