Shore Hardness | EUROLAB

Shore Sertliği Testi (Kauçuk) Nedir?

Kauçuk Shore sertliği testi, standart batıcı ve yay yüklü durometrenin numune yüzeyine bastırılarak sertlik değerinin okunduğu deneydir. Kauçukta ayrıca IRHD ölçeği (ISO 48-2) kullanılır.

Shore Sertliği Testi (Kauçuk) Amacı

Amaç, elastomerin sertliğini denetleyerek karışım ve vulkanizasyon tutarlılığını doğrulamaktır.

Shore Sertliği Testi (Kauçuk) Hangi Ürünlere Uygulanır?

Conta ve O-ringler
Titreşim takozları
Hortum ve profiller
Kauçuk kaplı silindirler

Shore Sertliği Testi (Kauçuk) Hangi Sektörlerde Kullanılır?

KauçukOtomotivMakine

Shore Sertliği Testi (Kauçuk) İçin İlgili Standartlar

ISO 7619-1
ISO 48-4
ASTM D2240
ISO 48-2 (IRHD)

Shore Sertliği Testi (Kauçuk) Koşulları

Ölçek: Shore A yaygın; sert kauçukta Shore D, ince numunede mikro ölçekler
Numune kalınlığı: Standartta tanımlı asgari kalınlık; tipik olarak en az 6 mm
Okuma zamanı: Standartta tanımlı; kauçukta genellikle 3 saniye
Ölçüm sayısı: Farklı noktalarda tanımlı sayıda; ortanca verilir

Shore Sertliği Testi (Kauçuk) Cihazı

Shore A ve D durometreleri ve ölçüm sehpası
IRHD ölçüm cihazı
Kalibre referans bloklar
Kalınlık ölçüm aleti

Shore Sertliği Testi (Kauçuk) İçin Numune Gereksinimleri

Yüzey düz, temiz ve pürüzsüz olmalı
Asgari kalınlık sağlanmalı; katmanlama raporlanmalıdır
Ölçüm noktaları kenardan yeterli uzaklıkta olmalı
Numune şartlandırılmış olmalıdır

Shore Sertliği Testi (Kauçuk) Süresi

Tipik olarak 1 gün.

Shore Sertliği Testi (Kauçuk) Prosedürü

1Durometre referans bloklarla doğrulanır.
2Numune kalınlığı ölçülür.
3Numune sert ve düz bir yüzeye konur.
4Tanımlı sayıda noktada ölçüm yapılır.
5Okuma zamanına uyulur.
6Sonuç ölçek belirtilerek raporlanır.

Shore Sertliği Testi (Kauçuk) Kabul Kriterleri

Kabul kriteri şartnamede verilen sertlik aralığıdır.

Sonuçların Değerlendirilmesi

Shore ile IRHD değerleri farklı ölçeklerdir ve doğrudan çevrilemez. Okuma zamanı kauçukta önemlidir: elastomer sürünmesi nedeniyle değer zamanla düşer, bu yüzden standart sabit bir okuma anı tanımlar.

Shore Sertliği Testi (Kauçuk) Raporu

Uygulanan standart ve ölçek
Numune kalınlığı
Okuma zamanı
Tek tek ölçümler ve ortanca
Şartlandırma koşulları

Akreditasyon

EUROLAB; laboratuvar deneylerinde ISO/IEC 17025, muayene ve gözetimde ISO/IEC 17020, sistem ve ürün belgelendirmesinde ISO/IEC 17021-1 ve ISO/IEC 17065 kapsamlarında, IAF ve ILAC çok taraflı tanınma anlaşmalarına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir. Bu zincir, düzenlenen rapor ve belgelerin dünya genelinde kabul görmesini sağlar.

Bu testin akredite kapsamda sunulup sunulamayacağı ürününüze ve uygulanacak standarda göre değişir; akreditasyon metot bazında olduğu için kapsam teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

Kapsam ve yetkiler

İlgili Mevzuat

Malzeme ve ürün şartnameleri

Kauçuk Testleri — Bu Deney Alanı Ne Yapar?

Aşağıdaki bölüm Shore Hardness deneyinin ait olduğu alanı anlatır; bu deneyin kendi koşulları ve kabul ölçütleri yukarıdaki bölümlerde yer alır. Ürününüze özgü kapsam teklif aşamasında yazılı olarak netleştirilir.

Kauçuk deneyleri, elastomerin mekanik davranışını ve ortam etkilerine dayanımını belirler. Elastomerler metal ve plastiklerden farklı bir mantıkla değerlendirilir: asıl soru dayanım değil, ELASTİK GERİ DÖNÜŞ ve yaşlanma davranışıdır.

Bir elastomerin işlevi çoğunlukla şekil değiştirip geri dönmektir: conta sıkışır ve sızdırmazlık sağlar, takoz titreşimi yutar, hortum basınç altında genişler. Bu yüzden alanda ölçülen şey "kaç newton dayanıyor" değil, "deformasyondan sonra ne kadar geri dönüyor ve bu davranışı ne kadar süre koruyor" sorusudur.

BASMA ALTINDA KALICI DEFORMASYON (compression set) bu yüzden alanın en belirleyici ölçümüdür. Bir conta uzun süre sıkıştırılmış kaldıktan sonra geri açılamıyorsa, hiç kopmamış olsa bile sızdırmazlık işlevini yitirmiştir. Bu ölçüm sıcaklıkla birlikte yapılır çünkü kalıcı deformasyon sıcaklıkta hızla artar.

Sertlik alanın en yaygın ölçümüdür ve Shore A ile IRHD ölçekleri kullanılır. Hızlı ve pratiktir ama tek başına malzemeyi tanımlamaz: aynı sertlikte iki farklı karışım tamamen farklı yaşlanma ve sıvı dayanımı gösterebilir. Sertlik, karışım tutarlılığının izlenmesinde değerlidir.

Ortam dayanımı tarafında sıcak hava ile yaşlandırma, sıvı içinde şişme, ozon çatlaması ve alçak sıcaklık davranışı incelenir. SIVI DAYANIMI özellikle kritiktir: aynı elastomer yakıtta, yağda, soğutma sıvısında ve fren hidroliğinde farklı davranır — birinde şişer, diğerinde büzülür, üçüncüsünde sertleşir. Bu yüzden malzeme, temas edeceği gerçek akışkanla ve gerçek sıcaklıkta sınanır.

Ozon çatlaması dışarıda kullanılan parçalarda sessiz bir arıza nedenidir. Atmosferdeki düşük derişimli ozon, gerilme altındaki doymamış elastomerlerde yüzey çatlakları oluşturur; parça hiç yük almamış görünürken çatlar. Ozon kabini bu davranışı hızlandırarak ortaya çıkarır.

Alçak sıcaklık davranışı ikinci sessiz risktir. Elastomer, cam geçiş sıcaklığına yaklaştıkça elastikliğini kaybeder ve sert bir plastik gibi davranır; conta soğukta sızdırmaya başlar. Alçak sıcaklıkta geri dönüş ve kırılganlık deneyleri bu sınırı belirler.

Karışım (compound) değişikliği bu ailede sessiz bir değişiklik değildir. Dolgu oranı, plastikleştirici ya da vulkanizasyon sistemi değiştiğinde mekanik özellikler ve sıvı dayanımı birlikte kayar; doğrulama yeniden yapılır.

Bu alanın yöntem grupları

Mekanik
Çekme gerilme-gerinim özellikleri, yırtılma dayanımı, aşınma (döner silindir ve Pico), yorulma ve yırtılma ilerlemesi.
Sertlik
Shore A ve IRHD girinti sertliği; karışım tutarlılığının hızlı göstergesi.
Kalıcı deformasyon
Basma altında kalıcı deformasyon (compression set) ve gerilme gevşemesi; sızdırmazlık elemanlarında belirleyici.
Sıvı dayanımı
Yakıt, yağ, soğutma sıvısı ve kimyasallarda şişme, kütle ve hacim değişimi, sertlik ve dayanım kaybı.
Yaşlandırma
Sıcak hava ile yaşlandırma, ozon çatlaması, UV ve nem etkisi.
Alçak sıcaklık
Alçak sıcaklıkta geri dönüş, kırılganlık sıcaklığı ve esneklik ölçümleri.

Bu alanda sık karıştırılanlar

Sertlik malzemeyi tanımlamaz; aynı sertlikte iki karışım farklı yaşlanma ve sıvı dayanımı gösterebilir.
Sıvı dayanımı gerçek akışkan ve gerçek sıcaklıkla sınanmalıdır; genel bir yağ dayanımı iddiası yetersizdir.
Basma altında kalıcı deformasyon ölçülmeden sızdırmazlık ömrü hakkında karar verilemez.
Ozon çatlaması gerilme altında oluşur; gerilmesiz numuneyle yapılan deney gerçek riski göstermez.
Karışım değişikliği doğrulamanın tekrarını gerektirir; tedarikçi karışımını sessizce değiştirebilir.
Alçak sıcaklık davranışı belirtilmeyen bir conta, soğuk iklimde beklenmedik sızıntı üretir.

Bu alandaki sonuçlar hangi kararı besler

Conta ve sızdırmazlık elemanı malzeme seçimi
Otomotiv ve endüstriyel bileşen onayı
Karışım (compound) değişikliğinin doğrulanması
Saha sızıntılarının ve çatlamaların kök neden analizi
Çalışma sıcaklığı aralığı ve akışkan uyumluluğu beyanı

İlgili Testler

Shore Sertliği Testi (Kauçuk) Hakkında Sık Sorulan Sorular

Shore Hardness hangi standarda göre yapılır?

Shore Hardness, ISO 7619-1, ISO 48-4, ASTM D2240 ve ISO 48-2 (IRHD) kapsamında yürütülür. Uygulanacak sınır değerler ve kabul kriterleri ürün standardında tanımlanır; ürününüz için geçerli sürüm teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

Shore Hardness hangi ürünlere uygulanır?

Başlıca conta ve o-ringler, titreşim takozları, hortum ve profiller ve kauçuk kaplı silindirler için uygulanır. Ürününüzün kapsama girip girmediği, teknik özellikleri ve kullanım amacı incelenerek belirlenir.

Shore Hardness hangi koşullarda yapılır?

Belirleyici parametreler şunlardır: ölçek — Shore A yaygın; sert kauçukta Shore D, ince numunede mikro ölçekler, numune kalınlığı — Standartta tanımlı asgari kalınlık; tipik olarak en az 6 mm ve okuma zamanı — Standartta tanımlı; kauçukta genellikle 3 saniye. Koşulların tamamı sayfadaki "Test Koşulları" bölümünde yer alır ve ürün standardına göre değişir.

Shore Hardness için nasıl bir numune gerekir?

yüzey düz, temiz ve pürüzsüz olmalı, asgari kalınlık sağlanmalı; katmanlama raporlanmalıdır ve ölçüm noktaları kenardan yeterli uzaklıkta olmalı. Numune adedi ürün standardına ve raporlanacak kapsama göre belirlenir.

Shore Hardness ne kadar sürer?

Tipik olarak 1 gün. Bu süre deneyin kendisine aittir; numune hazırlığı, sıraya girme ve raporlama ayrıca değerlendirilir. Ürününüz için gerçekçi bir takvim teklifte verilir.

Shore Hardness sonucunda neye göre "uygun" denir?

Kabul kriteri şartnamede verilen sertlik aralığıdır.