Boru Hattı Muayenesi

Boru hattı muayenesi, hattın imalat, montaj ve işletme aşamalarında bütünlüğünün doğrulanmasıdır. İmalatta kaynak kalitesi ve malzeme izlenebilirliği, işletmede ise korozyon kaynaklı cidar incelmesi öne çıkar.

Amaç, hat üzerindeki kaçak ve yırtılma riskini önlemek, kalan cidar kalınlığına göre işletme basıncının güvenli olduğunu göstermek ve kalan ömrü kestirmektir.

• Proses boru hatları
• Buhar ve sıcak akışkan hatları
• Yakıt ve kimyasal iletim hatları
• Yangın söndürme hatları
• Basınçlı hava ve gaz hatları

Endüstriyel muayenede takvim mevzuattan değil projenin muayene ve deney planından (ITP) gelir. Tutma noktaları (hold point) ve şahitlik noktaları (witness point) sözleşmede tanımlanır; muayene bu noktalarda yapılır. İşletme aşamasındaki tekrarlı kontroller ise varlık bütünlüğü programına göre planlanır.

• Malzeme sertifikaları ve izlenebilirlik (EN 10204)
• Kaynak prosedürü (WPS/WPQR) ve kaynakçı yeterliliği
• Kaynak dikişlerinin görsel muayenesi
• Tahribatsız muayene: RT, UT veya PAUT ile dikiş kontrolü
• Cidar kalınlığı ölçümü ve korozyon değerlendirmesi
• Boru destekleri, askılar ve genleşme düzeni
• Vana, flanş ve bağlantı elemanları
• Hidrostatik veya pnömatik basınç deneyi
• Boya ve kaplama bütünlüğü
• Yalıtım altı korozyon (CUI) riski değerlendirmesi

• ISO/IEC 17020
• EN 13480 serisi
• ISO 15649
• ISO 13847
• EN ISO 5817
• ISO 9712

• Ultrasonik kalınlık ölçer
• Radyografi veya faz dizili UT ekipmanı
• Manyetik parçacık ve penetrant sarf malzemeleri
• Hidrostatik test pompası ve kalibre manometreler
• Kaynak dikişi mastarları
• Holiday dedektörü (kaplamalı hatlarda)

1. 1Muayene ve Deney Planının (ITP) Gözden GeçirilmesiProje şartnamesi, uygulanacak standart, tutma noktaları (hold/witness point) ve kabul kriterleri netleştirilir.
2. 2Doküman ve Malzeme KontrolüMalzeme sertifikaları (EN 10204), kaynak prosedürleri (WPS/WPQR) ve personel yeterlilikleri doğrulanır.
3. 3İmalat Sırası MuayeneBelirlenen tutma noktalarında imalat durdurulur; ölçü, montaj ve kaynak öncesi/sonrası kontroller yapılır.
4. 4Tahribatsız MuayeneŞartnamenin öngördüğü NDT yöntemleri uygulanır; yöntem ve kapsam kaynak sınıfına ve ürün standardına göre belirlenir.
5. 5Nihai Muayene ve DeneyBoyutsal kontrol, hidrostatik/pnömatik test veya fonksiyon deneyi yapılır.
6. 6Raporlama ve Belge PaketiMuayene raporları, NDT raporları ve deney kayıtları imalat belge paketinde (data book) toplanır.

Kaynak dikişinde kabul standardını aşan süreksizlik, kalınlığın hesaplanan asgari değerin altına inmesi veya basınç deneyinde basınç düşümü kabul edilmeyen bulgulardır. Yalıtım altı korozyon şüphesi ayrı bir inceleme programı gerektirir.

• Muayene kuruluşu ve muayene personeli bilgileri
• Proje, şartname ve uygulanan standartlar
• Muayene edilen kalem, parti ve izlenebilirlik bilgileri
• Doküman kontrolü bulguları (malzeme sertifikaları, WPS/WPQR)
• Muayene ve deney sonuçları
• NDT raporlarına atıflar
• Uygunsuzluk raporları ve kapatma durumu
• Sonuç ve serbest bırakma (release) beyanı

Muayene faaliyetleri ISO/IEC 17020 kapsamında yürütülür; bu standart muayene kuruluşunun tarafsızlığını, personel yetkinliğini ve muayene yöntemlerinin geçerliliğini şart koşar. Tarafsızlık kuralı gereği bir ekipmanın bakım veya onarımını yapan taraf, aynı ekipmanın bağımsız muayenesini yürütemez. EUROLAB, ISO/IEC 17020 kapsamında ILAC çok taraflı tanınma anlaşmasına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir; akredite kapsam muayene türü bazında olduğundan teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

• Makine Muayenesi
• Kaynak Muayenesi
• Yapısal Çelik Muayenesi