Ortak Kriterler (Common Criteria) Belgesi Nedir?
Common Criteria (ISO/IEC 15408), bilgi teknolojisi ürünlerinin güvenlik özelliklerinin bağımsız olarak değerlendirilmesi için uluslararası bir çerçevedir. Değerlendirme, ürünün güvenlik hedefi (Security Target) dokümanında beyan ettiği iddialara karşı yapılır ve sonuçta bir Değerlendirme Güvence Seviyesi (EAL 1-7) verilir. Ortak Kriterler Tanıma Düzenlemesi (CCRA) sayesinde sertifikalar taraf ülkelerde karşılıklı tanınır.
Ortak Kriterler (Common Criteria) Belgesi Kimler İçin Gereklidir?
- Akıllı kart, güvenli eleman ve HSM üreticileri
- Ağ güvenlik cihazı (güvenlik duvarı, VPN) üreticileri
- İşletim sistemi ve veri tabanı geliştiricileri
- Kamu ve savunma alımlarına giren BT ürünü üreticileri
- Elektronik kimlik ve pasaport çipi üreticileri
Ortak Kriterler (Common Criteria) Belgesi Zorunlu mu?
Genel olarak zorunlu değildir; kamu ve savunma alımlarında sıkça şart koşulur. Bazı sektörlerde (ör. ödeme kartları, elektronik kimlik) fiilen zorunludur. Değerlendirme, yetkilendirilmiş bir laboratuvarda yapılır ve sertifikayı ulusal şema otoritesi düzenler.
Ortak Kriterler (Common Criteria) Standardının Kapsamı
- Değerlendirme Hedefi (TOE — Target of Evaluation) tanımı ve sınırları
- Koruma Profili (PP) seçimi veya Güvenlik Hedefi (ST) hazırlanması
- Güvenlik fonksiyonel şartları (SFR): kimlik doğrulama, erişim kontrolü, kriptografik destek, denetim, veri koruması
- Güvenlik güvence şartları (SAR): geliştirme, kılavuz dokümanlar, yaşam döngüsü desteği, test, zafiyet değerlendirmesi
- Değerlendirme Güvence Seviyeleri (EAL 1-7) ve seçim gerekçesi
- Zafiyet analizi ve sızma testi (seviyeye göre derinleşir)
- Yetkilendirilmiş laboratuvarda (ITSEF) değerlendirme
- Ulusal şema otoritesi tarafından sertifikalandırma
- Sertifika sürdürme ve ürün güncellemelerinin değerlendirilmesi
Ortak Kriterler (Common Criteria) Belgelendirme Süreci
- 1Başvuru ve Ürün TanımıÜrün ailesi, model listesi, teknik özellikler ve hedef pazar belirlenir. Uygulanacak standart ve belgelendirme yolu bu adımda netleşir.
- 2Teknik Dosya İncelemesiTasarım dokümanları, malzeme listesi, kritik bileşen sertifikaları ve kullanım kılavuzu incelenir.
- 3Ürün Testleriİlgili standardın gerektirdiği deneyler yapılır. Test raporu, belgelendirme kararının temel dayanağıdır.
- 4Fabrika DenetimiŞema gerektiriyorsa üretim yerinde imalatın sürekliliği ve ürün kontrolü (FPC) doğrulanır.
- 5Belge Düzenlenmesi ve İşaretlemeUygunluk doğrulandığında belge düzenlenir; ürün ve ambalaj üzerindeki işaretleme kuralları uygulanır.
- 6Takip DenetimleriŞemaya göre periyodik fabrika denetimi ve/veya piyasadan numune alınarak takip testi yapılır.
Ortak Kriterler (Common Criteria) Belgesinin Geçerlilik Süresi
Geçerlilik süresi şemaya göre değişir: kimi ürün belgesi süresiz olup periyodik fabrika denetimine bağlıdır, kimi şema (ör. ülke pazar işaretleri) yıllık veya sevkiyat bazlı yenileme ister. Ürün tasarımında yapılan her değişiklik belgenin gözden geçirilmesini gerektirir.
Ortak Kriterler (Common Criteria) İçin Gerekli Belgeler
- Ürün model ve varyant listesi
- Teknik çizim, şema ve malzeme listesi
- Kritik bileşenlerin sertifikaları
- Kullanım kılavuzu ve etiket örneği
- Varsa mevcut test raporları
- Üretim yeri bilgileri
Ortak Kriterler (Common Criteria) Belgelendirme Maliyeti
Sabit bir liste fiyatı yoktur; maliyet aşağıdaki değişkenlere göre hesaplanır ve teklifte yazılı olarak verilir.
- Ürün ailesindeki model ve varyant sayısı
- Uygulanacak standardın gerektirdiği test kapsamı
- Fabrika denetimi gerekip gerekmediği
- Hedef pazar sayısı ve her pazarın ayrı test isteyip istemediği
- Mevcut test raporlarının kabul edilip edilemeyeceği
Akreditasyon
Ürün belgelendirmesi ISO/IEC 17065 kapsamında yürütülür; belgelendirmeye dayanak olan deneyler ise ISO/IEC 17025 akreditasyonuna sahip laboratuvarlarda yapılır. İki kapsam birbirinden ayrıdır. Akreditasyon kurumları arasındaki tanınma IAF ve ILAC anlaşmalarıyla sağlanır.
Bu şemanın hangi kapsamda sunulabildiği ürününüze ve faaliyetinize göre değişir; teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.
Kapsam ve yetkilerİlgili Belgelendirmeler
IEC 62443Endüstriyel Otomasyon Siber Güvenliği
Cybersecurity AssessmentSiber Güvenlik Değerlendirmesi
ISO/IEC 27001Bilgi Güvenliği Yönetimi
ISO/IEC 27017Bulut Güvenliği
ISO/IEC 27018Bulutta Kişisel Veri
ISO/IEC 27701Gizlilik Bilgi Yönetimi
ISO/IEC 42001Yapay Zeka Yönetim Sistemi
SOC 1Finansal Raporlama Kontrolleri
Ortak Kriterler (Common Criteria) Hakkında Sık Sorulan Sorular
EAL seviyesi yüksek olan ürün daha mı güvenli?
Zorunlu olarak değil. EAL, güvenlik iddiasının ne kadar titiz değerlendirildiğini gösterir; iddianın kendisinin ne kadar geniş olduğunu değil. Dar bir güvenlik hedefiyle alınan yüksek EAL, geniş bir hedefle alınan düşük EAL'den daha az koruma anlamına gelebilir. Karşılaştırmada Güvenlik Hedefi dokümanı okunmalıdır.
Koruma Profili (PP) nedir?
Belirli bir ürün sınıfı için standartlaştırılmış güvenlik şartları kümesidir. PP'ye uygunluk iddiasıyla yapılan değerlendirmeler ürünler arasında karşılaştırılabilirlik sağlar; CCRA kapsamındaki karşılıklı tanıma da ağırlıkla PP tabanlı değerlendirmelere dayanır.
