Gözetim Nedir?
Proje gözetimi, birden çok tedarikçi ve saha içeren projelerde gözetim faaliyetlerinin tek bir program altında yönetilmesidir. Tekil tedarikçi gözetiminden farkı, kapsamın koordinasyon ve raporlama bütünlüğünü de içermesidir.
Neden Yapılır?
Amaç, proje genelinde kalite ve termin riskini tek bir görünümde toplamaktır. Farklı tedarikçilerden gelen dağınık raporlar yerine, karar vermeye elverişli birleşik bir tablo üretilir.
Kimler Talep Eder?
- Büyük yatırım projesi sahipleri
- EPC yüklenicileri
- Enerji santrali ve rafineri projeleri
- Altyapı ve ulaşım projeleri
- Finansman ve sigorta kuruluşları
Gözetim Kapsamı
- Proje kalite planı ve gözetim stratejisinin oluşturulması
- Tedarikçi risk sınıflandırması ve gözetim seviyelerinin belirlenmesi
- ITP'lerin gözden geçirilmesi ve onayı
- Gözetim ziyaretlerinin planlanması ve koordinasyonu
- Tedarikçiler arası arayüz ve uyum kontrolü
- Kritik yol ve uzun teslim süreli kalemlerin izlenmesi
- Uygunsuzlukların proje genelinde konsolidasyonu
- Belge paketlerinin (data book) tamamlanma durumu
- Sevkiyat onayları ve teslim takibi
- Proje geneli kalite ve termin raporlaması
İlgili Standartlar
- ISO/IEC 17020
- ISO 10005
- ISO 21500
Yöntem ve Ekipman
- Gözetim yönetim ve raporlama sistemi
- Doküman kontrol erişimi
- Saha ölçüm ekipmanları (ziyaretlerde)
- Fotoğraf kayıt ekipmanı
Gözetim Süreci
- 1Kapsam ve Kriterlerin BelirlenmesiSipariş şartnamesi, muayene ve deney planı (ITP), teslim programı ve raporlama sıklığı alıcıyla birlikte netleştirilir.
- 2Tedarikçi DeğerlendirmesiTedarikçinin kalite sistemi, kapasitesi, alt yüklenicileri ve önceki performansı gözden geçirilir; risk seviyesi belirlenir.
- 3Gözetim PlanıRisk seviyesine göre saha ziyareti sıklığı, tutma ve şahitlik noktaları ile raporlama takvimi planlanır.
- 4Yerinde GözetimGözetmen imalat sırasında sahada bulunur; doküman kontrolü, süreç gözlemi ve muayene şahitliği yapar.
- 5İlerleme ve Termin Takibiİmalatın plana göre ilerleyip ilerlemediği izlenir; gecikme riski erken tespit edilerek alıcıya bildirilir.
- 6Uygunsuzluk YönetimiTespit edilen sapmalar raporlanır, düzeltici faaliyet talep edilir ve kapatılması takip edilir.
- 7Sevkiyat Onayı ve KapanışNihai muayene ve belge paketi kontrol edilir; sevkiyata izin (release) verilir ve kapanış raporu düzenlenir.
Gözetim Raporu
- Gözetim kuruluşu, gözetmen ve alıcı bilgileri
- Sipariş, şartname ve ITP referansları
- Ziyaret tarihi ve gözetim kapsamı
- Doküman kontrolü bulguları
- İmalat aşaması ve ilerleme durumu
- Şahitlik edilen muayene ve deneyler
- Tespit edilen uygunsuzluklar ve düzeltici faaliyet durumu
- Termin değerlendirmesi ve gecikme riski
- Fotoğraf kayıtları
- Sonraki gözetim için öneriler
- Proje kapsamı ve tedarikçi listesi
- Tedarikçi bazında ilerleme ve kalite durumu
- Konsolide uygunsuzluk listesi ve trend
- Kritik kalemlerin termin durumu
- Risk değerlendirmesi ve öneriler
- Dönemsel yönetim özeti
Raporun Sınırları
Gözetim, tedarikçinin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz ve imalatın kalitesini üstlenmez. Gözetmen sahada bulunduğu zaman diliminde gözlemlediklerini raporlar; sürekli bulunmadığı süredeki imalat rapor kapsamı dışındadır. Gözetim raporu bir kabul beyanı veya garanti değildir; sözleşmedeki muayene ve kabul hükümleri geçerliliğini korur.
Akreditasyon
Gözetim faaliyetleri ISO/IEC 17020 kapsamında yürütülür; bu standart gözetim kuruluşunun tarafsızlığını, personel yetkinliğini ve gözetim yöntemlerinin geçerliliğini şart koşar. Tarafsızlık kuralı belirleyicidir: gözetim kuruluşu, gözetimini yaptığı malın alım satımına veya imalatına taraf olamaz. EUROLAB, ISO/IEC 17020 kapsamında ILAC çok taraflı tanınma anlaşmasına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir; akredite kapsam gözetim türü bazında olduğundan teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.
Kapsam ve yetkilerİlgili Gözetim Hizmetleri
Sık Sorulan Sorular
Tedarikçi gözetimi ile proje gözetimi arasındaki fark nedir?
Tedarikçi gözetimi tek bir tedarikçiye ve siparişe odaklanır. Proje gözetimi ise tüm tedarikçileri kapsayan bir program yönetir: gözetim seviyelerini risk temelinde belirler, ziyaretleri koordine eder ve bulguları proje düzeyinde konsolide eder.
Gözetim, tedarikçinin sorumluluğunu azaltır mı?
Azaltmaz. Gözetmen alıcı adına gözlem yapar ve raporlar; imalatın kalitesinden ve sözleşmeye uygunluğundan tedarikçi sorumlu olmaya devam eder. Gözetim raporu bir kabul beyanı değildir.
Gözetmen sürekli sahada mı bulunur?
Bu, gözetim seviyesine bağlıdır. Kritik projelerde sürekli (resident) gözetim uygulanır; diğerlerinde belirli tutma noktalarında ziyaret yapılır. Gözetmenin bulunmadığı süredeki imalat rapor kapsamı dışındadır ve bu, raporda açıkça belirtilir.
Gözetim kuruluşunun bağımsızlığı nasıl sağlanıyor?
Gözetim ISO/IEC 17020 kapsamında yürütülür; standart tarafsızlığı ve çıkar çatışmasının önlenmesini şart koşar. Gözetim kuruluşu, gözetimini yaptığı imalatın tasarımına veya üretimine taraf olamaz.






