Yanmazlık Testi — RTCA DO-160 Bölüm 26 · Oyuncak Testleri

Yanmazlık Testi (DO-160 Bölüm 26) Nedir?

Bu deney, RTCA DO-160 “Environmental Conditions and Test Procedures for Airborne Equipment” standardinin Bolum 26 (“Fire, Flammability”) kapsaminda ekipman malzemelerinin tutuşma, yanma hızı ve kendi kendine sönme davranışının değerlendirilmesi amaciyla yurutulur. DO-160, EUROCAE ED-14 ile birebir ayni metindir ve ISO tarafindan ISO 7137 olarak taninir.

Yanmazlık Testi (DO-160 Bölüm 26) Amacı

Amaç, havacılık ekipmanının uçuş ve zemin koşullarında ekipman malzemelerinin tutuşma, yanma hızı ve kendi kendine sönme davranışının değerlendirilmesi ile ilgili gerekliliklerini karşıladığını belgelemek ve ekipman kalifikasyonunu tamamlamaktır.

Yanmazlık Testi (DO-160 Bölüm 26) Hangi Ürünlere Uygulanır?

Aviyonik üniteler ve göstergeler
Uçak içi elektronik ekipman
Haberleşme ve seyrüsefer cihazları
Kabin ve kargo bölmesi ekipmanı
Sensör ve aktüatörler

Yanmazlık Testi (DO-160 Bölüm 26) Hangi Sektörlerde Kullanılır?

OyuncakTüketici ÜrünleriPerakende

Yanmazlık Testi (DO-160 Bölüm 26) İçin İlgili Standartlar

RTCA DO-160havacılık ekipmanında çevresel şartlar ve test yöntemleri Testi
EUROCAE ED-14
ISO 7137
EN 71-1oyuncaklarda mekanik ve fiziksel özellikler Testi
EN 71-2oyuncaklarda yanabilirlik Testi
EN 71-3oyuncaklarda belirli elementlerin göçü Testi

Yanmazlık Testi (DO-160 Bölüm 26) Koşulları

Yöntem: Düşey veya yatay yanma deneyi; kategoriye göre
Alev uygulama süresi: Standartta tanımlı
Değerlendirme: Yanma süresi, yanma uzunluğu ve alevli damla
Numune: Malzeme numunesi veya gerçek parça

Yanmazlık Testi (DO-160 Bölüm 26) Cihazı

Yanmazlık test kabini
Brülör ve zamanlayıcı
Numune tutucu
Havalandırma düzeni

Yanmazlık Testi (DO-160 Bölüm 26) İçin Numune Gereksinimleri

Malzeme listesi belgelenmeli
Numune kalınlığı en olumsuz kullanımı temsil etmeli
Şartlandırma uygulanmalı

Yanmazlık Testi (DO-160 Bölüm 26) Süresi

Numune başına kısadır; bir set tipik olarak bir iş gününde tamamlanır.

Yanmazlık Testi (DO-160 Bölüm 26) Prosedürü

1Yöntem ve alev süresi belirlenir.
2Numune tutucuya yerleştirilir.
3Alev tanımlı süre uygulanır.
4Yanma süresi ve uzunluğu ölçülür.
5Alevli damla davranışı gözlenir.

Yanmazlık Testi (DO-160 Bölüm 26) Kabul Kriterleri

Kabul kriteri standartta tanımlı azami yanma süresi, azami yanma uzunluğu ve alevli damla sınırlarıdır.

Sonuçların Değerlendirilmesi

Kabin içi malzemeler için havacılık yanmazlık gereklilikleri ayrıca uygulanır.

Yanmazlık Testi (DO-160 Bölüm 26) Raporu

Uygulanan standart, revizyon ve Bölüm 26
Seçilen ekipman kategorisi ve gerekçesi
Uygulanan koşullar ve ölçüm sonuçları
İşlev izleme yöntemi ve gözlemler
Çevresel Kalifikasyon Formu (DO-160 Environmental Qualification Form) girdisi

Akreditasyon

EUROLAB; laboratuvar deneylerinde ISO/IEC 17025, muayene ve gözetimde ISO/IEC 17020, sistem ve ürün belgelendirmesinde ISO/IEC 17021-1 ve ISO/IEC 17065 kapsamlarında, IAF ve ILAC çok taraflı tanınma anlaşmalarına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir. Bu zincir, düzenlenen rapor ve belgelerin dünya genelinde kabul görmesini sağlar.

Bu testin akredite kapsamda sunulup sunulamayacağı ürününüze ve uygulanacak standarda göre değişir; akreditasyon metot bazında olduğu için kapsam teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

Kapsam ve yetkiler

İlgili Mevzuat

Havacılık ekipman kalifikasyon gereklilikleri
EASA/FAA sertifikasyon esasları

Oyuncak Testleri — Bu Deney Alanı Ne Yapar?

Aşağıdaki bölüm Flammability deneyinin ait olduğu alanı anlatır; bu deneyin kendi koşulları ve kabul ölçütleri yukarıdaki bölümlerde yer alır. Ürününüze özgü kapsam teklif aşamasında yazılı olarak netleştirilir.

Oyuncak deneyleri, ürünün çocuk kullanımında güvenli olduğunu gösterir. Bu ailenin ayırt edici yönü, riskin KULLANICIYA göre tanımlanmasıdır: aynı ürün 36 aydan küçük bir çocuk için tehlikeli, daha büyük bir çocuk için güvenli olabilir. Yaş işaretlemesi bu yüzden pazarlama tercihi değil, uygulanacak gereklilikleri belirleyen teknik bir karardır ve teknik dosyada gerekçelendirilir.

Alanın merkezindeki risk BOĞULMADIR. 36 aydan küçük çocuk nesneleri ağzına götürür; kopan ya da baştan küçük olan bir parça soluk yolunu tıkayabilir. Küçük parça silindiri ile yapılan değerlendirme bu grubun temel ölçütüdür ve deneyler parçanın kullanım ve kötü kullanım sonrasında kopup kopmadığını sınar.

Deneylerin mantığı oyuncağın kırılmaması değil, KIRILDIĞINDA tehlikeli bir sonuç doğurmamasıdır. Çocuk oyuncağı düşürür, çeker, ısırır, üzerine basar. Bu yüzden düşürme, çekme, sıkma, burma, darbe ve devrilme deneyleri uygulanır; ardından oluşan yeni durum değerlendirilir: kopan parça küçük parça mı, kırık yüzey keskin kenar bıraktı mı, iç mekanizma erişilebilir hâle geldi mi?

Kimyasal eksende MİGRASYON esastır. Oyuncakta ölçülen şey malzemede ne kadar element bulunduğu değil, ağız ortamını benzeten koşullarda ne kadarının çözünüp geçtiğidir. Malzeme üç kategoriye ayrılır (kuru-gevrek toz, sıvı-yapışkan, kazınabilen) ve her kategori için farklı limitler uygulanır; çocuğun alabileceği malzeme miktarı kategoriye göre değişir.

Yanıcılık üçüncü eksendir ve özellikle kostüm, çadır ve tüylü oyuncaklarda kritiktir: alevin yüzeyde ne kadar hızlı ilerlediği ölçülür.

Elektrikli ve bataryalı oyuncaklar ek gövdeler getirir: elektriksel güvenlik için EN 62115, batarya için ilgili batarya standartları ve Batarya Tüzüğü yükümlülükleri. Düğme pil içeren oyuncaklarda pil bölmesinin çocuk tarafından açılamaması ayrı bir gereklilik hâline gelmiştir — yutulan düğme pil ciddi yaralanma nedenidir.

Ses seviyesi gözden kaçan bir kalemdir. Kulağa yakın kullanılan oyuncaklarda (telefon oyuncağı, çıngırak, patlayan oyuncak) ses basıncı sınırlandırılır; işitme hasarı riski değerlendirilir.

Pazar rejimleri farklıdır ve birbirinin yerine geçmez: Avrupa'da Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği ve CE işareti, ABD'de CPSIA ile zorunlu ASTM F963 ve üçüncü taraf laboratuvar sertifikası (CPC) işler. ABD ayrıca toplam kurşun içeriğine bakar, Avrupa göçe bakar; iki yaklaşım farklı sonuç üretebilir.

Bu alanın yöntem grupları

Mekanik ve fiziksel
Küçük parça değerlendirmesi, keskin kenar ve sivri uç, sıkışma, kordon ve büzgü güvenliği, dinamik dayanım, düşürme ve devrilme (EN 71-1).
Yanıcılık
Alev yayılma hızı ve tutuşma davranışı (EN 71-2); kostüm ve tüylü oyuncaklarda belirleyici.
Element göçü
Üç malzeme kategorisinde belirli elementlerin migrasyonu (EN 71-3).
Organik kimyasallar
Ftalatlar, alev geciktiriciler, azo boyarmaddeler, konservan ve koku maddeleri (EN 71-9 ve REACH kısıtlamaları).
Elektrikli oyuncaklar
EN 62115 kapsamında elektriksel güvenlik; ısınma, yalıtım, batarya bölmesi ve şarj güvenliği.
Ses ve diğer
Ses basıncı ölçümleri; kimya deney setleri ve kimyasal oyuncaklarda EN 71-4 ve EN 71-5 gereklilikleri.

Bu alanda sık karıştırılanlar

Oyuncak güvenliği tek bir standartla gösterilemez; mekanik, yanıcılık ve kimyasal bölümler birlikte değerlendirilir.
Yaş işaretlemesi uygulanacak gereklilikleri belirler; teknik dosyada gerekçelendirilmeli ve pazarlama tercihine bırakılmamalıdır.
ASTM F963 raporu CE dosyasında kabul edilmez; iki rejimin gereklilikleri ve deney düzenleri farklıdır.
Migrasyon ile toplam içerik farklı şeydir; CPSIA toplam kurşuna, EN 71-3 göçe bakar.
Malzeme kategorisi yanlış seçilirse limit de yanlış uygulanır; kategori kararı numune hazırlığından önce verilir.
Düğme pil içeren oyuncaklarda pil bölmesi güvenliği ayrı bir gerekliliktir; elektriksel güvenlikten geçmek yeterli değildir.

Bu alandaki sonuçlar hangi kararı besler

CE işaretlemesi ve teknik dosya
Yaş işaretlemesi ve uyarı metinlerinin belirlenmesi
ABD pazarı için CPC sertifikası ve zorunlu üçüncü taraf deneyi
Tedarikçi ve parti bazlı kabul kontrolü
Tasarım değişikliğinde yeniden deney kapsamının belirlenmesi

İlgili Testler

Yanmazlık Testi (DO-160 Bölüm 26) Hakkında Sık Sorulan Sorular

Ekipman kategorisi nasıl belirlenir?

Kategori, ekipmanın uçak üzerindeki montaj konumuna (basınçlandırılmış/basınçlandırılmamış, ısıtılan/ısıtılmayan bölge) ve uçak tipine göre seçilir. Kategori seçimi deney koşullarını doğrudan belirler ve kalifikasyon formunda beyan edilir.

DO-160 ile ED-14 arasında fark var mı?

Yok. RTCA DO-160 ve EUROCAE ED-14 birebir aynı metindir; ikisi eşdeğer olarak kabul edilir.