Topraklama Muayenesi

Topraklama muayenesi, elektrik tesisatındaki koruma topraklamasının işlevini yerine getirip getirmediğinin ölçümle doğrulanmasıdır. Topraklama, bir arıza durumunda kaçak akıma düşük dirençli bir yol sunarak koruma cihazının açmasını sağlar; direnç yükseldiğinde bu koruma çalışmaz.

Amaç, elektrik çarpması riskini önlemek ve koruma cihazlarının arıza anında tanımlı sürede açabilmesini güvence altına almaktır. Topraklama direnci zamanla değişir: toprağın nemi, korozyon ve bağlantı gevşemesi değeri yükseltir.

• Bina ve tesis koruma topraklaması
• Makine ve ekipman topraklaması
• Elektrik panoları ve dağıtım sistemleri
• Jeneratör ve trafo topraklaması
• Şantiye ve geçici tesisler

Elektrik tesisatı ve koruma sistemlerinde muayene aralığı, yürürlükteki elektrik tesisleri mevzuatı ile tesisin bulunduğu ortamın risk sınıfına göre belirlenir. Patlayıcı ortam, nemli ortam ve şantiye gibi yüksek riskli tesislerde aralık belirgin biçimde kısalır. Tesiste yapılan her esaslı değişiklik yeni bir muayene gerektirir.

• Topraklama elektrotu ve topraklama direnci ölçümü
• Koruma iletkeni (PE) sürekliliği
• Potansiyel dengeleme (eş potansiyel) bağlantıları
• Topraklama barası ve bağlantı klemensleri
• İletken kesitlerinin uygunluğu
• Bağlantı noktalarında korozyon ve gevşeme
• Topraklama sisteminin tesis tipine (TN, TT, IT) uygunluğu
• Muayene baklası ve ölçüm noktalarının erişilebilirliği

• ISO/IEC 17020
• IEC 60364-6
• IEC 62305-3
• IEC 60364-5-54
• EN 50522

• Topraklama direnci ölçer (üç ve dört uçlu yöntem)
• Kelepçeli (clamp) topraklama ölçer
• Süreklilik ölçüm cihazı (düşük dirençli ohmmetre)
• Toprak özdirenç ölçüm ekipmanı
• Kalibre multimetre

1. 1Ön Bilgi ve PlanlamaTek hat şeması, pano listesi, koruma cihazı bilgileri ve tesis kapasitesi toplanır; ölçüm noktaları belirlenir.
2. 2Görsel MuayenePano içi düzen, iletken kesitleri, bağlantı sıkılığı, etiketleme ve dokunma güvenliği gözle kontrol edilir.
3. 3ÖlçümlerKalibrasyonu izlenebilir cihazlarla topraklama direnci, yalıtım direnci, süreklilik, çevrim empedansı ve kaçak akım rölesi açma değerleri ölçülür.
4. 4Termografik TaramaYük altındaki bağlantılarda anormal ısınma kızılötesi kamerayla taranır ve referans sıcaklık farkına göre derecelendirilir.
5. 5DeğerlendirmeÖlçüm değerleri ilgili standardın ve tesisin tasarım değerlerinin öngördüğü sınırlarla karşılaştırılır.
6. 6RaporlamaÖlçüm tabloları, termal görüntüler ve uygunsuzluk listesi rapor hâline getirilir; öncelik sırasıyla düzeltici faaliyet önerilir.

Ölçülen topraklama direncinin tesis için hesaplanan sınır değeri aşması, koruma cihazının arıza anında açamayacağı anlamına gelir ve giderilmesi gereken ağır bir bulgudur. Koruma iletkeni sürekliliğinin kopuk olması da aynı ağırlıktadır.

• Muayene kuruluşu ve muayene personeli bilgileri
• Tesis tanımı ve muayene kapsamı
• Kullanılan ölçüm cihazları ve kalibrasyon bilgileri
• Ölçüm noktaları ve ölçüm değerleri tabloları
• Termal görüntüler ve sıcaklık farkı değerlendirmesi
• Sınır değerlerle karşılaştırma
• Uygunsuzluk listesi ve öncelik sırası
• Sonuç ve bir sonraki muayene tarihi

Muayene faaliyetleri ISO/IEC 17020 kapsamında yürütülür; bu standart muayene kuruluşunun tarafsızlığını, personel yetkinliğini ve muayene yöntemlerinin geçerliliğini şart koşar. Tarafsızlık kuralı gereği bir ekipmanın bakım veya onarımını yapan taraf, aynı ekipmanın bağımsız muayenesini yürütemez. EUROLAB, ISO/IEC 17020 kapsamında ILAC çok taraflı tanınma anlaşmasına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir; akredite kapsam muayene türü bazında olduğundan teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

• Paratoner Muayenesi
• Elektrik Tesisatı Muayenesi
• Termografik Muayenesi
• Pano Muayenesi
• Kaçak Akım Muayenesi