Avrupa Birliği · Global Pazara Erişim
AB Pazarına Giriş: Araç Tip Onayı (E-Mark)
Araç ve aksam tip onayı; trafiğe tescil için zorunlu.
- Pazar
- Avrupa Birliği
- Bölge
- Avrupa
- İşaret
- E-Mark
01Nedir?
E-Mark, araçlar ile araç sistem, aksam ve ayrı teknik ünitelerinin tip onayını gösteren işarettir. Daire içindeki E, UNECE anlaşması kapsamındaki onayı; dikdörtgen içindeki e, AB tip onayını gösterir.
02Bu Şema Neden Var?
Araç ve araç bileşenlerinde uygunluk, diğer ürün mevzuatlarından tamamen ayrı bir hukuki yolla işler ve bunun nedeni tarihseldir: araç tip onayı düzeni, AB'nin ürün mevzuatından çok önce, Birleşmiş Milletler bünyesindeki bir anlaşma çerçevesinde kuruldu ve bugün de o çerçeveden beslenir.
Bu düzenin ayırt edici mantığı TİP ONAYIDIR. Ürün başına beyan yerine, bir araç ya da bileşen TİPİ bir otorite tarafından onaylanır; sonrasında seri üretimin o tipe uygunluğu üretim uygunluğu denetimleriyle sürdürülür. Yani onay bir kez alınır, uygunluk sürekli denetlenir.
İkinci ayırt edici özellik KARŞILIKLI TANIMADIR: anlaşmaya taraf ülkelerden birinin otoritesi tarafından verilen onay, diğer taraf ülkelerde de kabul edilir. İşaretin içindeki daire ve numara, onayı veren ülkeyi ve onay numarasını gösterir. Bu, tek bir onayla geniş bir coğrafyaya erişim sağlar ve düzenin en büyük pratik avantajıdır.
Onay konuları düzenlemeler hâlinde numaralandırılmıştır ve her biri tek bir teknik konuyu ele alır: aydınlatma, frenleme, cam, koltuk, emniyet kemeri, gürültü, elektromanyetik uyumluluk, elektrikli araçlarda güç aktarma organları gibi. Bir araç, kendisine uygulanan düzenlemelerin tamamından ayrı ayrı onay almak zorundadır.
Elektrikli araçların yaygınlaşması bu düzene yeni konular ekledi: yüksek gerilim güvenliği, batarya güvenliği ve şarj arayüzü kendi düzenlemelerine kavuştu. Siber güvenlik ve yazılım güncelleme yönetim sistemleri ise ürünü değil ÜRETİCİNİN SİSTEMİNİ tip onayının koşulu yapan yeni bir katman getirdi.
03Kimin Yükümlülüğü?
Yükümlülük üreticidedir. Onay, tip onay otoritesi tarafından verilir; teknik değerlendirmeyi görevlendirilmiş teknik servisler yürütür. Onaya ek olarak Üretim Uygunluğu (CoP) yükümlülüğü süreklidir.
04Gerekli Belgeler
- Uygulanan UNECE regülasyonu veya AB tip onay mevzuatı
- Teknik servis deney raporları
- Bilgi dokümanı (information document)
- Üretim uygunluğu (CoP) düzenlemeleri
- Tip onay belgesi ve onay numarası
05Süreç
- 01Kapsam TespitiÜrünün hedef pazarda hangi mevzuat ve işaret kapsamına girdiği belirlenir. Bu adım sürecin tamamını belirler; yanlış yapıldığında sonraki tüm çalışma boşa gider.
- 02Uygulanacak Standartların BelirlenmesiPazarın kabul ettiği standartlar ve varsa ulusal sapmalar tespit edilir. Aynı IEC standardı farklı pazarlarda farklı sapmalarla uygulanabilir.
- 03Test Planının KurulmasıMevcut test raporlarının hangi kısmının kabul edileceği değerlendirilir; eksik deneyler planlanır. CB Scheme raporu varsa test tekrarını azaltır.
- 04Yerel Taraf ve KayıtPazar yerleşik bir temsilci, ithalatçı veya başvuru sahibi istiyorsa bu taraf belirlenir ve gerekli kayıtlar yapılır.
- 05Testler ve Teknik DosyaDeneyler yürütülür ve teknik dosya hazırlanır. Bazı pazarlar testin kendi ülkelerinde yapılmasını şart koşar.
- 06Belgelendirme veya BeyanPazarın rejimine göre üretici beyanı düzenlenir ya da yetkili kuruluştan belge alınır; gerekiyorsa fabrika denetimi yapılır.
- 07İşaretleme ve Etiketlemeİşaret ve etiket, pazarın biçim ve dil kurallarına göre uygulanır. Dil şartı çoğu pazarda gümrükte denetlenir.
- 08Sevkiyat ve GümrükSevkiyat öncesi belge gerekiyorsa alınır; gümrükte ibraz edilecek evrak seti tamamlanır.
06Dikkat Edilecekler
- Tip onayı olmadan trafiğe tescil ve satış yapılamaz
- CoP yükümlülüğü süreklidir; periyodik olarak denetlenir
- Tip değişiklikleri bildirilmeli ve onay genişletilmelidir
- Türkiye'nin onay numarası 37'dir
07Yakın Şemalar ve Aradaki Fark
- 01E-Mark ile CEAraç ve araç bileşenleri kural olarak CE kapsamına girmez; tip onayı düzeni ayrı bir hukuki yoldur. İkisini aynı ürün için birlikte beyan etmek yapıya aykırıdır.
- 02Bileşen onayı ile araç onayıOnaylı bir bileşen kullanmak aracın onayını sağlamaz; araç kendi düzenlemelerinden ayrıca onay alır. Tersi de doğrudur: araç onayı bileşenin ayrı satışını meşru kılmaz.
- 03Tip onayı ile satış sonrası parçalarYedek parça ve donanımda belirli kalemler kendi onay düzenlemesine tabidir; onaysız parçanın piyasaya arzı bazı kalemlerde yasaktır.
- 04Otomotiv EMC ile genel EMCAraç ve bileşenlerinde elektromanyetik uyumluluk, genel EMC yönetmeliği yerine kendi tip onayı düzenlemesine göre değerlendirilir; deney düzenleri ve sınırlar farklıdır.
08Şema Detayı
Bu sayfa Avrupa Birliği pazarına girişi anlatır. Şemanın kendisi — kapsamı, süreci, geçerlilik süresi ve gerekli belgeler — belgelendirme sayfasında ayrıntılı olarak yer alır.
Araç Homologasyonu (E-Mark) Belgelendirmesi10Sık Sorulan Sorular
Bu bölümün içeriği hazırlanıyor. Ürününüze ve hedef pazarınıza özgü yol haritasını teklif aşamasında yazılı olarak paylaşıyoruz.
Sertifikasyon takvimi ürüne, gereken test yüküne, numune gönderim süresine ve otoritenin iş yüküne göre değişir; bu yüzden bu sayfalarda gün veya hafta olarak bir süre verilmez. Takvimi belirleyen asıl kalemler şunlardır: testin hedef ülkede yapılma zorunluluğu, fabrika denetimi gerekip gerekmediği, yerel temsilci atama süresi ve teknik dosyanın mevcut olgunluğu. Teklif aşamasında ürününüz için gerçekçi bir takvim yazılı olarak verilir.
Pazar erişim rejimleri sık değişir: kapsam listeleri güncellenir, geçiş süreleri uzatılır, yeni şartlar eklenir. Bu sayfalar rejimin yapısını ve yükümlülüğün kimde olduğunu anlatır; ürününüz için yürürlükteki kapsam ve tarihler teklif aşamasında güncel mevzuat metninden teyit edilir.
Avrupa Birliği · E-Mark için yol haritası
Ürününüzü iletin; gereken adımları, belgeleri ve takvimi yazılı olarak paylaşalım.