Yapısal Çelik Muayenesi

Yapısal çelik muayenesi, çelik taşıyıcı sistemin atölye imalatı ve saha montajı aşamalarında projeye ve uygulama standardına uygunluğunun doğrulanmasıdır. EN 1090 kapsamında uygulama sınıfı (EXC), muayenenin kapsamını ve sıkılığını doğrudan belirler.

Amaç, taşıyıcı sistemin tasarlandığı yükleri güvenle taşıyacağını göstermek ve montaj sonrası düzeltilmesi çok maliyetli olan imalat hatalarını atölyede yakalamaktır.

• Çelik bina ve endüstriyel yapı konstrüksiyonları
• Köprü ve geçit yapıları
• Kule, direk ve anten yapıları
• Vinç kirişleri ve platformlar
• Prefabrik çelik elemanlar

Endüstriyel muayenede takvim mevzuattan değil projenin muayene ve deney planından (ITP) gelir. Tutma noktaları (hold point) ve şahitlik noktaları (witness point) sözleşmede tanımlanır; muayene bu noktalarda yapılır. İşletme aşamasındaki tekrarlı kontroller ise varlık bütünlüğü programına göre planlanır.

• Uygulama sınıfının (EXC) ve buna bağlı şartların doğrulanması
• Malzeme sertifikaları ve izlenebilirlik
• Kesim, delme ve ağız hazırlığı kalitesi
• İmalat toleransları: düzlük, doğrusallık, boyut
• Kaynak dikişleri: görsel muayene ve NDT kapsamı
• Bulonlu bağlantılar: bulon sınıfı, ön germe ve tork kontrolü
• Yüzey hazırlığı ve korozyon koruma kaplaması
• Kaplama kalınlığı ve yapışma kontrolü
• Montaj: aks, kot, şakül ve bağlantı doğruluğu
• Yangın koruma uygulaması (varsa)

• ISO/IEC 17020
• EN 1090-1
• EN 1090-2
• ISO 3834-2
• EN ISO 5817
• ISO 8501-1
• EN ISO 12944

• Boyutsal ölçüm ekipmanı, şerit metre ve lazer mesafe ölçer
• Total station veya nivo (montaj kontrolü)
• Kaynak dikişi mastarları
• Ultrasonik muayene cihazı ve manyetik parçacık ekipmanı
• Kaplama kalınlık ölçer ve yapışma test cihazı
• Kalibre tork anahtarı ve bulon ön germe ölçüm aletleri

1. 1Muayene ve Deney Planının (ITP) Gözden GeçirilmesiProje şartnamesi, uygulanacak standart, tutma noktaları (hold/witness point) ve kabul kriterleri netleştirilir.
2. 2Doküman ve Malzeme KontrolüMalzeme sertifikaları (EN 10204), kaynak prosedürleri (WPS/WPQR) ve personel yeterlilikleri doğrulanır.
3. 3İmalat Sırası MuayeneBelirlenen tutma noktalarında imalat durdurulur; ölçü, montaj ve kaynak öncesi/sonrası kontroller yapılır.
4. 4Tahribatsız MuayeneŞartnamenin öngördüğü NDT yöntemleri uygulanır; yöntem ve kapsam kaynak sınıfına ve ürün standardına göre belirlenir.
5. 5Nihai Muayene ve DeneyBoyutsal kontrol, hidrostatik/pnömatik test veya fonksiyon deneyi yapılır.
6. 6Raporlama ve Belge PaketiMuayene raporları, NDT raporları ve deney kayıtları imalat belge paketinde (data book) toplanır.

Kaynak dikişlerinde kabul seviyesini aşan süreksizlikler, tolerans dışı imalat ölçüleri ve ön germesi doğrulanamayan bulonlu bağlantılar düzeltilmesi gereken bulgulardır. Kaplama kalınlığının şartname altında kalması, korozyon ömrünü doğrudan kısalttığı için ayrıca raporlanır.

• Muayene kuruluşu ve muayene personeli bilgileri
• Proje, şartname ve uygulanan standartlar
• Muayene edilen kalem, parti ve izlenebilirlik bilgileri
• Doküman kontrolü bulguları (malzeme sertifikaları, WPS/WPQR)
• Muayene ve deney sonuçları
• NDT raporlarına atıflar
• Uygunsuzluk raporları ve kapatma durumu
• Sonuç ve serbest bırakma (release) beyanı

Muayene faaliyetleri ISO/IEC 17020 kapsamında yürütülür; bu standart muayene kuruluşunun tarafsızlığını, personel yetkinliğini ve muayene yöntemlerinin geçerliliğini şart koşar. Tarafsızlık kuralı gereği bir ekipmanın bakım veya onarımını yapan taraf, aynı ekipmanın bağımsız muayenesini yürütemez. EUROLAB, ISO/IEC 17020 kapsamında ILAC çok taraflı tanınma anlaşmasına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir; akredite kapsam muayene türü bazında olduğundan teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

• Boru Hattı Muayenesi
• Makine Muayenesi
• Kaynak Muayenesi