Preservative Effectiveness

Koruyucu Etkinliği ve Koruyucu Sistem Optimizasyonu Nedir?

Koruyucu etkinliği çalışması, formülasyondaki koruyucu sistemin mikrobiyal üremeyi engelleme kapasitesinin ölçülmesidir. Challenge test bunun temel yöntemidir; koruyucu optimizasyonu çalışmasında ise farklı koruyucu derişimleriyle hazırlanan varyantlar paralel olarak denenir ve etkinliği sağlayan asgari derişim belirlenir.

Koruyucu Etkinliği ve Koruyucu Sistem Optimizasyonu Amacı

Amaç, hem etkin hem de gereksiz yüksek olmayan bir koruyucu derişimi belirlemektir. Yüksek koruyucu derişimi cilt tahrişi ve kısıtlama sınırları açısından sorun yaratırken, düşük derişim mikrobiyal riski açık bırakır.

Koruyucu Etkinliği ve Koruyucu Sistem Optimizasyonu Hangi Ürünlere Uygulanır?

Su içeren kozmetik formülasyonlar
Emülsiyon ve jel yapılar
Bebek ve hassas cilt ürünleri
Farmasötik topikal ürünler
Çok dozlu ambalajlı ürünler

Koruyucu Etkinliği ve Koruyucu Sistem Optimizasyonu Hangi Sektörlerde Kullanılır?

KozmetikKimyaPerakendeİlaç

Koruyucu Etkinliği ve Koruyucu Sistem Optimizasyonu İçin İlgili Standartlar

TS EN ISO 11930 (mikrobiyolojik koruma değerlendirmesi)
Ph. Eur. 5.1.3 (antimikrobiyal koruma etkinliği)
USP <51> (antimikrobiyal etkinlik testi)
TS EN ISO 29621 (mikrobiyolojik risk düşük ürünler kılavuzu)

Koruyucu Etkinliği ve Koruyucu Sistem Optimizasyonu Koşulları

Varyant sayısı: Optimizasyonda farklı koruyucu derişimleri paralel denenir
pH: Koruyucu etkinliği pH'a bağlıdır; formülasyon pH'ı kaydedilir
Zaman noktaları: Uygulanan standartta tanımlı günlerde sayım

Koruyucu Etkinliği ve Koruyucu Sistem Optimizasyonu Cihazı

Mikrobiyoloji laboratuvarı ve steril kabin
İnkübatörler ve otoklav
pH metre
Koloni sayım sistemi

Koruyucu Etkinliği ve Koruyucu Sistem Optimizasyonu İçin Numune Gereksinimleri

Her koruyucu derişimi için ayrı formülasyon varyantı
Koruyucusuz kontrol numunesi
Formülasyon, pH ve koruyucu bilgileri sunulmalı
Her zaman noktası için yeterli numune miktarı

Koruyucu Etkinliği ve Koruyucu Sistem Optimizasyonu Süresi

Her varyant kendi challenge test süresini gerektirir ve varyantlar paralel yürütülse de çalışma haftalar sürer. Optimizasyon çalışmalarında tekrar döngüleri süreyi uzatabilir.

Koruyucu Etkinliği ve Koruyucu Sistem Optimizasyonu Prosedürü

1Koruyucu derişimi varyantları ve kontrol hazırlanır.
2Her varyantın pH'ı ölçülür ve kaydedilir.
3Nötralizasyon uygunluğu doğrulanır.
4Varyantlar tanımlı mikroorganizmalarla inoküle edilir.
5Zaman noktalarında canlı sayımı yapılır.
6Etkinliği sağlayan asgari derişim belirlenir.

Koruyucu Etkinliği ve Koruyucu Sistem Optimizasyonu Kabul Kriterleri

Kabul kriteri, uygulanan standardın (ISO 11930 veya Ph. Eur. 5.1.3) zaman noktalarına göre tanımladığı logaritmik azalma değerleridir. Ayrıca seçilen derişim, (AT) 1223/2009 Ek V'te o koruyucu için tanımlanan azami kullanım derişimini aşmamalıdır.

Sonuçların Değerlendirilmesi

Sonuç formülasyona özgüdür: aynı koruyucu, farklı pH veya farklı emülsiyon yapısında farklı etkinlik gösterir. Bu yüzden bir üründe çalışan koruyucu sistemi başka bir ürüne doğrulama yapmadan taşımak güvenli değildir. Deney sonucu tek başına uygunluk sağlamaz: (AT) 1223/2009 ayrıca sorumlu kişi atanmasını, Ürün Bilgi Dosyası tutulmasını, nitelikli bir kişi tarafından güvenlik değerlendirmesi yapılmasını ve ürünün CPNP'ye bildirilmesini ister. Laboratuvar verileri bu dosyanın girdisidir.

Koruyucu Etkinliği ve Koruyucu Sistem Optimizasyonu Raporu

Formülasyon varyantları ve koruyucu derişimleri
Her varyantın pH değeri
Uygulanan standart ve test organizmaları
Zaman noktası sayımları ve logaritmik azalmalar
Belirlenen asgari etkin derişim
Ek V sınırlarıyla karşılaştırma

Akreditasyon

EUROLAB; laboratuvar deneylerinde ISO/IEC 17025, muayene ve gözetimde ISO/IEC 17020, sistem ve ürün belgelendirmesinde ISO/IEC 17021-1 ve ISO/IEC 17065 kapsamlarında, IAF ve ILAC çok taraflı tanınma anlaşmalarına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir. Bu zincir, düzenlenen rapor ve belgelerin dünya genelinde kabul görmesini sağlar.

Bu testin akredite kapsamda sunulup sunulamayacağı ürününüze ve uygulanacak standarda göre değişir; akreditasyon metot bazında olduğu için kapsam teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

Kapsam ve yetkiler

İlgili Mevzuat

(AT) 1223/2009 Kozmetik Ürünler Tüzüğü Ek V

Kozmetik Testleri — Bu Deney Alanı Ne Yapar?

Aşağıdaki bölüm Preservative Effectiveness deneyinin ait olduğu alanı anlatır; bu deneyin kendi koşulları ve kabul ölçütleri yukarıdaki bölümlerde yer alır. Ürününüze özgü kapsam teklif aşamasında yazılı olarak netleştirilir.

Kozmetik deneyleri, ürünün kullanım süresince mikrobiyolojik olarak güvenli kaldığını, iddia ettiği performansı verdiğini ve kısıtlanmış madde içermediğini gösterir. Bu ailede ürün ONAYI YOKTUR: hiçbir otorite kozmetik ürünü onaylamaz; sorumluluk bütünüyle üreticide ve AB'de yerleşik sorumlu kişidedir.

Bu sorumluluk modeli alanın çalışma biçimini belirler. Ürün piyasaya arz edilmeden önce bir ürün bilgi dosyası (PIF) hazırlanır, bir güvenlik değerlendirmesi (CPSR) yapılır ve bildirim tamamlanır. Denetim sonradan gelir ve dosyayı ister; dosya eksikse ürün piyasadan çekilir. Deney raporları bu dosyanın kanıt tabanını oluşturur.

Mikrobiyolojik tarafta iki farklı soru vardır ve ikisi ayrı deneyle yanıtlanır. Ürünün MEVCUT mikrobiyolojik kalitesi sayım ve belirli mikroorganizma aranmasıyla ölçülür. Koruma sisteminin ETKİNLİĞİ ise ürüne kasten mikroorganizma verilerek sınanır (challenge test): ürün, kullanım boyunca tekrarlanan kontaminasyona direnebiliyor mu? Bir kavanoz krem her kullanımda parmakla temas eder; koruma sistemi bunu kaldırmalıdır.

Performans tarafında iddia doğrulama çalışmaları yürütülür. Güneş koruyucularda SPF ve UVA koruma tayini ile su dayanımı ölçümü zorunludur ve etikette beyan edilen değerin dayanağıdır. Nemlendirme, kırışıklık görünümü, saç bakımı ve renk kalıcılığı gibi iddialar için de in vivo ya da in vitro yöntemlerle kanıt üretilir.

Kimyasal tarafta yasaklı ve kısıtlı maddeler aranır: ağır metaller, yasaklı boyarmaddeler, koruyucu derişimleri, UV filtre miktarları ve nitrozamin gibi bulaşanlar. Nanomalzeme içeren ürünlerde ayrı bildirim yükümlülüğü vardır.

HAYVAN DENEYİ YASAĞI alanın en belirleyici kısıtıdır. Bitmiş ürün ve bileşenlerde hayvan deneyi yapılamaz ve hayvan deneyi yapılmış ürün piyasaya arz edilemez. Bu yüzden alternatif in vitro yöntemler (rekonstrüksiyonlu insan derisi modelleri, hücre kültürü temelli testler) alanın merkezindedir ve toksikolojik değerlendirme büyük ölçüde mevcut veriye, okuma-arası (read-across) yaklaşımlara ve in vitro sonuçlara dayanır.

Stabilite ve ambalaj uyumluluğu çalışmaları raf ömrünü ve açıldıktan sonra kullanım süresini (PAO) belirler. Ürünün ambalajla etkileşimi de değerlendirilir: aktif madde ambalaja göç edebilir, ambalajdan üründe bulunmaması gereken maddeler geçebilir.

Süreç tarafında iyi üretim uygulamaları ISO 22716 ile gösterilir; bu, ürün deneyinden ayrı ama dosyanın zorunlu bir parçasıdır.

Bu alanın yöntem grupları

Mikrobiyolojik kalite
Aerobik mezofilik bakteri, maya ve küf sayımı; Pseudomonas aeruginosa, Staphylococcus aureus, Candida albicans ve E. coli aranması.
Koruma etkinliği
Challenge test ile koruma sisteminin tekrarlanan kontaminasyona direnci (ISO 11930).
Güneş koruma
In vivo SPF tayini, in vitro UVA koruma tayini, su dayanımı ve kritik dalga boyu ölçümleri.
Kimyasal analiz
Ağır metaller, yasaklı ve kısıtlı maddeler, koruyucu ve UV filtre miktar tayini, bulaşan taramaları.
Güvenlik değerlendirmesi
In vitro tahriş ve duyarlılık yöntemleri, toksikolojik risk değerlendirmesi, maruziyet hesapları.
Stabilite ve uyumluluk
Gerçek zamanlı ve hızlandırılmış stabilite, ambalaj uyumluluğu, PAO belirleme, duyusal ve fizikokimyasal izleme.

Bu alanda sık karıştırılanlar

Kozmetikte CE işareti YOKTUR; uygunluk PIF, güvenlik değerlendirmesi ve bildirim üzerinden gösterilir.
Sorumlu kişi AB'de yerleşik olmak zorundadır; ihracatçı bunu üstlenmezse ürün piyasaya arz edilemez.
Mikrobiyolojik kalite ile koruma etkinliği farklı deneylerdir; temiz çıkan bir ürün koruma sistemi zayıf olabilir.
Hayvan deneyi yasağı bileşenleri de kapsar; başka bir pazar için yapılmış hayvan deneyi verisi kullanım sorunu doğurur.
SPF iddiası ölçümle desteklenmelidir; formülasyon değişikliği yeni ölçüm gerektirir.
Ambalaj değişikliği stabilite ve uyumluluk çalışmalarının tekrarını gerektirebilir.

Bu alandaki sonuçlar hangi kararı besler

Ürün bilgi dosyası ve güvenlik değerlendirmesi
Koruma sistemi (preservative) tasarımının doğrulanması
SPF ve etkinlik iddialarının desteklenmesi
Raf ömrü ve açıldıktan sonra kullanım süresi belirleme
İhracatta hedef pazar kısıtlamalarına uyum

İlgili Testler

Koruyucu Etkinliği ve Koruyucu Sistem Optimizasyonu Hakkında Sık Sorulan Sorular

Koruyucuyu azaltmak istiyoruz, nasıl ilerlemeli?

Kademeli derişimlerde varyantlar hazırlanıp paralel challenge test yapılır. Etkinliği sağlayan en düşük derişim belirlenir ve nihai formülasyon o derişimle yeniden doğrulanır. Ayrıca ambalaj tipi de riski etkilediği için birlikte değerlendirilir.

Doğal koruyucular yeterli mi?

Bazı formülasyonlarda yeterli olabilir ancak bu varsayımla kabul edilmez, deneyle gösterilir. Doğal alternatiflerin etkinliği pH'a ve formülasyon yapısına Ek V'teki klasik koruyuculardan daha duyarlıdır.